Кіріспе

Карли мемлекеттік паркі – Миннесота штатының мемлекеттік паркі, Рочестерден солтүстік-шығысқа қарай 15 миль (24 км) және Уабаша округінің Плейнвьюден оңтүстікке қарай 2 миль (3 км) жерде орналасқан. Ол пикниктерге, кемпингке, жаяу серуендерге және басқа да көңіл көтеруге арналған. Бұл парк әр көктемде гүлдейтін көк қоңырау гүлдерімен әйгілі. Ол Миннесота штатының Мұздықтан қалған аймағында орналасқан. Бұл аймақ соңғы мұз дәуірінде, атап айтқанда Висконсин мұз басу кезеңінде мұздықтан құтылған.

Геология

450 миллион жыл бұрын Солтүстік Американың көп бөлігі, қазіргі Миннесота штатының оңтүстік-шығысын қоса, жағалау теңізімен жабылған болатын. Теңіз түбінде жүздеген фут қалыңдықтағы шөгінділер жиналып, бірігіп әк тас негізін құрады. Бұл аймақ соңғы мұздықтармен жабылмаса да, сол кезеңнің ландшафтқа тигізген әсері көзге түседі. Мұздықтардың үздіксіз ұғып-сабылуынан зор мөлшерде ұнтақталған тау жыныстары мен ұсақ бөлшектер пайда болды. Мұздықтар шегінгеннен кейін желмен таратылған бұл ұсақ бөлшектер Миннесотаның оңтүстік-шығысында қалың топырақ қабаты – лесс түрінде жиналды. Айналасындағы құнарлы егістік жерлер осы топырақ түрінің артықшылықтарын көрсетеді.

Жабайы табиғат

Парктегі жапырақты орманы мен оған жапсарлас ауыл шаруашылығы жерлері аққұйрықты еліктер, түлкінің екі түрі, су құстар мен қасқырлар сияқты сүтқоректі жануарларға мекен. Бұл жерде қоныстанған құстардың ішінде қанатты тоқылдақтар, үлкен мүйізді соулар және көптеген көшпенді әнші құстар бар.

Мәдениет тарихы

Дакотаның түпкілікті американдықтары бұрын Уайтвотер өзені аңғарының ішінде және төңірегінде аң аулап, шаруашылық жүргізіп, жабайы жеміс-жидектер мен өсімдіктер жинаған. Олар Уайтвотер өзеніне осы атауды көктемде, су тасыған кезде өзеннің ақшыл түсті сазды топырағын эрозиялап, судың күңгірт ақ түске енуіне байланысты берген. 1851 жылы АҚШ үкіметі мен Дакота тайпасы арасында келісім шарты жасалып, Оңтүстік Миннесотаның көп бөлігі еуропалық қоныс салушыларға ашылды. Паркке ең жақын Плейнвью елді мекені өзен аңғарының төңірегіндегі кең, жоғары жатқан далалық шөптерге байланысты осылай аталыпты. Парк үшін жер 1948 жылы Миннесота штатына сенатор Джеймс Карли және Эрнестина Болт отбасы тарапынан жергілікті ақ қарағайлардың ерекше тоғайын сақтап қалу ниетімен сыйға тартылды. 1957 жылы қатты градус ағаштарға зор зиян келтірді. Ақ қарағайлар Уайтвотер өзенінің тік, қиын-қыстау аңғарында, демалыс алаңының қарсы бетінде бой көтеріп тұр, оларды бақылау платформасынан көруге болады.