LWS 3 Mewa – 1930-жылдарғы польшалық барлау ұшағы. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін пайдаға енбеген, Lublin R XIII-тің жаңаруы. Польша авиациясы тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Поляк әскери ұшағы
Polish military aircraft
LWS 3 Mewa ("Шағала") – 1930 жылдардың соңында LWS зауытында жобаланған поляк бақылау және жақыннан барлау ұшағы. Ол Польша әуе күштерінің тапсырысымен жасалған, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін қызметке енгізілген жоқ.
The LWS 3 Mewa ("Seagull") was a Polish observation and close reconnaissance aircraft, designed in the late 1930s by the LWS factory. It was ordered by the Polish Air Force, but did not manage to enter service before the outbreak of World War II.
Жобалау және әзірлеу
Ұшақ ескірген Люблин R XIII әскери ынтымақтастық ұшағының ізбасары ретінде жобаланған. Алғашқы эскиздерді 1936 жылы LWS зауытының бас конструкторы Збислав Чиолькош жасаған. Ол STOL ұшағының RWD 9 қанат дизайнынан шабыттанған LWS 2 жеңіл санитарлық ұшағына ұқсас болды. 1937 жылы Чиолькош LWS зауытын қалдырғаннан кейін, LWS 3 Mewa деп аталған жоба өзгертіліп, LWS бюросында одан әрі дамытылды. Сол жылы Польша әуе күштері үш прототипке тапсырыс берді. Бірінші LWS 3/I прототипі 1937 жылдың қараша айында ұшты. Ол басқаруда кейбір кемшіліктерді көрсетті, бірақ жалпы жақсы көрсеткіштерге ие болды. Сынақтардан кейін ұшақтың конструкциясы жақсартылды. 1938 жылы екінші LWS 3/II прототипі ұшырылды. Онда артқы пулеметтен оқ ату бұрышын арттыру үшін құйрық қанатын және рульді төмендетуге арналған механизм болды, бірақ ол тиімсіз болып шықты, ал 1938 жылдың күзінен бастап келесі LWS 3/III прототипі классикалық құйрық дизайнына қайта оралды. Үшінші прототип, қозғалтқыш қақпағы мен кабинасы сияқты бірнеше қосымша өзгерістермен, сериялық өндіріс үшін үлгі ретінде пайдаланылды. Бірінші прототип 1938 жылдың қараша айында 16-шы Халықаралық Париж авиасалонында ("PZL Mewa" ретінде) көрсетілді, бұл үлкен қызығушылықты тудырды. Ресми сынақтар сәтті аяқталды және 1938 жылы Польша әуе күштері LWS 3A Mewa (немесе "Mewa A") өндірістік түрінің 200 ұшағына тапсырыс берді. 1939 жылдың басында өндіріс басталды, ал алғашқы ұшақтар жазға дейін дайын болуы тиіс еді. 1939 жылдың тамызында шамамен 30 ұшақ дерлік аяқталды (10-ы дайын, бірақ винттері болмады, 7-і боялып жатыр, 10-ы соңғы құрастыру сатысында). Болгария үшін Fiat R74 860 а.к. (640 кВт) қозғалтқышымен жабдықталған LWS 3B Mewa нұсқасы, сондай-ақ Польша теңіз әскери-әуе күштері үшін LWS 3H (гидро) ұшақ нұсқасы да әзірленді. Соғыс басталғандықтан ешқайсысы өндірілмеді.
The aircraft was designed as the successor to the obsolete Lublin R XIII army cooperation plane. First sketches were drawn in 1936 by Zbysław Ciołkosz, the chief designer of the LWS factory (Lubelska Wytwórnia Samolotów). It was similar to the earlier light ambulance plane LWS 2, which itself was inspired by the STOL plane RWD 9 wing design. After Ciołkosz had left LWS in 1937, the project, named LWS 3 Mewa, was modified and further developed at the LWS bureau. In the same year, the Polish Air Force ordered three prototypes. The first prototype LWS 3/I was flown in November 1937. It revealed some handling deficiencies, but otherwise a good performance. Following tests, the design of the aircraft was improved. In 1938, the second prototype LWS 3/II was flown. It had a crank mechanism to lower tailfin and rudder in order to increase angle of the rear machine gun fire, but as it proved impractical, the next prototype LWS 3/III from autumn 1938 again had a classic tailfin design. The third prototype, with some further changes, among others to the engine cover and canopy, was the pattern for serial production. The first prototype was exhibited at the 16th International Paris Aviation Salon in November 1938 (as "PZL Mewa"), where it met with interest. Official tests were satisfactory, and in 1938 the Polish Air Force ordered 200 aircraft of the production variant LWS 3A Mewa (or "Mewa A"). The production started in early 1939, and first aircraft were to be ready in the summer. In August 1939, about 30 aircraft were almost completed (10 ready, but lacking propellers, 7 in painting and 10 in final assembly). LWS 3B Mewa variant powered with a Fiat R74 860 hp (640 kW) engine for Bulgaria was being developed as well as a floatplane LWS 3H (hydro) variant for the Polish naval aviation. None were produced due to the war outbreak.
LWS-7 Mewa II
1939 жылы LWS 7 Mewa II, Mewa-ның жетілдірілген нұсқасы ретінде LWS-де әзірленді. Соғыс басталғанға дейін тек аэродинамикалық сынақтар үшін модель жасалды. 1939 жылдың қыркүйегінде LWS директоры Александр Сипович LWS 7 жобаларын Румыниядағы Польша елшілігіне шығарды. Көптеген жариялымдарда олар болгарларға берілгені айтылады, бірақ бұл нақты емес (мүмкін, бұл LWS 3B жоспарларына қатысты болған). Болгар жасаған KB 11 Fazan барлау ұшағы Mewa-ға кейбір ұқсастықтарды көрсетті.
In 1939, the LWS 7 Mewa II was being developed at the LWS as the development of Mewa. Before the war, only a model for aerodynamics tests was made. Drawings of LWS 7 were evacuated in September 1939 to the Polish embassy in Romania by the LWS director Aleksander Sipowicz. Many publications claim that they were handed over to Bulgarians, but it is not clear (possibly, it concerned the LWS 3B plans, in fact). The Bulgarian built reconnaissance plane KB 11 Fazan bore some resemblance to Mewa.
Пайдалану тарихы
Польша әуе күштері 1939 жылдың 1 қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін ешбір ұшақты қолдануға кіргізбеді. Мәселе Франциядан жеткізілуге тиіс винттерде болды. Бірінші екі ұшақ 2 қыркүйекте жеткізілуге дайын болды, бірақ олардың біреуі Люблиндегі зауыттың әуе алаңында неміс бомбалаушыларынан зақымданды. Екіншісінің тағдыры белгісіз. Содан кейін, жартылай дайын болған бірнеше ұшақ Люблин саябағында және жақын жердегі орманға жасырылды. Бірнешесі ағаштан жасалған, тұрақты қанатты винттермен жабдықталды. Мұндай екі ұшақ Львовқа жақын жердегі әуе алаңына эвакуацияланды және 12 қыркүйекте 26-шы бақылау эскадрильясына берілді. Олардың бірі сол күні Пшемысль қаласының жанындағы Медыка әуежайына түнгі қону кезінде құлады, ал екіншісі 17 қыркүйекте эвакуацияланбағандықтан өртеніп кетті. Кейбір деректерге сәйкес, 11 қыркүйекте тағы екі "Mewa" ұшағы 23-ші бақылау эскадрильясына берілді, бірақ бұл әлі расталмады. Бұл ұшақтардың қаруланғаны белгісіз. Ұшақтардың бірі қыркүйек айының ортасында Пинскіге эвакуациялау кезінде де көрінді. Қалған аяқталмаған ұшақтар немістер тарапынан тартып алынып, жарамсыз етілді. Алдыңғы моделі RWD 14 Czapla-дан айырмашылығы, "Mewa" сол кездегі Henschel Hs 126 немесе Westland Lysander сияқты шетелдік ұшақтармен салыстыратын заманауи жақын барлау ұшағы болды. Оның артықшылығы – қысқа ұшып-қону жолы, бұл оған алыс және дайын емес жерлерден жұмыс істеуге мүмкіндік берді.
None of the aircraft entered service in the Polish Air Force before the outbreak of the World War II on September 1, 1939. The problem was with propellers, which had to be delivered from France. The first two aircraft were ready for delivery on September 2, but one of them was damaged on the factory airfield in Lublin by German bombers. The fate of the other one is not clear. Following that, some of the almost finished aircraft were hidden in Lublin park and in a forest nearby. A couple were modified to use wooden propellers with a fixed pitch. Two such aircraft were evacuated to an airfield near Lwów, and given over to the 26th Observation Escadre on September 12. One of them crashed during a night landing on Medyka airfield near Przemyśl on the same day, the other was burned on September 17, when it could not be evacuated. According to some sources, two other Mewas were assigned to the 23rd Observation Escadre on September 11, but this has not been confirmed. It is not clear whether any of these aircraft were armed. One of the aircraft was also seen during evacuation to Pinsk in mid September. The rest of uncompleted aircraft were seized by Germans and scrapped. Contrary to its direct predecessor, RWD 14 Czapla, the Mewa was a modern close reconnaissance plane, comparable with leading foreign aircraft of that period, like Henschel Hs 126 or Westland Lysander. Its advantages were quite short take off and landing, which enabled it to operate from short or unprepared remote fields.
Техникалық сипаттама
Аралас конструкциялы (болат және ағаштан жасалған) моноплан, классикалық схемада, жоғары қанаттары тіреулі, кенеп және фанерамен қапталған. Қанаттары артқа қарай бүгілді. Стандартты, бекітілген қону шассисі, құйрық дөңгелегімен. Екі адамдық экипаж, жабық кабинада, үлкен мөлдір шамдармен отыр. Экипаждың екі басқару пульті болған. Прототиптер екі 7,92 мм автоматпен қаруланды, бірақ діріл салдарынан олардың дәлдігі төмен болды, ал (Ж. Синктің сөзінше) сериялық ұшақтарда фюзеляждың екі жағында екі автоматтан болу жоспарланған. Бақылаушының артқы орнында 7,92 мм wz.37 автоматы болды, ол ашылатын шаммен қоршалған. 14 цилиндрлі, ауамен салқындатылатын радиалды Gnome Rhône 14M01 (прототиптерде) немесе 14M05 (сериялық) қозғалтқышы, 660 а.к. (490 кВт) номиналды және 730 а.к. (540 кВт) максималды қуатымен. Үш пернелі металл винті (жоспарланған) немесе екі пернелі ағаш винті (кейбір ұшақтарға орнатылған). Отын бакінің сыйымдылығы шамамен 380 л, қанаттарда орналасқан. Ұшақта радио және камералар орнатылған.
Mixed construction (steel and wood) monoplane, conventional in layout, with braced high wings, canvas and plywood covered. Wings folded rearwards. Conventional fixed landing gear, with a tailwheel. Crew of two, sitting in tandem in a closed cockpit, with large transparent canopy surfaces. The crew had dual controls. Prototypes were armed with two forward firing 7.92 mm machine guns fixed on the undercarriage covers, but it appeared, that their accuracy was low due to vibration, and (according to J. Cynk) production aircraft were intended to have twin machine guns on fuselage sides. The observer had a 7.92 mm wz.37 machine gun in a rear station, covered by opening canopy. 14 cylinder air cooled radial engine Gnome Rhône 14M01 (prototypes) or 14M05 (serial) with 660 hp (490 kW) nominal power and 730 hp (540 kW) maximum power. Three blade metal propeller (planned) or two blade wooden propeller (installed on some aircraft). Fuel capacity about 380 L in wings. The aircraft was fitted with radio and cameras.
Нұсқалар
LWS 3/I Бірінші прототип. LWS 3/II Екінші прототип, артқы пулеметтен оқ ату бұрышын ұлғайту үшін құйрық қанатын және рульді төмендетуге арналған крандық механизммен жабдықталған. LWS 3/III Классикалық құйрық қанаты дизайны бар үшінші прототип, сондай-ақ қозғалтқыш қақпағы мен кабинасы сияқты бірнеше өзгерістер енгізілген. Сериялық өндіріс үлгісі. LWS 3A Mewa (Mewa A) Негізгі өндіріс түрі, Польша әуе күштері үшін 200 данаға тапсырыс берілген, бірақ тек 30 данасы аяқталған немесе аяқталуға жақын. LWS 3B Mewa (Mewa B) Болгария үшін жоспарланған нұсқа, Fiat A.74 860 а.к. (640 кВт) қозғалтқышымен жабдықталған. LWS 3H (гидро) Польша теңіз әуе күштері үшін жоспарланған гидроұшақ нұсқасы. LWS 7 Mewa II Жаңа қанаттары, жартылай монокок фюзеляжы және күшті 916 а.к. (683 кВт) PZL Pegaz XX (Bristol Pegasus XX) немесе жоспарланған 1000 а.к. (750 кВт) PZL Waran қозғалтқышы бар Mewa-ны жетілдіру жоспарланған.
LWS 3/I The first prototype. LWS 3/II The second prototype, equipped with a crank mechanism to lower tailfin and rudder in order to increase angle of the rear machine gun fire. LWS 3/III The third prototype with a classic tailfin design and some further changes, among others to the engine cover and canopy. Pattern for serial production. LWS 3A Mewa (Mewa A) Basic production variant, 200 ordered for Polish Air Force, only 30 completed or almost completed. LWS 3B Mewa (Mewa B) Planned variant for Bulgaria powered with a Fiat A.74 860 hp (640 kW) engine. LWS 3H (hydro) Planned floatplane variant for the Polish naval aviation. LWS 7 Mewa II Planned development of Mewa with new wings, a semi monocoque fuselage and stronger 916 hp (683 kW) engine PZL Pegaz XX (Bristol Pegasus XX) or a planned 1000 hp (750 kW) PZL Waran.