Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы ұзақ қашықтыққа арналған жаяу жол, Висконсин штатындағы жол.

Мұз дәуірі жолы – АҚШ-тың Висконсин штатында 1931 шақырымға (1200 миль) созылатын Ұлттық көркем жол. Ол Ice Age Trail Alliance және жергілікті бөлімдері бар коммерциялық емес, еріктілерден құралған ұйым сияқты жеке және мемлекеттік мекемелермен салынып, күтіліп келеді. 2023 жылы ол Ұлттық саябақтар жүйесінің ресми бөлігіне айналды.

Бағыт

Жол соңғы мұз дәуіріндегі соңғы моренаның орналасқан жерін шамамен бақылайды. Маршрут моренаны кесіп өтетін кезде, кейде моренаның батысындағы аймақтарға, соның ішінде Висконсиннің оңтүстік-батысындағы Дрифтсіз аймағына дейін иреліседі. Жол Висконсин штатының 72 округінің 30-ын қамтиды, штаттың солтүстік-батыс бөлігінен шығыстағы Мичиган көлінің жағалауына дейін созылады. Жолдың батыс басы Солтүстік-Батыс Висконсин мен Шығыс Миннесотаның шекарасы болып табылатын Сент-Кройс өзені бойындағы Штаттар аралық саябақта орналасқан. Мұз дәуірі жолының шығыс соңы Висконсин штатының Стерджон шығанағы қаласына жақын Порт түбегіндегі Потаватоми мемлекеттік саябағында жатыр. Жол бойында көптеген қалалық және округтік саябақтар, мемлекеттік саябақтар мен ормандар, мемлекеттік жабайы табиғат және табиғи аймақтар, сондай-ақ Чеквамегон Николет ұлттық орманынан өтеді. Жол көбінесе әртүрлі округтік және қалалық саябақтардағы басқа да жолдармен беттеседі. Ол Висконсин табиғи ресурстар департаменті, Мұз дәуірі жолы альянсы және жүздеген жеке тұлғалар сияқты әртүрлі иелерге тиесілі жерлер арқылы өтеді. 2020 жылдың қазан айына қарай, 675 миль (1086 км) жол толыққан, ал 400 мильден астам (644 км) байланыс маршруттары (әдетте жолдар) арқылы қосылған. Ұлттық қосымша жолдар – Ұлттық жолдар жүйесі туралы заңмен құрылған ұлттық жолдар. Он мильдік Тиммс Хилл жолы Мұз дәуірі жолын Висконсиннің ең биік нүктесі – Прайс округінде орналасқан Тиммс Хиллмен байланыстырады.

Тарих

Мұз дәуірі жолы табиғатты қорғаушы Рей Зиллмердің 500 мильдік "Мұз дәуірі ұлттық паркі" идеясымен басталды. Ол Сент-Круас шарлауығынан басталып, оңтүстікке қарай Мэдисон арқылы, солтүстік-шығысқа қарай Кеттл Морейн аймақтары арқылы, Стерджон шығанағына жақын жерде аяқталуы тиіс еді. 1959 жылы "Висконсин алюмнусы" журналына берген сұхбатында ол: "Бұл жерді Сент-Лоуренс су жолдары ашылғаннан кейін халық санының өсуі Висконсинге әсер етпей, төбелер жеке үйлермен толып, жер тым қымбат болғанға дейін сатып алу керек" деді. Зиллмер 1960 жылдың желтоқсанында қайтыс болды, ал Ұлттық парктер қызметі 1961 жылы мұндай ұзақ парк құру мүмкін емес деп шешті. Ол 1979 жылдың мамыр айында Потаватоми мемлекеттік паркінде бастау алды.

Қолдану

Жол негізінен жаяу жүруге арналған, бірақ жол басқа да қолданыстағы жолдармен бірге жүргенде басқа да шараларға рұқсат етіледі. 2019 жылғы сауалнама бойынша жолдан жыл сайын шамамен 2,3 миллион адам өткен деп есептеледі.

Жол бойындағы көрнекі орындар

Негізгі тартымдылықтары – соңғы мұз дәуірінде мұздықтардың қалдырған жер бедері. Жол бойындағы мұздық нысандарына қазандықтар (көбінесе қазандық көлдер түрінде), шұңғырлар, эскерлер, камалар және мұздық тастар жатады. Висконсин штатындағы мұздық нысандарының көптеген ең жақсы мысалдары Мұз дәуірі ұлттық ғылыми қорығының бөлімшелерінде ұсынылған, олардың көпшілігі жол бойында орналасқан. Жол бойында қызыл түлкі, американдық қызыл сүрегі, ақ құйрықты елік, қарақұйрық, қара аю және сұр қасқыр сияқты көптеген сүтқоректілер түрлерін көруге болады. Жолдың оңтүстік бөлігінде акадиялық шырылдақ, Хенслоудың көгершіні, қызыл басты тоқылдақ немесе қапталды сойқышы кездеседі, ал солтүстікке қарай ақ тамақ көгершіндер, жатақ көгершіндер және ақбас бүркіттер жиірек кездеседі.