Кіріспе
Dreissena туысы – Dreissenidae тұқымдастығына және Bivalvia класына жататын шағын тұщы су шағырларының туысы. Олар қабықтарының астынан жіптер арқылы берік беттерге жабысып өміріне орналасады және планктондық дернәсіл кезеңінде жоғары тығыздықпен қатты беттерге жабысатын жалғыз тұщы су екі қабаттылары болып табылады. Өмірлік циклының кез келген сатысында ортаға ену қабілетінің арқасында олар әлемдегі ең агрессивті тұщы су басқыншысы деп есептеледі.
Dreissena is a genus of small freshwater mussels in the family Dreissenidae in the class Bivalvia. They are found attached to firm substrates by threads from underneath the shells and are the only freshwater bivalves to attach to hard substrates in high densities while having a planktonic larval stage. They are considered the most aggressive freshwater invader in the world because of their ability to invade environments in every one of their life cycle.
Сипаттама
Дрейсенаның қабығында айқын қара және ақ жолақтар болады, бірақ олардың көптеген әртүрлі нұсқалары кездеседі. Сыртқы қабығы жақсы жылтыратылған, ақшыл қоңыр түсті, ал қара жолақтары тегіс немесе зигзаг тәрізді болуы мүмкін. Қабық пішіні үшбұрышты немесе үшбұрышқа жақын, өткір ұштары бар. Ұмбостың астында кең және жақсы жетілген ілгектік пластина орналасқан. Ұмбостан артқы ұшына қарай қабырға бойында тік қыр өтеді. Биссал жіптері тамақтан артқа қарай орналасқан биссал безінен шығарылады.
Орналасқан жері
Қара, Каспий және Азов теңіздерінде туған. Бастапқыда Украина мен Оңтүстік-Шығыс Ресейде табылған, бірақ балласт суы арқылы және қайықтардың қабырғаларында бүкіл әлемге тарады, қазір Солтүстік Америкадағы Ұлы көлдерде кездеседі. Олар үлкен сағаларды, ішкі суларды, өзендер мен көлдерді жақсы көреді және бекіну үшін қатты беттерді қажет етеді. Дрейсена бар тұщы сулы көлдер мезотрофты, жоғары pH, орташа сілтілік және еріген минералдардың орташа мөлшерімен сипатталады. Олар көбінесе түбінде болады, бірақ ағындармен жүретін пелагикалық дернәсілдері де болуы мүмкін.
Тарату
Дрейсеналар өмірінің кез келген сатысында жылжуға қабілетті. Олар қайық қабырғалары сияқты берік беттерге жабысып, ұзақ қашықтықтарға саяхаттауы мүмкін. Жаңа орынға жеткен соң олар тез көбейіп, жаулап алушы түрге айналады.
Көбею
Оогенез кезеңі күзде басталады. Жұмыртқалар көктемде, ауа райы жылы болғанда дамиды және ұрықтанады. Әйелдер өмірінің екінші жылында жұмыртқаларды шығарады, ал еркектер оларды денесінен тыс жерде ұрықтандырады. Шағылысу маусымы су температурасы 12 градусқа жеткенде басталады, ал жұмыртқалар әдетте су 17-18 градусқа жеткенде шығарылады. Личинкалардың дамуы үшін ең қолайлы температура 20-22 градус Цельсийді құрайды. Бір цикл ішінде 40 000-нан астам жұмыртқа шашылуы мүмкін, сондай-ақ жұмыртқалар мен личинкалар көлдер мен тоғандардағы су ағындары мен жел арқылы таралады. Тұрақтандыру кезеңінде олар биссаль безі бөлетін биссаль жіптері арқылы субстратқа жабысады. Егер олар берік субстратқа жабыспаса, бұл кезеңде өлім-жітім деңгейі өте жоғары (99%) болады. Өмір сүру ұзақтығы 3-9 жылды құрайды, ал өсу қарқыны күніне 0,5 мм және жылына 1,5-2 см.
Диета
Дрейсеналар сүзгімен қоректенеді. Оларда суды сорып алуға және шығаруға арналған екі түрлі сифон бар, олар күніне бір литр суды сүзе алады. Олар негізінен балдырлармен қоректенеді. Олар микрозоопланктонды жей алады, бірақ одан ірірек нәрсе жемейді.
Инвазия
Олар ең қауіпті инвазивті теңіз түрлерінің бірі. Олардың биожабысу қабілеті жоғары, сондықтан гидроэлектр және атом электр станцияларының, халыққа су жеткізетін станциялардың және өнеркәсіптік объектілердің су құбырларын жаба алады. Бұл құбырлардағы су ағынын шектеуге алып келіп, ауыр проблемалар тудыруы мүмкін. Олар сонымен қатар қайықтардың қабырғасына жабысып, кедергі тудырады. Бұған қоса, жаңа аймаққа келген кезде, олар жергілікті организмдермен тамақ үшін бәсекелеседі. Бұл жаңа аймақтың экожүйесінде өзгерістерге әкеледі. Солтүстік Америкаға таралуы тіршілік циклының барлық сатысында таралуға бейімділігімен жеңілдетілді: пелагикалық дернәсілдердің пассивті ағысы, бір жасарлары бөлініп ағысады, ересектер қайық қабырғаларына және басқа да су бетіндегі заттарға жабысады.