Кіріспе

Сан-Антон сарайы – Мальтадағы Аттард қаласында орналасқан сарай, қазіргі уақытта Мальта Президентінің ресми резиденциясы болып табылады. Ол 17 ғасырдың басында Святой Иоанн орденінің рыцарі Антуан де Пауль үшін елдік вилла ретінде салынған. 1623 жылы де Паульдің Ұлы магистр болып сайлануынан кейін сарайға айналдырылды. Сарайды кейінгі Ұлы магистрлер де резиденция ретінде пайдаланып, оны бірнеше рет кеңейтті. 1798-1800 жылдардағы көтеріліс кезінде бұл сарай бүлікші Ұлттық Ассамблеяның штаб-пәтері болды, ал кейін Мальтаның азаматтық комиссарлары, губернаторлары және генерал-губернаторларының резиденциясына айналды. Британдық монархтары мен басқа да патшалар Мальтада болған кездерінде оны жиі пайдаланды. 1974 жылдың желтоқсанында лауазым құрылғаннан бері ол Президент резиденциясы болып табылады. Сарайды ауқымды Сан-Антон бақтары қоршап тұр, оның бір бөлігі 1882 жылдан бері жұртшылыққа ашық.

Тарих

1600 жыл шамасында Антуан де Пауль, Прованс тілінен шыққан Сент-Джон орденінің рыцары, Аттарда жер телімін сатып алып, елдік вилла салдырды. Де Пауль 1623 жылы Ұлы магистр болып сайланды, ал вилла кейіннен сарайға айналдырылды. Сарай Ұлы магистрдің қадірлі қасиеттісі, Падуандық Антонийдің құрметіне Сан-Антон деп аталды. Де Пауль вилланы кеңейтілген жоспармен жасады, оған қонақтары мен үлкен үй шаруашылығы қызметкерлеріне, соның ішінде аспазшыларға, тағамды татылымға салатындарға, шамдарды жағатындарға, асхана ұлдарына, шаш жасаушыларға, сағаттарды ораушыға, дәрігерлерге, сондай-ақ оның аң аулау итттеріне қара нан пісіру үшін нан пісірушіге орналасу үшін жағдай жасады. Кейіннен сарай Мальта губернаторының, кейіннен генерал-губернаторының ресми резиденциясы болды. Британдық үкім кезінде бірнеше құрылымдық өзгерістер енгізілді, оның ішінде 1819 жылы шаңқаяқ соққаннан кейін мұнараның биіктігі төмендетілді және басты ауланың айналасына қоршау қосылды. Сарайдың бақтарының бір бөлігі 1882 жылы жұртшылыққа ашылды. Елизавета II патшайым 1954, 1967 және 2005 жылдары Мальтаға жасаған сапарларында осы сарайда тұрды. Сарай және оның бақтары 1925 жылғы Ескіліктер тізіміне енгізілді. Қазір ол 1-дәрежелі ұлттық ескерткіш болып табылады және Мальта аралдарының мәдени мүліктерінің ұлттық тізімінде де тізімделген. 2018 жылдың 17 қазанында сарайдың бір бөлігін құрайтын тарихи қабырғаның бір бөлігі құлады. Ешкім зардап шекпеді. Қалған қабырға бөлігін сақтау үшін шұғыл жұмыстар жүргізілді, ол бірнеше ай бұрын қалпына келтірілген еді.

Сәулет

Сан-Антон сарайы – екі қабатты ғимарат, биік шаршы мұнарасы бар. Мұнарадан айналасының панорамалық көрінісі ашылады. Капелла қазір Рим католиктік шіркеуіне қарасты, және ол 2013 жылы қайта жаңартылды.

Бау-бақшалар

Сан-Антон бақтары әсем жаяу жолдармен, мүсіндермен, қаздар, аққулар және тасбақалары бар сәндік көлдермен, сондай-ақ шағын құсханамен реттелген. Бақта әлемнің түкпір-түкпірінен әкелінген алуан түрлі ағаштар мен гүлдер өседі, оның ішінде пальмалардың, кипаристің, жакаранданың, араукарияның және басқа да экзотикалық өсімдіктердің көптеген түрлері бар, олардың кейбіреулері үш ғасырдан астам уақытқа дейін сақталған. Президент басқаратын Мальтаның қоғамдық қор қоры да кейде сарайда қайырымдылық шараларын өткізеді. Президенттің бақта орналасқан аспаздық бағы Сан-Антон сарайының қарсы бетінде, Вилла Болоньяға жақын жерде орналасқан. Бұл бақ физикалық жағынан сарайдың бір бөлігі болмаса да, сарайдың меншігіне кіреді және Мальта Президентінің басқаруында болады. Онда жеке келісімшарт бойынша тағамдық қызмет ұсынылады, ал түскен табыс Мальтаның қоғамдық қор қорына аударылады.

Мұра

Сан-Антон сарайы және оның бақтары, әлдеқайда кейінгі Ұлы Мастерлердің өздерінің резиденциялары мен бақтарын салуына ықпал еткен болуы мүмкін, мысалы, Валеттадағы Ġnien is-Sultanды салған Джованни Паоло Ласкарис және Санта-Венерадағы Casa Leoniді салған Антонио Маноэль де Вильхена.