Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша әскери ұйымы, ПМО (Polska Organizacja Wojskowa, POW) – Бірінші дүниежүзілік соғыс (1914–1918) кезінде құрылған құпия әскери ұйым. Жозеф Пилсудский бұл топты 1914 жылдың тамызында құрды. 1914 жылдың қарашасында ол POW атауын қабылдады және поляк халқының жаулары туралы ақпарат жинауға, оларды саботажға салуға бағытталды. Пилсудский оны сақтықпен қараған австро-венгрлік қолдаушыларынан тәуелсіз әрекет ету үшін пайдаланды, және ол Польша легиондарының маңызды, бірақ көбінесе аз танымал серігіне айналды. Оның нысаналары соғыстың басында Ресей империясы, ал кейін Германия империясы болды. 1914 жылы бірнеше жүз мүшеден бастап, 1918 жылы 30 000-нан асты.
The Polish Military Organisation, PMO (Polska Organizacja Wojskowa, POW) was a secret military organization that was formed during World War I (1914–1918). Józef Piłsudski founded the group in August 1914. It adopted the name POW in November 1914 and aimed to gather intelligence and to sabotage the enemies of the Polish people. Piłsudski used it to act independently from his cautious Austro Hungarian supporters, and it became an important, if somewhat lesser known, counterpart to the Polish Legions. Its targets included the Russian Empire in the early phase of the war and the German Empire later. Its membership rose from a few hundred in 1914 to over 30,000 in 1918.
Ақпарат және оқыту
Польша әскери ұйымының (ПМО) тамыздың 1914 жылына дейін, тіпті одан да ертерек кезеңдерге дейін тарихы жетеді, бірақ ол 1914 жылдың қарашасында екі бұрынғы жасөспірімдер әскери-патриоттық ұйымының бірігуі ретінде ресми түрде құрылды: «Дружины Стрелецкие» және «Звязок Стрелецкий». Ресей билігіндегі Польша Корольдігінде белсенді қызмет еткен ПМО, Пилсудскийдің Польша легиондарының барлау және саботаж бөлімі ретінде жұмыс істеді. Шындығында, ПМО-ның көптеген құпия мүшелері сонымен бірге австро-венгрлік қолдауға ие Польша легиондарының сарбаздары болды. ПМО-ға әскери тұрғысынан өзі Пилсудский басшылық етті, ал саяси басқаруды Женджей Морачевский басқарған құпия «А» кеңесі жүзеге асырды. Бастапқыда Орталық Польшада ғана белсенді болған ПМО бөлімшелері, уақыт өте келе бұрынғы Польша-Литва одағының барлық аймақтарында, қазіргі Литва, Беларусь, Украина және Ресейде құрылды. Оның негізгі қызметі барлау және саботаж, сондай-ақ мүшелерін әскери жаттығуларға дайындау және Польша жерінде соғысқан түрлі армиялардан қару-жарақ алу болды. ПМО мүшелері Польша тәуелсіздік алғаннан кейін болашақ Польша армиясының ядросы деп есептелді. 1915 жылы Польшаның көп бөлігі Орталық державалар тарапынан басып алынғаннан кейін, ПМО жартылай заңды ұйымға айналды және Ресей туралы пайдалы ақпарат көзі және білікті офицерлер резерві ретінде қарастырған неміс әскерінен бейресми қолдау алды. Алайда, 1917 жылдың шілдесінде Польша легиондарындағы ант дағдарысы мен Пилсудскийдің тұтқындалуынан кейін, ПМО қайтадан жасырын қызметке көшті және неміс және австриялық гарнизондарына, сондай-ақ жабдықтау желілеріне қарсы жасырын операцияларды бастады. Пилсудский, Магдебург бекінісіндегі неміс түрмесіне жіберілгеннен кейін, ПМО-ның командирі оның досы Эдвард Рыдз-Смиглы болды, ол болашақта Польша маршалы да атанды.
The Polish Military Organization (PMO) can be traced to formations of August 1914 or even earlier, but it was officially founded in November 1914 as a merger of two previously existing youth para military organisations: the Drużyny Strzeleckie and the Związek Strzelecki. Active in the Russian held Kingdom of Poland, the PMO served as the intelligence and sabotage arm of Piłsudski's Polish Legions. In fact, many members of the illegal and secret PMO were at the same time soldiers of the Austro Hungarian backed Polish Legions. The PMO was commanded militarily by Piłsudski himself, and the political command was a secret "A" Convent, headed by Jędrzej Moraczewski. Initially active only in Central Poland, the PMO units in time were formed in all parts of the former Polish–Lithuanian Commonwealth, including what is now Lithuania, Belarus, Ukraine and Russia. It was mainly preoccupied with intelligence and sabotage, as well as military training of its members and the acquisition of arms from various armies fighting on Polish soil. The PMO members were seen as the core of the future Polish Army after Poland had regained its independence. After most of Poland was occupied by the Central Powers in 1915, the PMO became semilegal and unofficially supported by the German army, which saw it as a useful source of information on Russia and a useful reservoir of skilled officers. However, in July 1917, after the Oath Crisis in the Polish Legions and the arrest of Piłsudski, the PMO returned to the underground and started covert operations against German and Austrian garrisons and supply lines. In place of Piłsudski, who was sent to a German prison in the fortress in Magdeburg, the commander of the PMO became his friend Edward Rydz Śmigły, who was also a future Marshal of Poland.
Саботаж және ашық ұрыс
Соғыстың соңғы кезеңінде Орталық державалардың құлдырауымен ПМО басшылығы соғысқа белсенді араласуға шешім қабылдады және ашыққа шықты. 1918 жылдың қазан және қараша айларында Германия мен Австрия-Мажарстандағы төңкерістер «Обер-Ост» армиясының ыдырауына себеп болды. Неміс бөлімдері салдастардың жаппай дезертирлеуіне ұшырады, олар өз бекеттерін тастап үйлеріне бет бұрды. ПМО-ның басты міндеті сол кезде қарулы күштерді қарусыздандырып, Германияға қайтару болды. Бұл операция сәтті аяқталды және жаңадан құрылған Польша мемлекетіне көптеген қару-жарақ пен әскери техниканы әкелді. Қарашаның ортасына таман Галициядағы гарнизондардың көп бөлігі ПМО мүшелеріне бас иді, ал аймақ Польшаның бақылауына көшті. ПМО мүшелері бұрынғы Конгресс Польшасында да қарусыздандыру шараларын жалғастырды. Нәтижесінде, ПМО Батыс Украина Халық Республикасының күштеріне қарсы Львов шайқасында Львов қаласын қорғаудағы Польша қорғанысының ядросы болды (күрестің бастапқы кезеңінде шамамен 400 мүше). 1918 жылдың желтоқсан айында ПМО-ның барлық мүшелері жаңадан құрылған Польша армиясына қабылданып алынды.
With the collapse of the Central Powers during the final stages of the war, the PMO command decided to take an active part in the war and went out into the open. In October and November 1918, the revolutions in Germany and Austria Hungary made the Ober Ost army collapse. The German units were struck by mass desertions of soldiers, who simply left their posts and headed for their homes. The main tasks of the PMO was then to disarm the withdrawing soldiers and to escort them to Germany. The campaign was successful and gave the newly born Polish state a large quantity of arms and military equipment. By mid November, most of garrisons in Galicia surrendered to the PMO members, and the region became controlled by Poland. The PMO members continued the disarming actions in the former Congress Kingdom as well. Finally, the PMO was the core of Polish defences of the city of Lwów in the Battle of Lwów against the attacking forces of the West Ukrainian People's Republic (roughly 400 members in the initial phase of the struggle). In December 1918, all members of the PMO were conscripted into the newly reborn Polish Army.
Кейінгі күрестер
Қалған бөлімшелерден өзгеше, Украинадағы ПМО (әсіресе Батыс Украина үкіметінің және немесе Киевтегі Директория мен Гетманаттың бақылауындағы аймақтар) 1920 жылдың шілдесінде Польша Киевтен шыққаннан кейін де белсенді қызметін жалғастырды. 1918 жылдың ақпанында осыған ұқсас ұйым неміс билігіндегі Ұлы Польшада құрылды. Ол алғашқы ПМО үлгісімен жасалды және оның алдыңғы ұйымымен байланыс сақталды. Ол Пруссия бөлігінің Польша әскери ұйымы деген атқа ие болды, ал оның басты мақсаты аймақты азат ету және оны Польшаға қосу болды. ПМО мүшелері 1918-1919 жылдардағы Ұлы Польша көтерілісі кезінде Ұлы Польша армиясының ядросын құрады. Көтеріліс жемісті аяқталғаннан кейін ПМО мүшелері де көтерілісте күрескен басқа әскери бөлімшелермен бірге Польша армиясына қатарына алынды. 1919 жылдың ақпан айында Жоғарғы Силезияның Польша әскери ұйымы да құрылды. Ол Ұлы Польшадағы өкіліне ұқсас міндеттерді алды және 1919-1921 жылдардағы Силезия көтерілістерінің ядросы болды. ПМО мүшелері кейін демобилизацияланды немесе Польша армиясына немесе Польша барлау қызметіне қосылды.
Contrary to the rest of units, the PMO in Ukraine (most notably, the areas controlled by the Western Ukrainian government and or the Kiev based Directorate and Hetmanate) remained active after the Polish withdrawal from Kiev in July 1920. In February 1918, a similar organisation was formed in the German held Greater Poland. It was modelled after the original PMO and maintained contacts with its predecessor. It assumed the name of Polish Military Organisation of the Prussian Partition, and its main aims were to liberate the region and to attach it to Poland. The members of the PMO became the core of the Greater Polish Army during the Greater Poland Uprising of 1918–1919. After the uprising had succeeded, the PMO members were also drafted into the Polish Army, together with other military units fighting in the uprising. In February 1919, the Polish Military Organization of Upper Silesia was also formed. It had similar tasks to its Greater Polish counterpart and became the core of the Silesian Uprisings of 1919–1921. The members of the PMO members were then demobilised or integrated into the Polish Army or the Polish Intelligence Services.
Литвада
Литвадағы ПМО Литваның заңды үкіметін құлату және оны Польшаға көбірек бейім үкіметпен алмастыру үшін құпия қастандық ұйымдастырды. Төңкеріс 1919 жылғы тамызға жоспарланған, бірақ ол Литваның Мемлекеттік қауіпсіздік департаментімен ашылды. Ұсақтап ұстаулар жасалып, мемлекеттік төңкеріс жасау мүмкіндігі жойылды. Вильнюстегі штаб-пәтерінің сейфінен ұрланған және Литва премьер-министрі Августинас Волдемараға тапсырылған құжаттардан бұл қастандықтың өзі Пилсудский басқарғаны анық болды. Литва күштері бақылауындағы Сейни аймағында ПМО басқарған көтеріліс болды, бұл поляк күштерінің осы даулы аумақты бақылауына алып келді.
In Lithuania, the PMO was organizing a secret plot to overthrow the legal government of Lithuania and to replace it with one more friendly towards Poland. The coup was planned for August 1919, but it was uncovered by the Lithuanian State Security Department. Mass arrests followed and eliminated the possibility of a coup d'état. From the documents that were stolen in its headquarters safe in Vilnius and given to Prime Minister of Lithuania Augustinas Voldemaras, it is clear that the plot had been directed by Piłsudski himself. A PMO led uprising occurred in the Sejny region, which was controlled by Lithuanian forces, and led to Polish forces gaining control of that disputed territory.
Кеңес Одағындағы ықпал
1921 жылы ПМО таратылғанымен, Кеңес билігі оның әлі де бар екенін айтты. 1936-1938 жылдар аралығындағы және тіпті 1933 жылғы Ұлы тазалау кезінде көптеген поляктар оған мүшелік еткені үшін, ол заңсыз болса да, айыпталып сотталды. Аталған жағдайлар туралы мәліметтерді НКВД-ның «Поляк операциясынан» және әсіресе НКВД-ның №00485 бұйрығынан табуға болады.
Although the PMO was disbanded in 1921, Soviet authorities claimed that it continued to exist. During the Great Purge from 1936 to 1938 and as early as 1933, many people of Polish nationality were charged with membership in it, which was illegal. See Polish Operation of the NKVD for the circumstances and NKVD Order No. 00485 in particular.