Ирландия туған испан әскери реформаторы және Луизиана губернаторы Алехандро О’Рейлли
Alejandro O'Reilly
Алехандро О’Рейли: Ирландияда туған испан әскери реформаторы, Луизиананың губернаторы. Испанияға қызметі үшін граф титулын алған. Алжир шабуылы сәтсіз аяқталды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландияда туған әскери реформатор және колониялық испан Луизианасының әкімшісі Алехандро О'Рейли, О'Рейлидің 1-ші графы, КОА (aleˈxandɾo oɾejˈʎi; 24 қазан 1723 жылы Балтраснада, Мейт графтығында, Ирландияда – 23 наурыз 1794 жылы Бонетте, Испания), ағылшын тілінде: Александр, О'Рейли графы, ирланд тілінде: Аластар О Рагхаллаи, 18 ғасырдың екінші жартысында Испания империясының әскери реформаторы және жаяу әскердің бас инспекторы болды. О'Рейли колониялық Луизиананың екінші испан губернаторы болды және Франция Ұлыбританиядан жеңілгеннен кейін Луизиана аумағын Испанияға өткізген соң, ол жерде билікті жүзеге асырған алғашқы испан шенеунігі болды. Испания Корольдігіне көрсеткен қызметі үшін О'Рейли граф де О'Рейли (О'Рейли графы) атағымен марапатталды және оған герб берілді. Алжирді басып алуға жасаған сәтсіз әрекетінен кейін ол ықпалынан шықты.
Irish born military reformer and administrator of colonial Spanish Louisiana
Alejandro O'Reilly, 1st Count of O'Reilly, KOA (aleˈxandɾo oɾejˈʎi; October 24, 1723 in Baltrasna, County Meath, Ireland – March 23, 1794 in Bonete, Spain), English: Alexander, Count of O'Reilly, Irish: Alastar Ó Raghallaigh, was an Irish born military reformer and Inspector General of Infantry for the Spanish Empire in the second half of the 18th century. O'Reilly served as the second Spanish governor of colonial Louisiana, and is the first Spanish official to exercise power in the Louisiana territory after France ceded it to Spain following defeat by Great Britain in the Seven Years' War. For his much appreciated services to the Crown of Spain, O'Reilly was ennobled as a conde de O'Reilly (Count of O'Reilly), and granted a coat of arms. He fell out of favour after his calamitous failed attempt at the Invasion of Algiers.
Шығуы және әскери мансабы
Александр О’Райли (ирланд тілінде: Ó Raghallaigh) 1723 жылы Ирландия Корольдігінің Мит графтығындағы Балтрасна қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Джон Рейли Джеймс II-нің Якобыт Ирландия армиясында полковник болған, оның полкі – О’Райли драгундары Дерри қамалында шайқасқан. Ол өзінің буынындағы көптеген "Жабайы қаздар" сияқты, Ирландиядан шетелдегі католик әскерлеріне қызмет етуге кетті. Ол Италияда австриялықтарға қарсы күрескен испандықтарға қосылды. О’Райли Испанияға адал болуға ант беріп, бригадир-генерал шеніне көтерілді. О’Райли Кубаның Гавана қаласында Конде де Рикламен бірге қызмет етті, оның адъютанты және оң қолы болды. Гаванада Рикла мен О’Райли Жеті жылдық соғыс кезінде қаланы басып алған британдықтардан оны қайтарып алды. О’Райли британдықтардың Гавананы сәтті қоршауы кезінде кубалық қорғаныста не дұрыс болмағанын талдады. Ол бекіністерді, жаттығуларды, әскерлерді ұйымдастыруды жақсарту үшін ауқымды реформалар жасауды ұсынды, олар Испания Корольдігі тез арада бекітті. Корольдік армияның әскери инженері Сильвестр Абарка басшылығымен О’Райли ұсынғандай стратегиялық Ла-Кабана бекінісінің құрылысы басталды. 1765 жылы король Карлос III О’Райлиді Пуэрто-Рикоға сол колониядағы қорғаныстың жай-күйін бағалауға жіберді. Бүгінде "Пуэрто-Рико ополчениесінің әкесі" деп танылатын О’Райли аралдың толық санағын жүргізіп, көптеген реформаларды ұсынды, оның ішінде жергілікті әскерлер арасында қатаң әскери тәртіп орнатуды ұсынды. Ол мемлекеттің қорғанысына қызмет ететін әскерлерге жалақыны тікелей, командирлерінен емес, тура берілуін қатыстырды, бұл ұзақ жылдар бойы асыра пайдалануға әкелген ескі әдет болған. О’Райли ұсынған кейбір реформалар нәтижесінде ежелгі Сан-Хуан қамалын салуға 20 жылдық ірі бағдарлама жүзеге асырылды, қазір ол ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұрасы тізіміне енген. Кубаға оралған О’Райли көрнекті кубалық отбасының қызына үйленді. Оның әйелі, Доня Роза де Лас Касас, 1790 жылдары Куба губернаторы болған Луис де Лас Касастың қарындасы болды. О’Райли Чили Тәуелсіздік соғысының батыры Хуан МакКеннаның туысы, сондай-ақ 1760 жылдардың соңында испан Техасының губернаторы, ал 1778 жылы Юкатанның губернаторы болған Аризона штатының Тусон қаласын негіздеуші Хьюго Оконордың туысы болды.
Alexander O'Reilly (Irish: Ó Raghallaigh) was born in Baltrasna, County Meath, in the Kingdom of Ireland in 1723. His grandfather John Reyly was a colonel in the Jacobite Irish Army of James II, whose regiment—O’Reilly's Dragoons—fought at the siege of Derry. Like many so called "Wild Geese" of his generation, O'Reilly left Ireland to serve in foreign Catholic armies. He joined Spanish forces fighting in Italy against the Austrians. O'Reilly swore allegiance to Spain and rose to become a brigadier general. O'Reilly served with the Conde de Ricla in Havana, Cuba, acting as his adjutant and second in command. While in Havana, Ricla and O'Reilly received the city back from the British forces that had captured it during the Seven Years' War. O'Reilly analyzed what had gone wrong with Cuban defenses during the successful British siege of Havana. He recommended sweeping reforms to improve the fortifications, training, practices, and troop organization, which were quickly approved by the Spanish Crown. Under the direction of Silvestre Abarca, a Royal Army military engineer, construction of the strategic La Cabaña fortress began according to O'Reilly's recommendations. In 1765, King Carlos III sent O'Reilly to Puerto Rico to assess the state of the defenses in that colony. O'Reilly, known today as the "father of the Puerto Rican militia," took a complete census of the island and recommended numerous reforms, including instilling strict military discipline among the local troops. He insisted that the men serving the defense of the realm receive their pay regularly and directly, rather than indirectly from their commanding officers, a long standing practice that had led to abuses. Some of O'Reilly's recommendations resulted in a massive 20 year program of building up the Castle of Old San Juan, now a World Heritage Site. Returning to Cuba, O'Reilly married into a prominent Cuban family. His wife, Doña Rosa de Las Casas, was the sister of Luis de Las Casas, who served as governor of Cuba in the 1790s. O'Reilly was an uncle of Juan MacKenna, a hero of the Chilean War of Independence, as well as a cousin of Hugo Oconór, the founder of Tucson, Arizona, governor of Spanish Texas in the late 1760s and then governor of Yucatán in 1778.
Бас қолбасшы
1769 жылы сәуірде Испанияда болған кезде О’Райли колониялық Луизиананың губернаторы және генерал-капитаны болып тағайындалды. Оған Гаванаға дереу бару, онда 3000 әскер жинап, Луизианадағы көтерілісті басу және тәртіпті қалпына келтіру бұйырылды. Франция осы аумақты өткізгеннен кейін, алғашқы испан губернаторын қуу үшін кейбір француз отаршылары, олар отарда туғандықтан креолдар деп аталды, жұмыс істеді. 1769 жылдың тамызында Нью-Орлеанға келген О’Райли Луизиананы ресми түрде қабылдады. О’Райли соттар өткізді және Испанияның алғашқы отарлаушы губернаторы Антонио де Улоаны (1716–1795) колониядан қуған француз креолдарын қатаң жазалады. Ол Нью-Орлеанда «Қанды О’Райли» деп танылды, өйткені 1769 жылдың қазанында ол алты көрнекті француз көтерілісшісін атқа жіберді. 1769 жылдың желтоқсанында ол қазіргі Арканзаста, Миссисипи өзенінің Натческе қарсы жағында қоныстанған акадиялықтарға Морепас және Пончартрейн көлдерінің жанындағы Амит өзенінде қайтадан қоныстануға рұқсат берді. Басқа француз көтерілісшілері жер аударылды, ал кейбіреулері Гаванадағы Моро қамалында өмір бойына түрмеге жабылды. 1768 жылғы Луизиана көтерілісінің (Уллоа мен испан билігіне қарсы көтеріліс) көшбасшыларын жеңгеннен кейін О’Райли әскерінің көп бөлігін Кубаға қайтарды. Ол Луизиананың әкімшілігін ұйымдастыруға және азық-түлік жағдайын тұрақтандыруға күш салды. Бұл аймақ тарихи түрде Миссисипи бойындағы француздық солтүстік поселеністерінен астық импорттаған, өйткені оны Нью-Орлеан маңында өсіру мүмкін болмады. О’Райли испан билігінен бұрын қолданылған француздық бюрократиялық тәжірибелерді реформалады. 1765 жылғы Пуэрто-Рикоға жасаған сапарында болғандай, О’Райлидің жарлықтары мен шешімдері испан Луизианасындағы өмірдің көптеген саласына әсер етті. Ол құлдарға өз бостандықтарын сатып алуға мүмкіндік берді және құл иелеріне құлдарын босатуды жеңілдетті. Ол үндістердің құл саудасын тыйымдады және үнділік құлдықты жойды. Ол базарларда қолданылатын салмақтар мен өлшемдерді реттеді, дәрігерлер мен хирургтарды лицензиялады және көпірлерді және бөгеттерді күтіп ұстауға қаржы бөлу арқылы қоғамдық қауіпсіздікті арттырды. Қоғамдық тәртіпті қалпына келтіргеннен кейін О’Райли 1769 жылдың желтоқсанында Луизиана губернаторы лауазымын Гавана полкінің полковнигіне тапсырды, ал генерал-капитан лауазымын өзінде сақтап қалды. Луизиана Кубаның әскери және саяси құрылымының бекітілген тәуелділігіне айналды.
O'Reilly was appointed Governor and Captain General of colonial Louisiana while in Spain in April 1769, with orders to immediately proceed to Havana, embark 3,000 troops there, put down the revolt in Louisiana, and re establish order. Some French colonists, known as Creoles as they were born in the colony, had worked to expel the first Spanish governor after France ceded this territory. Arriving in New Orleans in August 1769, O'Reilly took formal possession of Louisiana. O'Reilly held trials and severely punished those French Creoles who were responsible for the expulsion of Spain's first colonial Governor Antonio de Ulloa (1716–1795), from the colony. He is remembered in New Orleans as "Bloody O'Reilly" because he had six prominent rebel French colonists executed, in October 1769. In December 1769 he allowed the Acadians who had settled in present day Arkansas on the Mississippi River opposite Natchez to resettle on the Amite River near Lakes Maurepas and Pontchartrain. Other French rebels were exiled, and some were sent for life imprisonment in the Morro Castle in Havana. Having crushed the ringleaders who had led the Louisiana Rebellion of 1768 (the uprising against Ulloa and Spanish rule), O'Reilly sent most of his troops back to Cuba. He concentrated on organizing Louisiana's administration and on stabilizing the food supply. It had historically imported grains from northern French settlements along the Mississippi, as they could not be cultivated near New Orleans. O'Reilly reformed many French bureaucratic practices which were in place before Spanish rule. Again, as in his 1765 mission to Puerto Rico, O'Reilly's proclamations and rulings affected many aspects of life in Spanish Louisiana. He allowed slaves to purchase their freedom and enabled slave owners to more easily manumit slaves. He banned the trade of Native American slaves and abolished Indian slavery. He regularized the weights and measurements used in marketplaces, regulated doctors and surgeons, and improved public safety by funding bridge and levee maintenance. Having restored public order, O'Reilly assigned the post of Governor of Louisiana to the Colonel of the Havana Regiment in December 1769, retaining the post of Captain General for himself. Louisiana was firmly placed as a dependency of the military and political establishment in Cuba.
Испанияға оралу
1770 жылдың қазан айынан кейін Испанияға оралған О’Райлиге Кадис маңында жаттықтырылатын алты жаңа полк ұйымдастыру жұмысы тапсырылды. Испания мен Ұлыбритания арасында жаңа соғыс басталатын болса, олар Кариб теңізіне тасымалдауға дайын болу керек еді. 1775 жылы О’Райли Алжирге шабуыл жасаған ірі испан экспедициясына қолбасшылық етті. Солтүстік Африкадағы бұл жорық сәтсіз аяқталса да, О’Райлидің жоғары беделі төмендемеді және ол оңтүстік Испанияда генерал-капитан қызметін жалғастырды. Ол 1794 жылы 72 жасында Кадис қаласында қайтыс болды. Ол сол кезде Шығыс Пиренейде француз революциялық күштеріне қарсы тұруға бұйрық берілген армияға басшылық ету үшін жолға шығып кеткен кезде, Луи XVI-ның өлімінен кейін осы оқиға болды. О’Райли Испанияның Кастилия-Ла-Манча аймағындағы Бонетте шіркеуге жерленген. Кадистегі бір көше әлі де оның есімін алып жүр, сондай-ақ Кубаның Гавана қаласындағы Calle O’Reilly / Sráid Ó Raghallaigh көшесі де оның есімімен аталады. Бұл жер 1763 жылы британдық әскерлер келіп кеткен кезде О’Райли жағаға шыққан жерді көрсетеді.
Back in Spain after October 1770, O'Reilly was charged to organize six new regiments to be trained near Cádiz, ready for transportation to the Caribbean should a new war between Spain and Great Britain break out. In 1775, O'Reilly was given command of a major Spanish expedition attacking Algiers. Although this North African campaign was a disaster, the high reputation of O'Reilly was not destroyed, and he continued to serve as captain general in southern Spain. He died in the city of Cádiz in 1794, aged 72, while on his way to take command of an army in the Eastern Pyrenees that had been ordered to oppose invading French revolutionary forces, just after the beheading of Louis XVI. O'Reilly is buried in the parish church in Bonete in Castile La Mancha, Spain. A street in Cádiz still bears his name, as does one, Calle O'Reilly/Sráid Ó Raghallaigh, in Old Havana, Cuba. It marks the spot where O'Reilly came ashore in 1763 while the British forces were embarking to leave.