Оскар Шиндлер Холокост кезінде 1200-ге жуық еврейді құтқарды. "Шиндлер еврейлері" өндіріс орнында қызмет етіп, өлім лагерлерінен аман қалды. Тарих кітапта және кинода.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Холокост кезінде Оскар Шиндлер құтқарған еврейлер
Jews saved by Oskar Schindler during the Holocaust
«Шиндлерюдендер» – неміс тілінен сөзбе-сөз аударғанда «Шиндлер еврейлері» деген мағынаны береді. Шиндлерюдендер – Оскар Шиндлер Холокост кезінде құтқарған шамамен 1200 еврейден тұратын топ. Олар нацистік режим жылдарында, негізінен Шиндлердің араласуы арқасында аман қалды. Шиндлер оларға Краковтағы эмаль өнімдері фабрикасында, ал 1944 жылдан кейін оккупацияланған Чехословакиядағы қару-жарақ фабрикасында өнеркәсіптік жұмысшылар мәртебесін беріп, қорғады. Осылайша олар өлім лагеріне жіберілмей, геноцидтен құтылды. Шиндлер Шиндлерюдендерді құтқару үшін өзінің өнеркәсіпші ретінде тапқан барлық жеке капиталын жұмсады. Шиндлерюдендердің тарихы Томас Кенеллидің «Шиндлердің сандығы» кітабында және Стивен Спилбергтің осы кітап бойынша түсірген «Шиндлер тізімі» фильмінде бейнеленген. Осы құтқарылғандардың бірі – Полдек Пфефферберг Кенеллиді роман жазуға, ал Спилбергті фильм түсіруге ықпал етті. 2012 жылы Шиндлерюдендердің 8500-ден астам ұрпағы АҚШ, Израиль және басқа елдерде тұрып жатыр деп есептелді.
The Schindlerjuden, literally translated from German as "Schindler Jews", were a group of roughly 1,200 Jews saved by Oskar Schindler during the Holocaust. They survived the years of the Nazi regime primarily through the intervention of Schindler, who afforded them protected status as industrial workers at his enamelware factory in Kraków, capital of the General Government, and after 1944, in an armaments factory in occupied Czechoslovakia. There, they avoided being sent to death camps and survived the genocide. Schindler expended his personal fortune made as an industrialist to save the Schindlerjuden. The story of the Schindlerjuden has been depicted in the book Schindler's Ark, by Thomas Keneally, and Steven Spielberg's film adaptation of the novel, Schindler's List. Poldek Pfefferberg, one of the survivors, persuaded Keneally to write the novel and Spielberg to produce the film. In 2012, over 8,500 descendants of Schindlerjuden were estimated to be living in the United States, Israel, and other countries.
Тізім
Шиндлерюдендердің Бреннектегі Шиндлер зауытына тасымалданатын бастапқы тізімін 1944 жылдың қыркүйек және қазан айларында Митек Пемпер, Ицхак Стерн және Оскар Шиндлер дайындады. Бұл тізім қазір сақталмаған болуы мүмкін. Пемпер 1944 жылдың 21 қазанында Шиндлердің Бруннлиц зауытына келген тұтқындардың 1000 атын қамтитын тағы бір тізімді жасады және оны 1958 жылы Халықаралық іздеу қызметіне тапсырды. 1945 жылдың 18 сәуірінде Бруннлицтегі лагерь әкімшілері жасаған 1098 тұтқынның екі тізімі де сақталған және Яд Вашем ескерткішінде сақтаулы, онда Оскар және оның әйелі Эмили Шиндлерлер Ұлыстар қатарында танылған. Бірінші тізімде 297 әйел тұтқын, ал екіншісінде 801 ер адам бар. Кейінгі 1945 жылғы сәуір айындағы тізімнің бірнеше көшірмелері мен көшірмелері сақталған, олардың кейбіреулері мұражайларда, ал қалғандары жеке тұлғалардың қолында, көбінесе бұрынғы тұтқындардың отбасыларында.
The original list of Schindlerjuden transported to Schindler's Brünnlitz factory in Brněnec, occupied Czechoslovakia, was prepared by Mietek Pemper, Itzhak Stern and Oskar Schindler in September and October 1944. That list likely no longer exists. Another list with 1,000 names, compiled by Pemper upon the prisoners' arrival on 21 October 1944 at Schindler's Brünnlitz factory, was presented by him to the International Tracing Service in 1958. Two lists of 1,098 prisoners made by camp administrators in Brünnlitz on 18 April 1945 are also extant and preserved in Yad Vashem Memorial, where Oskar and wife Emilie Schindler are recognized among the Righteous. The first list contains 297 female prisoners and the second contains 801 male prisoners. There are several preserved copies and carbon copies of the later list from April 1945, some in museums and others in private hands, mostly those of former prisoners' families.
Тарихнама
Шиндлерден аман қалған Джозеф Баудың Холокост кезіндегі тәжірибесі, Шиндлердің құтқаруы және соғыстан кейінгі оқиғаның әсері туралы естеліктері. Спилбергтің фильміне зерттеу материалдарын қамтамасыз еткен деректі фильм. Шиндлердің құтқаруындағы адамдармен сұхбаттар жинағы. Олардың концлагерьдегі және Шиндлермен болған оқиғалары, соғыстан кейінгі өмірлері туралы есептер кірген. Жүзден астам жеке фотосуреттер бар. Шиндлердің өмірбаяны, оның соғыстағы құтқару қызметіне ерекше назар аударылған. "Холокост батырлары мен нацистік қылмыскерлер" сериясының жас оқырмандарға арналған бөлігі. Сөздік және көрсеткіш қосылған. Шиндлердің ерте өмірі, кәсіптік жолы, құтқару әрекеттері және Германия мен Аргентинадағы соғыстан кейінгі тәжірибесінің жан-жақты, академиялық талдауы. Көптеген жеке сұхбаттар мен мұрағаттық деректерге, соның ішінде 1997 жылы табылған Шиндлердің жеке қағаздарына негізделген. Кітаптар мен көрсеткіштер қосылған. Шиндлер және оның оқиғасының халықаралық әсері туралы эсселер, мақалалар мен сұхбаттар жинағы. 1949 жылы Шиндлер туралы жазылған мақаланың қайта басылымы, Томас Кенеллидің "Шиндлер тізімі" кітабы, Стивен Спилбергтің осы кітапқа негізделген фильмі және Холокост мәселелері мен салдары туралы бөлімдер бар. Шиндлердің еврейлерді құтқаруға жасаған әрекеттері, сондай-ақ Холокост кезіндегі басқа да құтқару әрекеттері мен батылдық туралы әңгімелейді. Шиндлер және басқа құтқарушылардың мотивациясын, жеке, психологиялық және тарихи факторларды қарастырады. Шиндлердің өмірі, атақты тізімнің жасалуы және Брюннлиц зауытындағы күнделікті өмір туралы толық мәлімет. Сұхбаттарға, кітаптарға және мұрағаттық деректерге негізделген. "Шиндлер тізімінен" аман қалған бір әйелдің, оның отбасының және Холокост кезіндегі түрлі концлагерьдерде Дик Хиллманмен болған қарым-қатынасының тарихы. Оскар Шиндлердің өмірбаяны, ол Краковтағы зауытында 1100 яһудиді жұмысқа орналастырып, өлімнен құтқарған өнеркәсіпші. Шиндлерді құтқарғандардың куәліктері мен автордың зерттеулеріне негізделген. АҚШ-та "Шиндлер тізімі" деген атпен жарық көрді. "Шиндлер сандығы" романының авторының романды жазу процесі және одан кейін түсірілген фильм туралы естеліктері. Шиндлерден аман қалғандардың оқиғаларын қамтиды, әсіресе Леопольд "Полдек" Пфеффербергке назар аударады. Шиндлерден аман қалған ең жас адамның естеліктері, ол зауыт машиналарын іске қосу үшін ағаш қорапқа тұруға мәжбүр болған. Жас оқырмандарға арналған. Шиндлердің өмірі мен батырлығы туралы қысқаша жеке есеп. Жасөсперімдерге арналған. Шиндлерден аман қалған жас әйелдің және оның отбасының автобиографиясы, Краковтан Брюннлицке дейін. Екі Шиндлерюден қарындасының өмірбаяны. 1987 жылдан бастап автордың жарияланған және жарияланбаған материалдары мен куәгерлердің сұхбаттары негізінде Холокост кезінде Оскар Шиндлердің құтқару қызметіне бағытталған өмірбаян. "Шиндлер тізімінің" жасалуына арналған көрініс, Шиндлерюден туралы тарихи деректер. Шиндлерден аман қалған адамның Холокост кезіндегі өмірі, Амон Гөтпен мәжбүрлі жұмыс, Шиндлердің құтқару операцияларына көмегі және соғыс аяқталғаннан кейін Гөтқа қарсы сотта куәлік беруі туралы жеке есебі. Оскар Шиндлердің өмірбаянын Холокосттың үлкен оқиғаларымен байланыстырады, соның ішінде антисемитизмнің өрбуі және "Соңғы шешімнің" іске асырылуы. Шиндлердің соғыстан кейінгі өмірі туралы қысқаша мәлімет берілген. Суреттер қосылған. Жасөсперімдерге арналған. Оскар Шиндлердің әйелінің Эрика Розенбергтің көмегімен жазылған автобиографиясы, балалық шағынан соғыс аяқталғанға дейінгі өмірін баяндайды. Тізімнің жасалуы және яһудилерді құтқару үшін атқарылған қадамдар туралы егжей-тегжейлі есеп. Көптеген фотосуреттер мен екі карта бар. Шиндлер Юде Сол Урбек туралы бөлімді қамтиды. Шиндлер туралы жеке сурет құру үшін жеке куәліктер мен тарихи құжаттар қолданылады, ол еврейлерді өз зауытында жұмысқа орналастыру және олардың өмірі үшін сауда-саттық жасау арқылы құтқару үшін жасаған қадамдарды сипаттайды. Шиндлердің мұрасын оның күш-жігерімен құтқарылған поляк еврейлерінің куәліктері арқылы зерттейді. Шиндлер, тізім және Плашов концлагері туралы мақалалар, сондай-ақ эмаль зауыты туралы ақпараттар бар. Әртүрлі көздерден алынған көптеген фотосуреттермен бірге фильмдер, баспасөз хабарлары және кітаптардың қысқа тізімі ұсынылған. Аман қалған адамның Холокостқа дейін Краковтағы өмірі, концлагерьдегі тұтқындығы және Оскар Шиндлердің құтқаруы туралы жеке баяны. Соғыстан кейінгі өмірі туралы да айтады. Жеке фотосуреттер қосылған. Бұрын "Хордағы дауыс: Холокост кезіндегі жасөспірімнің өмірі" деген атпен жарияланған.
A memoir by Schindler survivor Joseph Bau about his experiences during the Holocaust, being rescued by Schindler, and the impact of these experiences after the war. The documentary which provided much of the research for the Spielberg film. A compilation of interviews with many of those saved by Schindler. Includes reports of their experiences in the concentration camps and with Schindler, and their stories of life after the war. Includes over one hundred personal photographs. A biography of Schindler, with emphasis on his rescue activities during the war. Part of the "Holocaust Heroes and Nazi Criminals" series for young adult readers. Includes glossary and index. A comprehensive, academic account of Schindler's early life, business career, rescue attempts, and postwar experiences in Germany and Argentina. Based on numerous personal interviews and archival sources, including Schindler's personal papers discovered in 1997. Includes extensive bibliography and index. A collection of essays, articles, and interviews which illuminate Schindler and the international effect of his story. Includes a reprint of an article written about Schindler in 1949 and sections about Thomas Keneally's book Schindler's List, Steven Spielberg's film adaptation of the story, and issues and implications of the Holocaust. Relates stories about Schindler and his efforts to save Jews in the context of other rescue efforts and courageous acts during the Holocaust. Examines the motivation of Schindler and other rescuers, including personal, psychological, and historical factors. A comprehensive account of Schindler's life, creation of the famous list and the daily reality of the life in the Brünnlitz factory. Based on interviews, books and archival sources. The story of a Schindler's List survivor, her family, and her relationship with fellow inmate Dick Hillman in various concentration and labor camps during the Holocaust. A fictional recreation of the story of Oskar Schindler, an industrialist who saved 1,100 Jews from death by employing them in his factory in Kraków. Drawn from authentic records, the testimony of many of those saved by Schindler, and the author's extensive research. Published under the title Schindler's List in the United States. A memoir by the author of Schindler's Ark about the process of writing the novel, and the movie based on the novel that followed. Includes the stories of Schindler survivors, especially focusing on Leopold "Poldek" Pfefferberg. A memoir by one of the youngest Schindler survivors, who had to stand on a wooden box to operate factory machinery. Intended for young readers. A brief, personal account of Schindler's life and heroism. Written for young adults. An autobiography by a young Schindler survivor and her family, from Kraków to Brünnlitz. A biography of two Schindlerjuden sisters. A biography focusing on Oskar Schindler's rescue activity during the Holocaust, based on published and unpublished materials and eyewitness interviews conducted on and off by the author since 1987. A behind the scenes look at the making of Schindler's List, including historical accounts of Schindlerjuden. A Schindler survivor's personal account of his activities during the Holocaust, including his forced employment by Amon Göth, including the assistance he provided to Schindler in his rescue operations, and his testifying against Göth in his war crime trial after the end of the war. Interweaves the biography of Oskar Schindler with the larger events of the Holocaust, including the rise of anti Semitism and the implementation of the "Final Solution." Briefly discusses Schindler's life after the war. Includes photographs. Written for young adults. An autobiography by Oskar Schindler's wife, written with the help of Erika Rosenberg, telling her story from childhood to after the war. Presents a detailed, behind the scenes account of the list's development and the steps taken to save Jews. Includes numerous photos and two maps. Includes a section on Schindlerjude Sol Urbeck. Uses personal testimony and historical documents to construct a more personal picture of Schindler and to describe the great lengths he took to save Jews by employing them in his factory and bargaining for their lives. Examines Schindler's legacy through testimony gathered from the Polish Jews saved by his efforts. Contains articles discussing Schindler, the list, and Płaszów concentration camp and the enamelware factory. A short list of films, press reports, and books is also presented, along with numerous photos from a variety of sources. A survivor's personal narrative describing his life in Kraków before the war, his imprisonment in concentration camps, and his rescue by Oskar Schindler. Also tells of his life after the war. Includes personal photographs. Previously published as A Voice in the Chorus: Life as a Teenager in the Holocaust.