Кіріспе

Капридегі үй, Италия. Каса Малапарте (сонымен қатар Вилла Малапарте) – Италияның Капри аралының шығыс жағындағы Пунта Массульода орналасқан үй. Ол итальяндық модернистік және қазіргі заманғы сәулет өнерінің ең үздік үлгілерінің бірі саналады. Үй 1937 жыл шамасында белгілі итальяндық сәулетші Адалберто Либераның Curzio Malaparte үшін жасаған жобасы бойынша көзделіп, құрылыс басталған. Алайда Малапарте Либераның жобасын қабылдамай, жергілікті тас қалаушы Адольфо Амитраноның көмегімен үйді өзі салған.

Сипаттама

Casa Malaparte – қызыл кірпіштен салынған, төбедегі террасаға қарама-қарсы пирамида пішіндес баспалдақпен жалғасқан қорап тәрізді үй. Террасада биіктігі арта түсетін қисық ақ қабырға орналасқан. Үй Салерно шығанағына қарайтын, теңіз деңгейінен 32 метр биіктіктегі қауіпті жартастың үстінде тұр. Бұл жеке меншікке Капри қаласынан жаяу немесе қайықпен, сондай-ақ жартасқа қашалған баспалдақ арқылы жетуге болады. Casa Malaparte-тің ішкі және сыртқы кеңістігі (әсіресе, төбедегі террасасы) Жан-Люк Годардың 1963 жылғы "Қаралау" (Le Mépris) фильмінде маңызды орын алады.

Жаңарту

Үйдің кіреберісі ортасындағы сыртқы баспалдақ арқылы жасалған, бірақ иесі 1940 жылы кіреберісті кірпішпен қалап, үйдің қабырғасына көшірді. Курцио Малапарте 1957 жылы қайтыс болғаннан кейін Каса Малапарте тасталып, күтімсіз қалды. Ол көп жыл бойы вандализмге ұшырады, ауа-райының әсеріне толыққанды тап болды және 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында алғашқы масштабты жөндеу жұмыстары басталғанға дейін, оның ішінде пештің зақымдалуымен қатар, ауыр зақымдарға ұшырады. Ғимарат 1972 жылы Джорджио Рончи қорына сыйға берілді.

Қол жеткізу

Үйге аралды аралап өту арқылы ғана жетуге болады. Соңғы жиырма минуттық жол Giorgio Ronchi Foundation қорына тиесілі жеке меншік жерінен өтеді. Капридің Пьяццеттасынан Марина Грандеден фуникулермен жоғары көтеріліп, үйге дейін жарты сағаттай уақыт жұмсалады. Үйге теңіз арқылы да жетуге болады, бірақ тек тыныш күндері ғана, себебі толқындар қауіпті жартастарға соғылады және көп жылдар бойы ресми кемелге (айлақ) орналасқан емес. Теңізден үйге жету үшін 99 сатырдан көтерілу қажет. Малапарте досы мен қайықшысына мейрамхана ашу үшін ақша берді, ал бүгін сол мейрамхананы қайықшының ұлы басқарады. Бұл Пьяццеттадан Тиберий сарайын, Вилла Жовисті салған мүйіске дейінгі жолда кездесетін жалғыз мейрамхана. Майкл Макдоноу редакциялаған "Malaparte: Casa come me (A House Like Me)" кітабында Джеймс Уайнс, Том Вольф, Роберт Вентури, Эмилио Амбасас, Этторе Соттсасс, Майкл Грейвс, Виллем Дафо, Питер Айзенман, Виль Арец және Колман Эндрюс сияқты көптеген белгілі суретшілердің, сәулетшілердің және басқа да маманның суреттері мен эсселері жинақталған.