Кіріспе
Исламның қасиетті кітабы – Құранды қорлау дегеніміз, Құранға құрметсіздікпен қарауға болатын әрекеттер. Ислам заңына сәйкес, мұсылмандар Құранға зиян келтірмеуі керек және оған тиіспей тұрып, ритуалдық жуыну рәсімін орындауы тиіс. Керісінше, Құранды қасақана зақымдау исламда дінге қарсы әрекет саналады. Мұсылмандар емес адамдарды ислам заңын сақтауға міндеттеу керек пе, жоқ па деген мәселе даулы, ал халықаралық қатынастарда мұсылмандардың Құрандық дәстүрлерді сақтау талаптарын қалай қарастыру керек дегені де маңызды мәселе. Тозығы жеткен Құран кітаптарын жою мәселесі де мұсылмандарды алаңдатады. Құранда тозығы жеткен немесе кемшілігі бар мәтінді қалай жою керектігі туралы нақты нұсқаулар болмағандықтан, әртүрлі аймақтардағы әртүрлі дін өкілдері әртүрлі және қайшы келетін жою әдістерін қолданады. Ислам тарихшысы Майкл Кук пікірінше, Құранды матаға орап, киелі жерге жерлеу керек, онда оған тапталып немесе лас нәрсе тимейді, немесе оны ластанудан сақтап, "қауіпсіз" жерге қою керек. Мысалы, Сауд Арабиясы мемлекеттік стандарттарға сай келмейтін Құран кітаптарын беттері ластанбауы үшін өртеді. Құранның бір данасын қасақана қорлау кейбір елдерде түрме жазасына, ал Ауғанстан, Сауд Арабиясы, Сомали және Пәкістан сияқты елдерде өлім жазасына, ал Пәкістанда Қылмыстық кодекстің 295-Б бабына сәйкес өмір бойына бас бостандығынан айыруға әкелуі мүмкін. 1924 жылға дейінгі көптеген Құран кітаптары Нил өзеніне тасталып жойылған.
Quran desecration is the treatment of the Quran in a way that might be considered insulting. In Islamic law, believers must not damage the Quran and must perform a ritual washing before touching it. Conversely, intentionally damaging copies is considered blasphemous in Islam. It is a point of controversy whether non Muslims should be made to follow Islamic law, and a sensitive topic in international relations how it should be handled when Muslims demand adherence to Islamic Quranic practices by nonbelievers. The disposal of worn copies is also of concern to Muslims. Because the Quran contains no specifics on how to dispose of a worn or defective text, different and conflicting methods of disposal have been adopted in different regions by different sects. According to Islamic historian Michael Cook the Quran should be wrapped in cloth and buried on holy ground where it is unlikely to be trampled on or "safely" placed where it is unlikely to come into contact with impurity. and Saudi Arabia, for instance, destroys Qurans that fall short of state standards by burning to avoid soiling the pages. Intentionally desecrating a copy of the Quran results in imprisonment as punishment in some countries and might result in a death sentence in Afghanistan, Saudi Arabia, Somalia, and Pakistan, or up to life imprisonment in Pakistan, according to Article 295 B of the Penal Code. a large number of pre 1924 Qurans were destroyed by dumping them in the river Nile.
2005 - Гуантанамо
2005 жылдың ортасында Құранды қасақана қорлау туралы айыптаулар туды. CBC News хабарлауынша, "Бұл мәлімдемеде тұтқындар өздерінің қасиетті кітаптарын неге қорлаған болуы мүмкін екеніне қатысты ешқандай түсіндірме берілмеген". 2005 жылдың мамыр айында Newsweek журналында жарияланған хабарламада, Гуантанамо түрмесінде АҚШ тергеушілері Құранды қорлағандығы айтылды, бұл мұсылмандық наразылықты одан әрі күшейтті. Кейін ол жоспарларын қайтарды, бірақ 2011 жылдың 20 наурызында Құранды өртеуге бақылық етті. Оған жауап ретінде Ауғанстанда мұсылмандар көтеріліс ұйымдастырып, 12 адам қаза тапты. 2011 жылы Луи Терустың "Американың ең жек көретін отбасы дағдарыста" атты деректі фильмінде Вестборо баптистік шіркеуінің Меган Фелпс берген сұхбатында, олар Құранның бір данасын әдейі және ашық түрде өртегендерін айтты.
2012 - Бангладеш
29 қыркүйекте 25 мыңға жуық исламишіл наразылар буддалық ғибадатханаларды, қасиетті орындары мен үйлерді, сондай-ақ индуистік ғибадатханаларды бүлдіріп, өртеді. Бұл оқиғаға себеп – Facebook желісінде Құранды қорлаған сурет жарияланғаны туралы хабар болды. Зорлық-зомбылық Рамму аймағында (Кокс-Базар ауданы) басталып, кейін Бангладештің басқа аймақтарына тарады.
2012/2015 - Ауғанстан
2012 жылдың ақпан айында Ауғанстанның әртүрлі аймақтарында АҚШ-тың Баграм әуе базасында Құран кітабының дұрыс тасталмауына байланысты наразылықтар басталды. Наразылар "Америкаға өлім!" деп ұран салып, АҚШ туларын өртеп жіберді. Кем дегенде 30 адам қаза тауып, жүздеген адам жарақат алды. Сонымен қатар, Ауғанстан Ұлттық қауіпсіздік күштерінің бір бөлігі қаруларын американдық әскерилерге және наразылық білдірушілерге бұрғаннан кейін 6 американдық солдат қаза тапты. 2015 жылдың 19 наурызында 27 жасар ауған әйелі Фархунда Маликзада Кабул қаласында жүздеген адамнан тұратын халықтың қолынан қаза болды. Фархунда бұрын Зайнуддин есімді мұлламен, ол діни мұғалім болып жұмыс істейтін мешіт алдында, Кабул қаласындағы қасиетті орында таласқан болатын. Осы талас кезінде Зайнуддин оны Құранды өртеп жіберді деп жалған айыптады. Полиция тергеуі оның ештеңе өртемегенін көрсетті. Көптеген танымал мемлекеттік шенеуніктер Фархунда қаза болғаннан кейін дереу Facebook-та оның өлтірілуін қолдады. Оның Құранды өртемегені белгілі болғаннан кейін Ауғанстан халқының реакциясы оқшаулану мен ашуға ұласты. Оның өлтірілуіне байланысты 49 адам тұтқындалды; үш ересек ер адам 20 жылға бас бостандығынан айырылды, тағы сегіз ересек ер адам 16 жылға бас бостандығынан айырылды, кәмелетке толмаған бір адам 10 жылға бас бостандығынан айырылды, ал 11 полицей қызметкері Фархунданы қорғамағаны үшін 1 жылға бас бостандығынан айырылды. Оның өлтірілуі және одан кейінгі наразылықтар Ауғанстандағы әйелдер құқықтары мәселесіне назар аударуға себеп болды.
2013 жылдан 2020 жылға дейін Сауд Арабиясы
2013 жылы Сауд Арабиясының Мекке провинциясындағы Тайф қаласының кәріз жүйесінің әртүрлі су жинағыштарынан 50-ден астам Құран көшірмесі табылды. 2014 жылы сол Тайф қаласындағы қоқыс жәшіктерінен жыртылған Құран көшірмелері табылған. 2017 жылы Тайф қаласының кәріз жүйесінде қайтадан көптеген Құран көшірмелері табылды. 2020 жылы Сауд Арабиясында бір ер адам Құранды қорлап, аяғымен басып тұрған видеосын түсіріп, әлеуметтік желіге жүктеді. Бұл әрекет әлеуметтік желілерде кеңінен айыпталды.
2017-2023 Дания
Данияда діни кітаптарды өртеудің заңдылығы ұзақ уақыт бойы даулы болды, себебі бұл әрекет елдің дінге қарсы заңы бойынша қылмыс болып есептелуі мүмкін еді (бірақ заң кітаптарында болғанымен, ол қолданыстан шығып қалған деп саналды; мысалы, 1997 жылы телеарнада Киелі кітапты өртеу фактісі бойынша қолданылмаған). Алайда, 2017 жылы дінге қарсы заң ресми түрде жойылды, содан кейін Құран және басқа да діни кітаптарды қорлау заңды болды. Stram Kurs партиясының және партия басшысы Расмус Палуданның, сондай-ақ осыған ұқсас экстремистік топтардың митингілерінде Құранды өртеу, кейде шошқа етіне орап, немесе кітапты жерге лақтыру сияқты басқа да құдайсыздық әрекеттер жиі орын алды. Палудан өзінің жақтастарына Құранға зәр шығаруға, оны "надандық кітабы" деп атауға, ал Мұхаммедті педофил және кісі өлтіруші деп айтуға шақырды. 2023 жылы "Дания патриоттары" деп аталатын исламға қарсы кішкентай топ Түркия мен Египет елшіліктерінің алдында Құранды өртеді. 2023 жылдың желтоқсанында Дания Парламенті (Фолкетингет) Киелі кітап, Тора немесе Құран сияқты мойындалған діни кітаптарды өртеуге, ластауға, таптауға немесе кесуге тыйым салатын заңды қабылдады.
2019 қазіргі Норвегия
Ларс Торсен 2019 жылы Норвегиядағы исламды таратуды тоқтату тобының жетекшісі болғаннан бері, топ Норвегиядағы митингілерінде Құранды қайта-қайта өртеп жатыр. Сондай-ақ, топ Құранның даналарын жыртып, түкіріп, оны иттей жетекке байлап сүйреп жүрді.
2020қазіргі Швеция
2020 жылдан бері Данияның Stram Kurs партиясы және партия басшысы Расмус Палудан Швецияның бірнеше қаласында Құранды өртеуді жоспарлады немесе ұйымдастырды. Бұл жоспарланған және орындалған киянаттықтарға қарсы Швеция қалаларында көптеген тәртіпсіздіктерге әкелді, атап айтқанда 2020 жылғы және 2022 жылғы Швециядағы тәртіпсіздіктер. 2023 жылдың 28 маусымында Швецияда тұратын ирактық иммигрант Салван Момика Стокгольмнің орталық мешітінің жанында Құранның бір данасын өртеп жіберді. Швед полициясы демонстрацияға рұқсат берді, себебі швед соты бұл іс әдебиеттің бостандығына сәйкес келеді деп шешім қабылдады. Бұл оқиға халықаралық наразылықтарға алып келді. Швеция заңнамасында этникалық немесе нәсілдік жеккөрушілікке шақыруға қарсы күресетін заң бар, бірақ ол дінге қарсы сынға немесе киянаттыққа қатысты емес, тек белгілі бір дінді ұстанатындарға қарсы жағымсыз мәлімдемелерге ғана қолданылады. Дегенмен, швед полициясы 2023 жылдың маусым айында Стокгольмдегі мешіт алдында Құранды өртеп жіберген адамға қатысты жеккөрушілік қылмысы бойынша алдын ала айып тақты, ал швед прокуратурасы оны ресми айыптау туралы шешім қабылдайды. Егер айып тағылса, швед судьясы оның әрекеттерінің қолданыстағы заң бойынша қоздырылғандық құрамына сәйкес келіп-келмейтінін анықтайды. 2023 жылдың 20 шілдесінде жүздеген наразылар Стокгольмде Құранды өртеу жоспарына жауап ретінде Бағдадтағы швед елшілігіне шабуыл жасады, бұл Ирак билігін швед елшісін елден шығарып жіберуге және өз елшілік өкілін қайтаруға мәжбүр етті. Бұл оқиға Ирак пен Швеция арасындағы дипломатиялық шиеленіске әкеп соқты, оған АҚШ және UNAOC сияқты бірнеше елдер наразылық білдірді. 2024 жылдың 17 ақпанында Стокгольмде Джейд Сандберг есімді әйел монах киімімен Құранды өртеп, Еуропада исламды тыйым салуға шақырды.
Басқалар
2013 жылдың наурыз айында «Аль-Каида» ұйымының ағылшын тіліндегі «Inspire» журналында «Исламға қарсы қылмыстары үшін тірі немесе өлі ізделеді» деген плакат жарияланды, онда Құранды жазалайтындығы үшін танымал Терри Джонстың суреті ірілеу көрсетілген. Иранның IRIB ақпарат агенттігі 2013 жылдың 8 сәуірінде Терри Джонстың 2013 жылдың 11 қыркүйегінде тағы бір Құранды өртеп жіберу жоспарлап отырғанын хабарлады. 11 сәуірде IRIB ирандық депутаттың Батыс осы шараны тоқтатуы керек екенін айтқан және «Бұл дінге қарсы әрекет бүкіл әлемде Ислам дінін ұстанатын 1,6 миллиардтан астам адамның арасында бақылаусыз ашу толқынын тудырады» деп ескерткен мәлімдемесін жариялады. 2013 жылдың 14 сәуірінде «The Nation» газетінде жарияланған мақалада айтылғандай, Пакистанда наразылық білдірушілер АҚШ туын және АҚШ пасторы Терри Джонстың бейнесін өртеп, 11 қыркүйекке жасалған жоспарды айыптады. 2013 жылдың қазан айында түрік әйелі Құранды аяқтап, суретін Twitter-ге жариялағаннан кейін, дінге қарсы көтеріліс тудырды деген күдікпен ұсталды. Пакистанда ескі Құрандарды қайта өңдеу ұсынысына қарсылық білдірілді. 2016 жылдың 31 шілдесінде, Нормандиядағы шіркеуке жасалған шабуылдан кейін бірнеше күн өткен соң, Мальтадағы Mater Dei ауруханасының көп дінді бөлмесіндегі Құранның бірнеше данасы шошқа етімен бүлдірілді. Сонымен қатар, қылмыскерлер шабуылда қаза тапқан католик священнигі Жак Хамельдің суретін қалдырып, оған «Исламның құрбаны» деген жазу жазды. 2023 жылдың қаңтарында Голландияның Пегида жетекшісі Эдвин Вагенсвельд Гаагада Құранға «нашар шабуыл» жасағаннан кейін Түркия Анкарадағы голланд елшісін шақырды. Сыртқы істер министрлігі елші Жоеп Вийнандсқа Түркияның «орттақ және жеккөрінетін әрекетті» айыптайтынын және Нидерландыдан мұндай «провокациялық әрекеттерге» жол бермеуді талап еткенін жеткізді.