Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық ескі валюта
Рё ([[wikt:両) – Шаканхо жүйесіндегі жапон валютасының бірлігі.
Obsolete Japanese currency
両, the Japanese currency unit in the Shakkanhō system
Рё ([[wikt:両) Мэйдзиге дейінгі Жапониядағы Шаканхо жүйесінде алтынмен өлшенетін валюта бірлігі болды. Кейіннен ол иенаға негізделген жүйемен алмастырылды.
The ryō ([[wikt:両) was a gold currency unit in the shakkanhō system in pre Meiji Japan. It was eventually replaced with a system based on the yen.
Шығу тегі
Рио бастапқыда Қытайдан таэль деп аталатын салмақ бірлігі болған. Ол Жапонияда Камакура дәуірінде қолданыла бастады. Азучи-Момояма дәуірінде ол бүкіл Жапония бойынша дерлік біркелкі болды, шамамен 4.4 монме салмақ бірлігі ретінде (шамамен 16,5 грамм). Сенгоку дәуірінде әртүрлі жергілікті даймё өздерінің ақшаларын қадалай бастады. Осы жеке монеталардың ең танымал және беделділерінің бірі – өз аумақтарында көптеген алтын қоры бар әскери сардар Такеда Шинген шығарған кошукин ("Кошу немесе Косфу провинциясының алтыны") болды. Кошукиннің құны оның салмағына негізделген, бір кошукин бір алтын риоға тең болғандықтан, оның салмағымен (шамамен 15 грамм) мөрленген. Ақша бағамы өзгеріп отырды. 1530 жылдар шамасында алтынның бір рё 3 кан (3000) мыс монетаға тең болды, бірақ кейіннен "1000 моң" (мыс монеталар) деген тұрақты ұғымнан сәл ғана жоғары болды, яғни 1 рё = 1,2–1,6 кан, Теншо дәуірінің соңында немесе ғасыр соңында.
The ryō was originally a unit of weight from China, the tael. It came into use in Japan during the Kamakura period. By the Azuchi–Momoyama period it had become nearly uniform throughout Japan, about 4.4 monme as a unit of weight (about the same as 16.5 grams). During the Sengoku period, various local daimyō began to mint their own money. One of the best known and most prestigious of these private coins was the kōshūkin ("Kōshū or Kōsfu Province gold") issued by warlord Takeda Shingen, who had substantial gold deposits within his territories. The value of the kōshūkin was based on its weight, with one kōshūkin equal to one ryō of gold, and thus stamped with its weight (about 15 grams). The exchange rate fluctuated. A ryō of gold was worth 3 kan (3000) copper coins around the 1530s, or early Tenbun era but fell to only somewhat stronger than the later fiexed notion of "1000 mon" (copper coins), i. e., 1 ryō = 1.2–1.6 kan, by late Tenshō era, or end of century.
Токугава дәуірі
Токугава шогунаты алтын, күміс және мыс негізіндегі орталық валюта құруға тырысты, мұнда барлық бірліктер белгілі бір бағамен айырбасталатын болды. Кобан деп аталатын сопақ алтын монеталар шығарылды, әр кобан шамамен бір рио алтыннан тұрды, сондықтан кобанның номиналды құны бір риоға тең болды. 1609 жылы ресми бағам бір рио – 50 монме (шамамен 187 грамм) күміс немесе 4000 мыс монета деп белгіленді. Бірақ шындығында, Эдо дәуірі бойы алтын, күміс және мыс валюталарының шамамен күнделікті құны өзгеретін болды. 1695 жылы үкімет айналымдағы металл ақшаның көлемін арттыру үшін оның құнын төмендету туралы шешім қабылдады. Осының салдарынан, алтынның салмақ бірлігі ретіндегі рио және кобанның номиналды құны ретіндегі рио бір-бірімен мағынасы жақын болмай қалды. 1601 жылдың мамырындағы ақша реформасынан кейін шығарылған Кейчо кобанында шамамен 17,9 грамм алтын, 84-87% тазалықпен болды. 1695 жылы шығарылған Генроку кобанының салмағы да шамамен 17,9 граммды құрады, бірақ оның алтын құрамы 57%-ға дейін төмендетілді. 1706 жылғы Хоэй кобаны бастапқы тазалығына қайта оралды, бірақ оның мөлшері айтарлықтай кішірейтілді және металл құны Кейчо кобанынан жартысынан аспады. 1700 жылы ресми айырбас бағамы 1 рио – 60 монме күміс (225 грамм) немесе 4000 мыс монета деп түзетілді. Токугава Йошимуне 1736 жылы экономиканы жандандыру және бағаларды көтеру мақсатында реформа жүргізіп, кобанның алтын құрамын тағы да төмендетті. Сондай-ақ, бір рио 1 коку күрішке тең деп есептелді, яғни бір адамды бір жыл бойы асыруға қажетті күріш мөлшері, бірақ бұл шамамен алынған стандарт еді және күріш өнімінің молдығына байланысты жылдан жылға өзгеріп отыратын. 1871 жылдың 27 маусымында Мэйдзи реставрациясынан кейін валюта реформасы енгізіліп, рио жойылып, оның орнына йена енгізілді.
The Tokugawa shogunate attempted to create a central currency, based on gold, silver and copper units all exchangeable at fixed rates. Oblong gold coins, called koban, were minted with one koban containing about one ryō of gold, so that koban carried a face value of one ryō. The official rate was set in 1609 at one ryō equal to 50 monme (approx 187 grams) of silver, or 4000 brass coins. However, in reality the relative values between gold, silver and brass currencies fluctuated on an almost daily basis throughout the Edo period. In 1695 the government decided to increase the amount of metal money in circulation by debasement. As a result, the ryō as a unit of weight of gold and the ryō as the face value of the koban were no longer synonymous. The Keichō koban issued after the monetary reform of May 1601 offered approximately 17.9 grams gold with fineness of 84–87%. The Genroku koban issued in 1695 still weighed around 17.9 grams; however its gold content was reduced to 57%. The Hōei koban of 1706 returned to the original fineness; however, the size was much reduced and it had little more than half the metal value of the Keichō koban. In 1700 the official exchange rate was adjusted to 1 ryō equal to 60 monme silver (225 grams) or 4000 brass coins. Tokugawa Yoshimune further conducted a reform to stimulate the economy and raise prices in 1736, again lowering the gold content of the koban. One ryō was also considered equivalent to 1 koku of rice, or the amount of rice needed to feed one person for one year, although this was a less exact standard, which fluctuated depending on the abundance of the rice crop in any particular year. On June 27, 1871, with the introduction of currency reforms after the Meiji Restoration, the ryō was abolished, and replaced one for one with the Yen.
Қазіргі заманғы түрлендіру
Кобанның алтын құрамының уақыт өте келе өзгеруі, сондай-ақ Эдо дәуірінің әртүрлі кезеңдеріндегі тіршілік құнының айырмашылығы және қазіргі заманғы бір рионың құндылығын қазіргі валютамен салыстыруға тырысу өте қиын. Жапон орта мектептерінің оқулықтарында бір рио Эдо дәуірінің басында шамамен 100 000 иенге, ал Эдо дәуірінің соңында шамамен 3000–4000 иенге тең деп көрсетіледі. Ал Жапония Банкінің Валюта мұражайының мәліметінше, бір рионың номиналды құны 300 000–400 000 иенге баламалы болған, бірақ іс жүзінде 120 000–130 000 иенге ғана жететін, немесе күрішпен өлшегенде 40 000 иенге тең болып бағаланған.
These fluctuations in the gold content of the koban over time, as well as differences in the cost of living between various points in the Edo period and in modern times make any attempt to relate the value of one ryō in terms of modern currency very difficult. Japanese middle school textbooks often state that one ryō was approximately equivalent to 100,000 Yen at the start of the Edo period, and around 3000–4000 yen at the end of the Edo period. On the other hand, the Currency Museum of the Bank of Japan states that one ryō had a nominal value equivalent 300,000–400,000 yen, but was worth only 120,000–130,000 yen in practice, or 40,000 yen in terms of rice.
Синограмма
Тәуелсіз синограмма ретінде 両 – бұл Япониядағы бастауыш мектепте оқытылатын кёику кандзи тізіміне кіретін белгі. Ол үшінші сыныптың кандзисі және "екі" немесе "екі жақты" деген мағынаны білдіреді.
As an independent sinogram, 両 is one of the kyōiku kanji, a jōyō kanji taught in elementary school in Japan. It is a third grade kanji and also means “both”.