Леджз штатының табиғи паркі: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Ledges State Park – Айова штатының Бун округінде орналасқан мемлекеттік парк, Бун қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 6 км (4 миль) қашықтықта. Паркте Де-Мойн өзенінің саласы Пи-Крик өзенімен қазылған құмтас шатқалы бар. Шатқалдың кей жерлері 30 метрге дейін терең, ал тік беткейлерінен конкрецциялар шығып тұрады.

Өмірбаян

Бұл аудан 1924 жылы Айова штатының алғашқы мемлекеттік саябақтарының бірі ретінде белгіленді. Парктің жазық жерлері Де-Мойн өзенінің су тасқынына жиі тап болады. 1970 жылдары штат Де-Мойн өзенінде Сейлорвилл көлін құру үшін бөгет салды. Бұл іс-әрекет нәтижесінде ондаған жылдар бойы парктің төменгі жатқан аймақтары қайта-қайта суға батты. 1972 жылы Сайлорвилл бөгетіне наразылық білдіру үшін "Леджс мемлекеттік саябағын сақтау үшін Айова азаматтары" атты ұйым құрылды. Оның басты мақсаты – АҚШ Әскери инженерлік корпусының Сайлорвилл көлі жобасының Леджс мемлекеттік саябағына тигізетін зиянды әсерін азайту немесе болдырмау. Ұйымға Эймс су қоймасының экологиялық зерттеу орталығы, Айованың табиғатты қорғау комиссиясы және Айованың жабайы табиғат қоғамы сияқты көптеген табиғатты қорғау ұйымдары мүше болды. Жиі су тасқыны төменгі Леджстің келбетін түбегейлі өзгертті – орманды аумақтар қысқарды, көбінесе лаймен жабылды. Бұл 1920 жылдары Фарвелл Браун мен оның скауттар тобы төменгі Леджстегі жайлы өсімдіктер арасында лагерь құрған кезден мүлдем өзгеше. Су тасқыны жиі болғандықтан, төменгі Леджсте кемпинг пен пикник жасау бұрынғыдай танымал болмай қалды. Парктің су тасқынына ұшырайтын аймағындағы көптеген пикник орындары мен үйлері соңғы он жылда пайдаланудан шығарылды. Жыл сайынғы су тасқыны ғимараттарды күтіп ұстауды қымбатқа түсірді және мағынасыз деп есептелді. Паркте 1930 жылдары Азаматтық консервация корпусы салған көптеген тас ғимараттар мен көпірлер бар. Сонымен қатар, паркте көптеген кемпингтер, пикник үстелдері және тас паналар бар, олардың көпшілігі үш онжылдық бойындағы үнемі су тасқынынан зардап шекті. 1993 және 2008 жылдардағы су тасқыны сияқты Леджстің ең төменгі бөліктеріне су келгенімен, тіпті тарихтағы ең ірі су тасқыны да парктің шағын бөлігін ғана жабады. Жарлы жол – бұралаң бір жолақты жол Пис және Дэвис ағындарынан бес жерде өтеді және миллиондаған жылдар бұрын ішкі теңіздің астында шөгіндірілген құмтастар арқылы мұздық еріген кезде пайда болған 30 метрлік тік жарларды қолдайтын 50 фут (15 метр) биіктіктегі құмтас қабырғаларының көрінісін ұсынады. Азаматтық консервация корпусының қажырлы еңбегінің куәсі – Де-Мойн өзенінің аңғары мен жарға қарайтын көріністерге жететін теміржол тіректерімен бекітілген километрлік жолдар. Сиу, Түлкі және Саук тайпалары бір кезде Леджс мемлекеттік саябағы аумағында тұрған және олардың көптеген зираттары бар, сонымен қатар ақ құйрықты бұғы, егермен, сусар, суыр және қанаттылардың көптеген түрлері сияқты жабайы жануарлар паркті мекендейді. Парктің жазық жерлерінде орналасқан су тасқыны бағанасы жылдар бойындағы су тасқыны деңгейлерін тіркеп отырады.

The area was designated one of the first of Iowa's state parks in 1924. The lowland areas of the park are regularly flooded by the Des Moines River. In the 1970s, the state created a dam to form Saylorville Lake on the Des Moines River. This action has resulted in repeated flooding of low lying areas of the park for decades. A group called The Iowa Citizens to Save Ledges State Park was organized in 1972 in protest of the proposed Saylorville Dam. Its primary objective was to alleviate and/or minimize the harmful effects on Ledges State Park by the Saylorville Lake Project of the U. S. Army Corps of Engineers. There were numerous conservation groups affiliated with the group, including the Ames Reservoir Environmental Study, the Iowa Conservation Commission, and the Iowa Wildlife Society. The repeated flooding has radically changed the appearance of the lower Ledges—the timbered areas have been greatly reduced, are often covered with silt This is quite a change from the time when Farwell Brown and his fellow Boy Scouts camped in the Ledges in the 1920s among the lush growth in the lower Ledges. Camping and picnicking in the lower Ledges were popular recreations until the frequent floods made that area of the park less desirable. Many of the picnic areas and picnic houses in the park's flood plain have been decommissioned in the past decade. Annual flooding has made maintenance of the buildings cost prohibitive and seemingly pointless. The park includes numerous stone buildings and bridges constructed in the 1930s by the Civilian Conservation Corps. Also included in the facilities are numerous campsites, picnic tables, and stone shelters, many of which have been destroyed in three decades of regular flooding. Although extensive flooding to the lowermost portions of Ledges does occur in floods such as in 1993 and 2008, even the largest floods on record only submerge a small portion of the park. The canyon road, a winding one lane path traverses through Pea's and Davis creeks at five points and offers views of 50 feet (15 m) sandstone walls buttressing 100 feet (30 m) bluffs, which were created by glacial melt through sandstone deposited under an inland sea millions of years ago. Evidence of the hard work of the Civilian Conservation Corps is seen in the miles of railroad tied trails leading up to vistas overlooking the Des Moines River Valley and the canyon. The Sioux, Fox and Sauk tribes were all once residents of the Ledges State Park area and have numerous burial mounds in the area, and wildlife such as white tailed deer, raccoon, beaver, woodchuck and many varieties of birds such as the pileated woodpecker call the park home. There is a flood pole located in the lowlands of the park which has recorded the various flood levels over the years.

Геология

Қиыршық тас жартастар шамамен 300 миллион жыл бұрын Орта Батысты жапқан тарихи теңіздің қалдығы еді. Жартастардың өзі соңғы мұз дәуірінде, шамамен 13 мың жыл бұрын болған мұздың еріген суларының тасты тез ойып өтуі нәтижесінде пайда болған.

Демалыс

Көптеген жаяу серуендеу жолдары Ledges аймағында орналасқан. Паркте негізінен липа, қабақ, емен және хиккори ағаштары өсетін орманды алқаптар бар. Сондай-ақ, паркте далалар мен ашық кеңістіктер де кездеседі. Де-Мойн өзені парктің батыс жағымен өтетіндіктен, каноэмен жүруге және балық аулауға болады. Жайлы немесе заманауи кемпингтерге тапсырыс беруге болады. Кемпингтердің 75% алдын ала брондалады, ал қалған 25% бірінші келгенге беріледі.