Солтүстік Ирландия мемлекеттік архиві (PRONI) – Белфаста орналасқан, ресми және жеке құжаттарды сақтайтын бірегей мекеме. Тарих зерттеушілерге көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Ирландияның архивтік мекемесі
Northern Irish archival institution
Солтүстік Ирландияның Мемлекеттік Архивтік Кеңсесі (PRONI) Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласында орналасқан. Ол Қоғамдық Қызметтер Министрлігінің (DfC) Белсенді Қоғамдар Тобының құрамындағы бөлімше болып табылады. Солтүстік Ирландияның Мемлекеттік Архивтік Кеңсесі Ұлыбританиядағы басқа архивтік мекемелерден жеке және мемлекеттік құжаттардың ерекше үйлесімімен ерекшеленеді. Кеңсе Ұлыбритания немесе Ирландия Республикасының кез келген архивтік мекемесінің Солтүстік Ирландиядағы баламасы немесе көшірмесі емес. Ол бірнеше мекеменің функциялары мен жауапкершіліктерін біріктіреді: ол бір уақытта Мемлекеттік Архивтік Кеңсе, ұлттық кітапхананың қолжазбалар бөлімі, Солтүстік Ирландияның алты графтығына арналған округтік архивтік кеңсе және көптеген жеке құжаттардың сақтаушысы. Орталық және жергілікті билік органдары, шіркеулер және жеке секторды қамтитын осы кең ауқым Солтүстік Ирландияға тән ерекшелік болып табылады.
The Public Record Office of Northern Ireland (PRONI) is situated in Belfast, Northern Ireland. It is a division within the Engaged Communities Group of the Department for Communities (DfC). The Public Record Office of Northern Ireland is distinguished from other archival institutions in the United Kingdom by its unique combination of private and official records. The Record Office is not the Northern Ireland equivalent or imitation of any Great Britain or Republic of Ireland archival institution. It combines the functions and responsibilities of a range of institutions: it is at the same time Public Record Office, manuscripts department of a national library, county record office for the six counties of Northern Ireland, and holder of a large range of private records. This range of remit, embracing, among others, central and local government, the churches and the private sector, is unique to Northern Ireland.
Тарих
PRONI 1923 жылы «Жалпылық тіркелгілер туралы заң» (Солтүстік Ирландия) бойынша құрылды. Жаңа мекеме 1924 жылдың 3 наурызында жұртшылыққа Белфасттың орталығында (Мюррей көшесінде) бұрынғы зығыр қоймасының төртінші қабатында есігін ашты. Алғашқы міндет – 1922 жылдың 30 маусымындағы Төрт соттағы өрт кезінде Дублинде жоғалған тіркелгілердің сақталуын қамтамасыз ету және олардың көшірмелерін табу болды. Бірінші орынбасар, доктор Дэвид А. Чарт көптеген тіркелгілерді адвокаттарға, кәсіпкерлерге, саясаткерлерге, шіркеулерге және жер иелері аристократиясына жүгіну арқылы табысты алмастырды. Чарттың сатып алу саясатының табысы PRONI-ға қосымша сақтау кеңістігінің қажеттігін тудырды. 1933 жылдың сәуір айында кеңсе жаңа Белфаст орталығына, Чичестер көшесіндегі жаңа Корольдік соттардың бірінші қабатына көшірілді. Дегенмен, 1965 жылға дейін Қаржы министрлігі арнайы салынған қойманы мақұлдаған жоқ. Бұл жаңа ғимарат 1972 жылы Балморал даңғылында ашылды және 1838 жылы Лондондағы Мемлекеттік тіркелгілер кеңсесі салынғалы бері Ұлыбританияда салынған алғашқы жаңа тіркелгілер кеңсесі болды. 1924-1982 жылдар аралығында PRONI Қаржы министрлігінің (кейін Департамент) құрамында болды. Содан кейін функциялар Қоршаған орта департаментіне (DOE) берілді, ал 1995 жылы PRONI DOE-нің атқарушы агенттігіне айналды. Департамент алғаш рет кітапханалар, мұражайлар және мұрағаттар үшін толық жауапкершілікті біріктірді. Мемлекеттік басқаруды қайта қарауды іске асыру барысында PRONI 2006 жылы агенттік статусынан бас тартып, негізгі департаменттің бөлімшесіне айналды. 2016 жылдың 9 мамырында PRONI жаңа құрылған Қоғамдық департамент (DfC) құрамындағы Біріккен қауымдастықтар тобының бөлімшесіне біріктірілді.
PRONI was established by the Public Records Act (Northern Ireland), 1923. The new body opened to the public on Monday 3 March 1924 on the fourth floor of a former linen warehouse in central Belfast (at Murray Street). The immediate challenge was to identify and preserve surrogates of records lost in Dublin during the Four Courts fire on 30 June 1922. The first Deputy Keeper, Dr David A. Chart successfully replaced many of these records by approaching solicitors, business people, politicians, churches and the landed aristocracy. The success of Chart's acquisition policy meant that PRONI needed more storage space. In April 1933, the office moved to a new central Belfast location, the first floor of the new Royal Courts of Justice in Chichester Street. However, it was not until 1965, that the Ministry of Finance would approve an actual purpose built repository. This new building, opened in 1972, at Balmoral Avenue and was the first new record office to be built in the UK since the Public Record Office in London was erected in 1838. Between 1924 and 1982 PRONI was part of the Ministry (later Department) of Finance. The functions were then transferred to the Department of the Environment (DOE), and in 1995, PRONI became an executive agency within the DOE. With the restoration of devolved government in 1999, PRONI became an agency within the new Department of Culture, Arts and Leisure (DCAL). The department brought together for the first time overall responsibility for libraries, museums and archives. As part of the implementation of the Review of Public Administration, PRONI ceased to be an agency in 2006 and became a division within the core department. On 9 May 2016, PRONI became a division within the Engaged Communities Group as part of the newly created Department for Communities (DfC).
Титаник кварталына көшіру
2011 жылдың наурыз айында PRONI Белфаст қаласының Титаник ауданындағы 2 Титаник бульвары, BT3 9HQ мекенжайында, қала орталығынан шамамен бір мильдей жерде орналасқан, жаңа, мақсатына сәйкес салынған ғимаратта қайта ашылды. 29 миллион фунт стерлингтік жаңа бас кеңсесіне кең қоғамдық іздеу бөлмесі, 78 орындық оқу залы (олардың көпшілігінде ноутбуктерді қосуға мүмкіндік бар), Wi-Fi кафе, микрофильмдерді қарау құралдары, цифрлық көшірмелер жасауға арналған автоматты цифрлық камералар, электрондық ақпараттық терминалдар, ғимараттың архитектурасына енгізілген көркем туындылар, лекциялық зал және көрме өткізуге арналған арнайы алаң кіреді. PRONI-ға Белфаст қаласынан 26, 26А және 26Б нөміріндегі Metro (Белфаст) автобустары арқылы оңай жетуге болады. G2 Белфаст жылдам көлік желісі де Титаник ауданына қызмет көрсетеді және Веллингтон-плейсқа және кері бағытта күн сайын 10 минут сайын қатынайды. PRONI Титаник ауданы теміржол станциясына (бұрынғы Bridge End) және Джордж Бест Белфаст қалалық әуежайына жақын орналасқан. Титаник ауданында сонымен қатар Титаник Белфаст, SSE Arena, Титаник көрмелер орталығы және «Paint Hall Studios» деп те аталатын Титаник студиясы (онда «Game of Thrones» сериалы түсірілді) сияқты танымал туристік орындар да бар.
In March 2011, PRONI reopened in new purpose built premises at 2 Titanic Boulevard, BT3 9HQ, in the Titanic Quarter of Belfast, approximately one mile from the city centre. The £29 million new headquarters includes a larger public search room, a reading room with seats for 78 users (most of which have access to power for laptops), a wifi cafe, microfilm readers, self service digital cameras for digital copying, electronic information points, public art integrated into the fabric of the building, lecture theatre facilities, and dedicated exhibition space. PRONI is easily accessed from Belfast City Hall via the Metro (Belfast) 26, 26A and 26B bus services. The Belfast Rapid Transport Glider Service G2 also serves Titanic Quarter and operates daily every 10 minutes to and from Wellington Place. PRONI is in close proximity to the Titanic Quarter railway station (formerly Bridge End) and George Best Belfast City Airport. Titanic Quarter is also home to leading tourist attractions including Titanic Belfast, , , SSE Arena, Titanic Exhibition Centre and Titanic Studios (aka the Paint Hall Studios) where Game of Thrones was filmed.
Жазбалар
PRONI қазіргі уақытта 54 шақырым көлеміндегі құжаттарды сақтайды. Бұл құжаттардың көп бөлігі шамамен 1600 жылдан бастап бүгінгі күнге дейінгі кезеңді қамтиды, бірақ бірқатары 13 ғасырдың басына дейін созылады, ең көне құжат – 1219 жылғы Папа Гонорий III-нің бұйрығы. Құжаттардың арасында NI үкіметтік департаменттері жасаған мемлекеттік құжаттардан бастап, жеке хаттар мен күнделіктер сияқты жеке құжаттар да бар. PRONI-дегі құжаттар негізінен қазіргі Солтүстік Ирландияға қатысты. Офисте жеке тұлғалардан алынған Ирландия аралының басқа аймақтарына қатысты бірнеше құжаттар сақталған, олардың ішінде: Керри округінің Кенмаре құжаттары; Слайго округінің Лиссаделл құжаттары; және Килдар округінің Конолли құжаттары бар.
PRONI currently holds 54 kilometres of records. These records date largely from c.1600 to the present day but a few date as far back as the early 13th century, with the oldest document being a bull of Pope Honorius III, dated 1219. Records range from public documents, such as those created by the NI government departments, to private records, such as letters or diaries. The records at PRONI relate chiefly to present day Northern Ireland. The office holds a number of records relating to other parts of the island of Ireland which have been received from private depositors and include amongst others: the Kenmare Papers of County Kerry; the Lissadell Papers of County Sligo; and Conolly Papers of County Kildare.
Жазбаларға қол жеткізу
Жазбаларға қол жеткізу үшін кіру ақысы жоқ. Жаңа келушілер зерттеу мүмкіндіктерін пайдалану үшін тіркелу кезінде фотосуреттері бар жеке куәлікті ұсынуы керек. 16 жастан асқан кез келген адам PRONI келушісі ретінде тіркеле алады. PRONI жинағына электрондық каталог арқылы қол жеткізуге болады. Құжаттар PRONI іздеу бөлмесіндегі тапсырыс беру жүйесі арқылы тапсырылады және PRONI оқу бөлмесінде ұсынылады. Келушілер бір уақытта бес құжатқа дейін тапсырыс бере алады. 2016 жылдың желтоқсанынан бері PRONI келушілерге көптеген жазбаларды өздерінің камераларымен көшіруге рұқсат береді. PRONI сондай-ақ Солтүстік Ирландияның Бас тіркеу кеңсесінде сақталатын туу, неке және қайтыс туралы деректердің ең жаңа базасына тікелей қол жеткізуді қамтамасыз етеді. 2011 жылдың қыркүйегінде Солтүстік Ирландия Парламенті ресми құжаттарды жариялау мерзімін 30 жылдан 20 жылға дейін қысқарту туралы заңдық келісімді ("20 жылдық қағида") қабылдады. Бұл 2000 жылғы Ақпаратқа қол жеткізу туралы заңмен және 2012 жылғы Бостандықтарды қорғау туралы заңмен енгізілген өзгерістерге негізделген. 20 жылдық қағида 10 жыл ішінде кезең-кезеңмен енгізілуде, әр жыл сайын екі жылдық деректер қаралып, жарияланады.
There is no entry fee for access to records. New visitors must produce photographic proof of identity in order to register and use the research facilities. Anyone over 16 can register as a PRONI visitor. The collection at PRONI can be accessed by the electronic catalogue. Documents are ordered using the onsite ordering system in the PRONI Search Room and are produced in the PRONI Reading Room. Visitors can order up to five documents at a time. Since December 2016, PRONI has allowed visitors to copy many records using their own cameras. PRONI also provides direct access to the most up to date births, marriages and deaths database hosted by General Register Office (Northern Ireland). In September 2011, the Northern Ireland Assembly accepted a Legislative Consent Motion to reduce the time limit for release of official records from 30 years to 20 years ("the 20 year Rule"). This is underpinned by the Freedom of Information Act 2000 and the amendments made to it by the Protection of Freedoms Act 2012. The 20 Year Rule is being phased in over 10 years, with two years' worth of records being reviewed and released each year.
Іс-шаралар бағдарламасы
PRONI жыл бойы іс-шаралар, лекциялар, конференциялар, кітаптардың тұсаукесері мен көрмелер ұйымдастырады. Олардың көптегені серіктес мекемелермен және DfC қаржылай қолдауымен жұмыс істейтін басқа ұйымдармен бірлесе өткізіледі. Толық ақпарат PRONI веб-сайтында немесе ай сайынғы PRONI Express бюллетеніне жазылу арқылы қолжетімді.
PRONI delivers a programme of events, talks, conferences, book launches and exhibitions over the course of the year. Many of which are in conjunction with partner institutions and other DfC sponsored bodies. Details can be found on the PRONI website or by subscribing to the monthly PRONI Express.
PRONI әлеуметтік желілерде
PRONI YouTube арнасында түсірілген презентациялар, лекциялар мен конференциялар қолжетімді. Олар отбасы және жергілікті тарих, мерейтойларды атап өту, мәдениет, соғыстар мен қақтығыстар, көші-қон және Ольстер плантациясы сияқты кең тақырыптарды қамтиды.
PRONI makes available filmed presentations, lectures and conferences on The PRONI YouTube channel. These cover a wide range of subjects including amongst others: family and local history, marking centenaries, culture, wars and conflicts, migration and the Ulster Plantation.