Азия тароқасы (Blattella asahinai) – Жапонияда ашылған, Германия тароқасына ұқсас, бірақ шағын түр. Тұрғын үйлерде кездеседі, айырмашылықтарын біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Блаттелла асахинай – азия тарақанының бір түрі. Ол 1981 жылы Жапонияның Окинава аралында табылған жәндіктер негізінде алғаш рет сипатталған. Бұл тарақанның кішкентай түрі, әдетте ұзын, ашық қоңырдан қара қоңырға дейін түсті болып келеді және басының үстіңгі жағында қара, параллель жолақтары болады. Сыртқы түрінің ұқсастығынан оны жиі неміс тарақанымен (B. germanica) шатастырады. Көбінесе ол АҚШ-та үйлердің ішінде және сыртында кездеседі.
Species of cockroach
Blattella asahinai, the Asian cockroach, is a species of cockroach that was first described in 1981 from insects collected on Okinawa Island, Japan. It is a small species of cockroach, typically long and tan to dark brown in colour with dark parallel stripes on the back of their heads. It is commonly mistaken with the German cockroach (B. germanica) for their similar appearance. It is commonly found in the United States in and around houses.
Өзіндіктері мен сыртқы түрі
Азия тарақаны (B. germanica) неміс тарақанынан бірнеше ұсақ морфологиялық айырмашылықтарды қоспағанда, дерлік бірдей. Неміс тарақаны сияқты, оның ұзындығы шамамен бірдей, қоңыр түсті және қанаты бар. Дегенмен, оның қанаттары неміс тарақанынан ұзын, және екі түрдің арасындағы ішектегі ойықшада айырмашылық байқалады. Оларды ең жылдам ажырату жолы – азия тарақанының жақсы ұшуы және неміс тарақанынан айырмашылығы, жарыққа тартылуы. Екі тарақанды қанағаттандыру үшін, олардың әрқайсысының көзге көрінетін бөліктері бар. Сол жақ жақшаның ішкі беті, оң жақ қанаттың тамырларының түсі, қанаттың мөлшері мен тамырлануы, сондай-ақ серкидегі қылшықты шеттік түктер – бұл азия және неміс тарақандары арасындағы ұсақ морфологиялық айырмашылықтар. Азия тарақанының Америка Құрама Штаттарына 1986 жылы Флорида штатының Лейкленд қаласына әкелінгені белгілі, бірақ бастапқыда ол неміс түрі деп есептелді. Азия тарақанының Флоридаға Жапониядан тауар импорты арқылы келгені болжануда. 1986 жылдың 3 наурызында доктор Луис М. Рот Флорида университетінің Флорида кеңейту қызметінің докторы Филип Г. Кохлерден Флорида штатының Лейкленд қаласынан тарақандарды тексеру үшін алды. Олар Гаррис округіндегі Техас штатында азия тарақанының болуын растау үшін екі түрді этиологиялық, морфологиялық және генетикалық тәсілдер арқылы зерттеді. ДНК гендер тізбектерінің бағалауы неміс тарақанымен ұқсас екенін көрсетті.
The Asian cockroach is nearly identical to the German cockroach (B. germanica) except for a few minor morphological differences. Like the German cockroach, it is about long, is tan to brown in color, and has wings. However, its wings are longer than the German cockroach, and a difference is seen in a groove in the abdomen in the two species. The quickest way to tell the difference between them is that the Asian is a strong flyer and is attracted to light, unlike the German. To differentiate between the two cockroaches with the naked eye, there are noticeable parts of each cockroach. The ventral surface of the left mandible, the vein coloration of the right tegmen, the wing size and venation as well as the setal marginal bristles on the cerci are the slight morphological differences between the Asian and German. The introduction of the exotic Asian cockroach to the United States was in 1986 in Lakeland, Florida but at first was believed to be the German species. It is believed that the Asian came to Florida through the import of goods from Japan. On March 3, 1986, Dr Louis M. Roth received cockroaches of Lakeland, Florida from Dr Philip G. Koehler of Florida Extension Services of the University of Florida for inspection. where they tested the two species through an ethological, morphological and genetic approach in order to confirm the presence of the Asian cockroach in Harris County, Texas. Evaluations of DNA gene sequences showed similarities to the German.
Тұрғылықты ортасы мен мінез-құлқы
Азиялық тарақандар көбінесе көлеңкелі, мульчаланған, компостталған жерлерде, жаңадан түскен жапырақтар жиналатын және ылғалды аумақтарда кездеседі. Олардың саны тамыз айының соңында ең жоғары деңгейге жетеді және суық ауа райы басталысымен күрт төмендейді. Азиялық тарақандар көбінесе суырып салар кезде белсенді болады және ақшыл беттер мен жарқын жарықтарға тартылады. Осының салдарынан, суырып салғанда Азия тарақандары үйге қарай ұшып, ашық есіктер мен терезелер арқылы кіре алады, бірақ үй ішіндегі басқыншылықтар сирек болады. Үйде Азия тарақанын көбінесе теледидар экранында немесе лампалардың жанында табуға болады. Басқа тарақандар аурулар мен бактерияларды тарататын болса, бүгінгі күнге дейін жүргізілген зерттеулер Азия тарақандарының қандай да бір патогендерді немесе ауруларды тарататынын көрсетпеді. Дегенмен, олар мекендейтін ортаның ерекшеліктеріне байланысты, үйлердің сыртындағы патогендерге, жануарлардың қалдықтарына және саңырауқұлақтарға байланысты басқа бактериялармен қарым-қатынасқа түседі. Қыс немесе құрғақ ауа райы сияқты қолайсыз жағдайларда Азия тарақандары жапырақтардың арасына көміледі.
Asian cockroaches are predominantly found outdoors in shaded mulched, composted areas where fresh plant litter accumulates as well as in damp areas. Its population reaches its zenith in late August and declines rapidly with the onset of cool weather. Asian Cockroaches are the most active at dusk and are attracted to light coloured surfaces and bright lights. This means at dusk, the Asian cockroach may fly towards the home and enter through open doors and windows but indoor invasions occur rarely. While in the home, the Asian cockroach is most likely found sitting on the TV screen or near lamps. While other cockroaches carry diseases and bacterium, as of today, research has not suggested that the Asian cockroach carries any pathogens or diseases. Although, they do come into contact with other bacteria due to their habitat preferences being around homes with outdoor pathogens, animal feces, and fungi. During adverse weather conditions such as cold weather or dry conditions, the Asian cockroach burrows down into the leaf litter.
Диета
Азиялық тарақандар бәсеңшіл, көптеген тарақан түрлері сияқты: олар қолына тигеннің бәрін жейді. Олар адам тағамы, үй жануарларының тағамы, гүлдер және егістік дақылдарымен қоректенеді, сондай-ақ соя мен мақта егістіктеріндегі көбелек жұмыртқалары сияқты жемтің де жейді. Сондай-ақ, олар салаты, капуста және клубника жеп жүргендері байқалды.
Asian cockroaches are omnivorous, as are most cockroach species : they will eat anything they can find. They have been observed to eat human food, pet food, flowers and agricultural crops, as well as prey such as lepidopteran eggs in soybean and cotton crops. They have also been sighted feeding on lettuce, cabbage, and strawberries.
Неміс тарақандарының салыстыруы
Азиялық тарақан – неміс тарақанының ең жақын туысы болып табылады, ол Америкада және әлемнің кейбір аймақтарында кең таралған зиянкес.
The Asian cockroach is the closest discovered relative of the German cockroach, the predominant cockroach pest in America and some parts of the world.
Мінез-құлық
Азиялық тарақанның қанаттары неміс тарақанына қарағанда ұзын, бірақ тар. Неміс тарақаны сирек ұшады, көбінесе қанаттарын тиімсіз қозғалтады, ал Азиялық тарақан одан еркін қозғалады. Екі түрдің арасындағы тағы бір маңызды айырмашылық – жарыққа реакциясы. Азиялық тарақан жарыққа тартылады, ал неміс тарақаны жарықтан қашады.
The Asian cockroach has longer but narrower wings than the German cockroach. and to move around compared with the German cockroach, which can be rarely seen flying, merely fluttering its wings ineffectively. The other main difference between the two species is its reaction to light sources, the Asian cockroach is naturally attracted to light compared to the German cockroach which scatters away in the presence of bright light.
Көбею және өмір сүру циклі
Азиялық және далалық тарақандар, осы екі түрдің де сыртқы ортада көбейе беруіне байланысты, экологиялық тұрғыдан неміс тарақанына ұқсас. Азиялық және неміс тарақанының аналары жұмыртқаларынан шабалқы шыққанша жұмыртқа қапшықтарын (оотека) өздерімен бірге алып жүреді. Азиялық тарақан ақпаннан мамырға дейін, сондай-ақ тамыздан қыркүйекке дейін ең жоғары өнімді. Азиялық аналық тарақанның ересек болуына 60-70 күн қажет, бұл еркектерге қарағанда сәл кешіккен. Азиялық тарақанның еркегі мен анасының өмір сүру ұзақтығы шамамен 50 және 100 күн, ал неміс тарақанының еркегі 130 күнге, анасы 150 күнге дейін өмір сүреді.
Asian cockroaches and field cockroaches are similar ecologically in comparison to the German cockroach due to both these species breeding outdoors. Both the female Asian and German cockroach carry their egg capsules (oothecae) with them until the eggs hatch The Asian cockroach is most fertile from February to May as well as in August through to September. Asian cockroach females requires 60 70 days to become an adult, slightly longer than the males. The lifetime of male and female Asian Cockroaches are approximately 50 and 100 days respectively, compared with the German cockroach which lives on average 130 for males and 150 days for females.
Пайдалы жәндіктер
2006 жылы энтомолог Роберт Пфанненстиль Техаста егін зиянкестерінің, әсіресе азиялық тарақандардың жыртқыштарының экологиясы туралы зерттеу жүргізді. Азиялық тарақандар 2006 жылы Техасқа батысқа қарай таралып, штаттың Рио-Гранде аңғары аймағында мақта құрты жұмыртқаларының ең көп таралған жыртқышына айналды. Мақта құрты мақта, соя, жүгері және помидор дақылдарына қауіп төндіреді. Helicoverpa zea (Boddie) және Spodoptera exigua (Hubner) Оңтүстік Техастағы соя дақылдарының негізгі зиянкестері болып табылады. Олардың жұмыртқалары пестицидтер қолданбастан соя дақылдарының жапырақтарына орналастырылды және 24 сағат ішінде 3 сағат сайын, түн және күндізгі жыртқыштардың мінез-құлқысын бақылау үшін зерттелді. 2001-2005 жылдары лепидоптералардың жұмыртқаларын жеуге қатысты ұқсас сынақтар жүргізілді, бірақ азиялық тарақандарды байқау тіркелген жоқ. 2006 жылы нимфа және ересек азиялық тарақандар H. zea және S. exigua жұмыртқаларымен дақылдың жапырақтары мен шатырындан тамақтанғаны байқалды және жұмыртқаларды жеген барлық жыртқыштардың 53,7% құрады. Азиялық тарақандарды бақылау үшін арнайы шашыратылатын жемдер жасалды және олар тиімді деп танылды, ал инсектицидтерді үй ішінде қолдану тиімсіз болып шықты.
In 2006, entomologist Robert Pfannenstiel conducted research on the ecology of predators of crop pests in Texas, in particular the Asian cockroach. Asian cockroaches ventured west into Texas in 2006, and became the most common predator of bollworm eggs in the state's Rio Grande Valley region. The bollworm threatens cotton, soybean, maize, and tomato crops. Helicoverpa zea (Boddie) and Spodoptera exigua (Hubner) are leading pests of soybean crops in Southern Texas. Their eggs were placed on the leaves of soybean crops, without pesticides, and were observed in 3 hour increments over 24 hours to observe both the night and day behaviour of predators towards the pests of the crops. From 2001 to 2005 similar tests were conducted on the predation of Lepidopteran eggs but no observations of the Asian cockroach were made. In 2006, nymph and adult Asian cockroaches were observed feeding on H. zea and S. exigua from both the canopy and leaf litter of the crops and made up 53.7% of all predators feeding on the eggs. Scatter baits have been purposely developed for the control of the Asian cockroach and have proven to be effective whereas indoor applications of insecticides have proven to be ineffective.