Кіріспе

Қытай мемлекет қайраткері және Цао Цаоның кеңесшісі (157–214 жж.)

Тарихи дереккөздер

Сун Ю өмірі туралы сенімді тарихи дереккөз – үшінші ғасырда Чэнь Шу жазған «Үш патшалықтың жазбаларының» (Сангуоцзи) 10-томындағы оның ресми өмірбаяны. Бесінші ғасырда Пей Сонгцзи Чэнь Шудың түпнұсқа жұмысына басқа көздерден алынған ақпаратты қосып, «Сангуоцзиге» түсіндірмелер жазды және жеке пікірлерін қосты. «Сангуоцзиге» түсіндірмелерде қолданылған басқа да мәтіндер: Вэй Шу (魏書; Вэй кітабы), Ван Шэн (王沈), Сүн И (荀顗) және Руан Цзи; Сун Ши Цзя Чжуань (荀氏家傳; Сун әулетінің шежіресі); Хан Цзи (漢紀; Хан жылнамалары), Чжан Фан (張璠); Фу Цзи (傅子), Фу Сюань.

Отбасылық тарихы және балалық шағы

Сун Ю ықпалды Сун әулетінде дүниеге келді, оның ата-бабалары Еңьин округінде (潁陰縣), Еңчуань округінде (穎川郡), қазіргі Хэнань провинциясының Сючан қаласында мекен еткен. Оның атасы Сун Тан (荀曇), әдепті аты Юаньчжи (元智), Гуанлинг округінің (廣陵郡; қазіргі Хуайань, Цзянсу) әкімі (太守) болды. Сун Юдың әкесі Сун И (荀彝) округ деңгейіндегі көмекші офицер (從事) қызметін атқарды. Сун И Сун Юдың екінші туысы болғандықтан, Сун Ю Сун Ю-дан алты жасқа үлкен болса да, Сун Ю-дың екінші туысқанның ұлы болды. Сун Ю жас кезінде жетім қалды. Оны көбінесе оның емілген ағасы Сун Цю (荀衢) және атасы Сун Тан тәрбиеледі. Атасы қайтыс болғанда, кішігірім әкімшілік қызметкер Чжан Куан (張權) қабірді қарауға ұсыныс жасады. Ол кезде 12 жастағы Сун Ю бірдеңе дұрыс емес екенін сезіп, ағасы Сун Цюға: "Бұл адам күдікті көрінеді. Оның бірдеңе жоспарлап отырғанына сенемін" деді. Тергеу жүргізілген соң, Чжан Куанның қашқан қылмыскер екені анықталды. Осы оқиғадан кейін жас Сун Ю ерекше дарынды бала ретінде танылды. Сун Ю алты-жеті жаста болғанда, Сун Цю оны мас күйінде жарақаттаған. Содан бері Сун Ю үйден шығар не кірер кезде, әдейілеп ағасымен кездеспеуге тырысты. Сун Цю немере інісінің ес-ақылдылығына таң қалды.

Ерте мансап

189 жылы Хэ Цзинь билікке келіп, жас император Шаоның регенті болғанда, ол өзіне қосылуға ғалымдық тектің 20-дан астам белгілі мүшелерін шақырды, соның ішінде дарындыларды танумен әйгілі Инь Сю (陰脩) атап өткен Сюнь Ю. Ол Сары қақпаның мырзасы (黃門侍郎) қызметіне тағайындалды, бұл оған императорлық астана Луоян сарайымен байланыс жасауға мүмкіндік берді, және ол әріптес жалдаушы Чжэн Тай шағымданатын адам болар еді. Алайда, сол жылы Хэ Цзиньді оны жоюға тырысқан евнухтар тобы өлтірді. Әскербасы Донг Чжуо туған саяси қырқысты пайдаланып, орталық үкіметті басып алып, бақылауына алды. 190-191 жылдары бірнеше аймақтық әскербасылар коалиция құрып, императорды құтқару атымен Донг Чжуоға қарсы науқан бастады. Донг Чжуо оған жауап ретінде Луоянды өртеуге бұйрық берді және астананы Чанъаньға көшірді. Чанъаньда Сюнь Ю Чжэн Тай (鄭泰), Хэ Ён, Чонг Цзи (种輯) және У Цюн (伍瓊)пен бірге қатыгездігі мен зұлымдығымен танымал Донг Чжуоны өлтіруді құпия жоспарлады. Бірақ олардың жоспары ашылып, Сюнь Ю тұтқындалды және түрмеге қамалды. Тұтқында болған кезде Сюнь Ю ештеңе болмағандай, қалыпты түрде сөйлеп, мінез-құлқында өзгеріс жасамады. Ол 192 жылы Донг Чжуо өлтірілгеннен кейін ғана босатылды. Дегенмен, Вэй Шу еңбегінде Сюнь Ю Донг Чжуоға өзін босатуға көндіру үшін адам жібергеннен кейін босатылғаны айтылады. Сюнь Ю Донг Чжуоның өлтірілуінен туған хаостың арасында қызметінен кетіп, үйіне қашып кетті. Ренченг мемлекетінің (任城; қазіргі Зученг, Шандоңның оңтүстік-батысында) канцлері (相) болып тағайындалған ол бұл қызметтен бас тартып, Шу округінің (蜀郡; қазіргі Чэнду, Сычуань маңында) әкімі (太守) болуды сұрады, себебі Шу округі гүлденген және географиялық жағынан стратегиялық маңызға ие екенін естіген. Алайда, Шуға баратын жолдар хаоста үзіліп қалғандықтан ол Шу округіне бара алмады және Цзинь провинциясының салыстырмалы тұрақтылығында қалуды жөн көрді.

Цао Цао тұсында қызмет ету

196 жылы соғыс әміршісі Цао Цао император Сяньді бақылауға алып, оны Сюйге (許; қазіргі Сючан, Хэнань) әкеліп, жаңа астананы сол жерде орнатты. Ол Сун Юға хат жазып: "Империяда тәртіпсіздік орнады. Ақылды адамдардың әрекет ету уақыты келді. Шу аймағындағы өзгерістерді бақылауға тым көп уақыт кетірдіңіз деп ойламайсыз ба?" Содан кейін Сун Ю Рунан округінің (汝南郡; қазіргі Гуши ауданы, Хэнань) әкімі (太守) болып тағайындалды, ал кейін, шамамен 198 жылы, астанаға шақырылып, жазу шебері (尚書) қызметін атқарды. Цао Цао Сун Ю туралы бұрыннан естіген еді, олар кездескенде қатты қуанды. Ол Сун Ю мен Чжун Яоға: "Гонда – қатардан шыққан адам емес. Енді менде оның кеңесі бар, енді империяны бейбіттендіре алмаймын деп уайымдаудың қажеті жоқ" деді. Ол Сун Юны сондай-ақ армия шебері (軍師) етіп тағайындады, ол әрқашан Цао Цаомен бірге жорықтарға қатысты. Рафе Де Креспиньни бұл шенді штаб бастығының лауазымы деп атады, осылайша Сун Ю Цао Цаоның басты кеңесшілерінің біріне айналды. Ол Чжун Яомен жақын болып, басқа бір кеңесші, жас Гуо Цзямен тығыз жұмыс істегендей көрінеді. Белгісіз бір кезде ол Цао Цао үшін "Вэй гуань и" деп аталатын әкімшілік және қылмыстық кодекстер жинағын құрастыруға көмектесті.

Чжан Сю мен Лю Буға қарсы шайқастар

198 жылы Цао Цао қарсыласы Чжан Сюға тағы бір шабуыл жасағысы келгенде, Сун Ю оған қарсы кеңес беріп: "Чжан Сю мен Лю Бяо шекаралас аймақтарда орналасқан. Чжан Сю және оның әскері, жабдықтау үшін Лю Бяоға тәуелді. Лю Бяо оларды қамтамасыз ете алмайды, сондықтан олардың арасында араздық туады. Неге күтіп, Чжан Сюді сізге бағынуға көндірмеске? Чжан Сю қиын жағдайға түскенде, Лю Бяо оған әлбетте көмектеседі". Цао Цао Сун Юдың кеңесін елемеді және Ранг округінде (穰縣; қазіргі Денчжоу, Хэнань) Чжан Сюға шабуыл жасады. Сун Ю болжағандай, Лю Бяо Чжан Сюға күш жіберіп, Цао Цаоның арт жағын қауіпке ұшыратты, осылайша Цао Цаоның шабуылдаушы әскерлерінің жағдайы қиынға түсті. Цао Цао Сун Юге өзінің кеңесін тыңдамағаны үшін өкініш білдірді және қарсыластарының қуғынынан аралас нәтижелермен кері шегінуге мәжбүр болды. Осы сәтсіздікке қарамастан, Цао Цао шығысқа қарай Сю провинциясындағы тағы бір қарсыласы – Лю Буға шабуыл жасағысы келді. Кейбіреулер шығысқа қарай жылжуға қарсы ескертті, себебі Чжан Сю мен Лю Бяо жақындағы жеңісінен кейін шабуыл жасауы мүмкін. Алайда, Сун Ю басқа пікірде болды: ол Чжан Сю мен Лю Бяо Цао Цаоны қуғанда ауыр жеңілістен әлі қалпына келмегенін және одан әрі қимыл жасамақ емес деп сенді. Ол Лю Буның қаһарлы жауынгер екенін және талапкер император Юань Шудың қолдауына ие екенін ескертті, егер оны тоқтатпаса, ол үлкен қауіпке айналуы мүмкін және көптеген адамдар оны қолдайтын болады, бірақ қазір Лю Будың одақтас әскерлері әлі толық ұйымдастырылмаған, сондықтан олар қазір шабуыл жасаса, жеңілуі мүмкін. Лю Бу Лю Бейді жеңіп, Зан Бадан көмек алды, бірақ оның үйлесімсіз әскері Цао Цаомен күреске дайын болмады. Сяпи шайқасы кезінде Цао Цао Лю Буды бастапқыда жеңіп, оны Сяпи округіне (下邳郡; қазіргі Пизьчжоу, Цзянсудан оңтүстікке қарай) шегінуге мәжбүр етті. Содан кейін Цао Цао Сяпиді қоршап алды және бірнеше шабуыл жасады, бірақ қала қабырғаларын бұза алмады. Әскерлері шаршаған соң, Цао Цао кері шегінуді ойлады. Алайда, Сун Ю және Гуо Цзя оған: "Лю Бу батыл, бірақ ақымақтыққа бой береді. Оның әскерлерінің рухы қатарынан жеңіліске ұшырағаннан кейін өте төмен. Әскердің рухы оның қолбасшысының соғысуға деген құлшынысына байланысты. Чен Гонг ақылды, бірақ шешім қабылдауда кешігеді. Лю Бу әскерінің рухы әлі қалпына келмегендіктен және Чен Гонг жоспарларын аяқтамағандықтан, сіз оған шабуыл жасауды жалғастырсаңыз, Лю Буды жеңе аласыз". Цао Цао әскерлеріне арық қазуды және И және Си өзендерінің суын Сяпиді су басуға бағыттап, қаланы үш жақтан су бастыруды бұйырды. Қорғаушылар рухтан танып, қала қақпаларын ашып, көтеріліс жасады, Лю Бу бағынып, жазаланды.

Юань әулетіне қарсы шайқастар

200 жылы Цао Цао мен оның бұрынғы одақтасы, солтүстік әскери сардар Юань Шао арасында соғыс басталды. Бома шайқасында Сюнь Ю Цао Цаоға Юань Шаоның генералы Ян Лянды жою үшін алдау тактикасын қолдануды ұсынды: Янь өткелінен Юань Шаоның тылына шабуылдайтын сырттай көрініс жасап, содан кейін жеңіл қаруланған әскерді Бомаға жеткізу. Юань Шао бұл айлаға түсіп, Ян Лян Цао Цаоның келуіне дайын болмады. Бомадағы жеңістен кейін Цао Цао Бомадан Желтоқсан өзенінің оңтүстік жағалауымен жүк көліктерін эвакуациялады. Цао Цао әскерін бөгеттердің артына жасырып, тосқауылға дайындады. Цао Цаоның қол астындағылары Юань Шаоның Вен Чоу мен Лю Бэй басқаратын кавалериясы келгенде алаңдады, және Цао Цаоның кейбір офицерлері лагерді қорғау үшін әскер жинауды ұсынды. Сюнь Ю: «Бұл жауды тұтқындауға мүмкіндік! Неліктен кері шегінуіміз керек?» деді. Цао Цао Сюнь Юға қарап күлді. Янь Форд шайқасында Юань Шаоның әскері жүктерді ұстауға асыққанда, Цао Цао жаяу және атты әскерін шабуылға жіберіп, үлкен жеңіске жетті; Юань Шаоның генералы Вэнь Чоу қаза тапты, ал соғыстың басында Юань Шаоның екі танымал офицері қаза болды. Содан кейін Цао Цао Гуандуға (官渡; қазіргі Чжунму округінің солтүстік-шығысында, Хэнань) шегінді; Юань Шао Гуандуды қоршауға алды. Екі тарап Гуандудағы соғысқа тоқталды және Цао Цаоның әскері азық-түлікпен күресіп жатқанда, Сюнь Ю Цао Цаоға: «Юань Шаоның азық-түлігі бір күнде жетеді. Конвойды басқаратын офицер Хан Сюнь (韓𦳣) жауды аз бағалайды. Оны жеңу оңай» деді. Сюнь Ю Цао Цаоның генералы Сюй Хуанға Хан Сюньға шабуыл жасауды ұсынды. Цао Цао Сюй Хуан мен Ши Хуанды Гушидегі Хан Сюнь қоймасына шабуыл жасауға жіберді, олар азық-түлікті өртеп, Цао Цаоның әскеріне моральдық көтеріліс сыйлады. Кейін Юань Шаоның кеңесшісі Сюй Ю Цао Цао жағына өтіп, Цао Цаоға Чуню Цюн қорғаған Учаодағы (烏巢; қазіргі Янцзин округінің оңтүстік-шығысында) Юань Шаоның азық-түлік қоймасына шабуыл жасауға шақырды. Цао Цаоның басқа қолбасшылары Сюй Юға күдікпен қарады, бірақ Сюнь Ю мен Цзя Сюй ғана Цао Цаоға Сюй Юдың ұсынысын тыңдауды кеңес берді. Содан кейін Цао Цао Сюнь Ю мен Цао Хунға өзінің негізгі лагерін күзетуді тапсырды, ал өзі әскерін Вучаоға шабуылға алып, Юань Шаоның азық-түлігін жойды. Шабуыл кезінде Юань Шао Чжан Хэ мен Гао Ланьды (高覽) Цао Цаоның Гуандудағы негізгі лагеріне шабуыл жасауға жіберді, бірақ Сюй Ю мен Цао Хун оларды ұстап тұрды. Жағдайдың өзгеретінін сезінген Чжан Хэ мен Гао Лань лагерьлерін қиратты және берілуге тырысты. Цао Хун олардың берілуіне күдікпен қарады, бірақ Сюнь Ю Цао Хунға: «Чжан Хэ Юань Шаодың тыңдамағанына ашуланды, сондықтан ол бас сауғалауды шешті. Мырза, одан күдіктенуге негіз жоқ» деді. Содан кейін Цао Хун олардың берілуін қабылдады. Юань Шао 202 жылдың маусымында қайтыс болғаннан кейін Цао Цао Юань Шаоның ұлдары Юань Тан мен Юань Шанға қарсы жорық бастады және Лиян шайқасында олармен шайқасты, бірақ көп ұзамай Юань бауырлары бір-бірімен соғысқа түсті. Келесі жылы Цао Цао Лю Бяоға шабуыл жасауға аттанғанда, Юань Танның кеңесшісі Синь Пи Цао Цаоға бауырына қарсы тұру үшін Цао Цаодан көмек сұрап, берілу тілегін жеткізді. Цао Цао Юань Танның берілуін қабылдап, оған көмек көрсету үшін әскер жіберуді ойлады, содан кейін кеңесшілерімен кеңесті. Олардың көпшілігі Лю Бяоның күштірек екенін және Юань Тан мен Юань Шанның қауіп төндірмейтінін ойлады, сондықтан олар Цао Цаоға бірінші Лю Бяоға шабуыл жасауды ұсынды. Сюнь Ю олардың пікірімен келіспеді. Ол: «Империя көптеген ауыртпалықтарды бастан өткерді, бірақ Лю Бяо Цзян және Хан аймақтарында тығылып қалды. Бұл оның аумағын кеңейтуге ниеті жоқ екенін көрсетеді. Юань төрт провинцияны басып алды және 100 мың әскері бар. Юань Шао қол астындағыларын жомарттықпен қарады және ұлдары өз аумақтарын қорғау үшін үйлесімді ынтымақтасады деп үміттенді; сондықтан империядағы дүрбелең ешқашан аяқталмайтын сияқты. Қазір ағайындылардың қарым-қатынасы нашарлап, олар бірін-бірін жоюға тырысады. Егер біреуі жеңіп, екіншісін сіңіріп алса, ол одан да күшті болады және оны жеңу қиын болады. Егер сіз олардың ішкі қақтығысын пайдаланып, оларды жеңсеңіз, империядағы тұрақтылықты қалпына келтіресіз. Бұл мүмкіндікті жіберіп алмаңыз» деді. Цао Цао келісіп, Юань Танның берілуін қабылдады және өз әскерін Джиге бастап, Юань бауырларын жоятын науқанды бастады, нәтижесінде Юань Тан 205 жылы Наньпи шайқасында жеңіліп, қаза тапты.

Кейінгі өмір және өлім

Цзи провинциясын бағындырғаннан кейін, Цао Цао император Сяньға еске алу қағазы жолдап, Сунь Юға маркиздік атақ беруді ұсынды, оның үлесін бағалап: «Армия сардары Сунь Ю бастапқыда ұлы көмекші және кеңесші болды. Ешқандай жорық сәтсіз аяқталған жоқ, барлық жаулар басынан аяғына дейін жеңілді, мұның бәрі Юоның жоспарының арқасында болды». Осылайша Сунь Ю Линшу ауылының маркизі (陵樹亭侯) болып тағайындалды. 207 жылы, өзінің қол астындағыларының еңбегін бағалап, император Сяньға лайықты сыйлықтар беруді ұсынғанда, Цао Цао Сунь Ю мен Сунь Юдың оған ірі стратегиялық жоспарларды жасаудағы үлесін атап өтті, Сунь Ю Сунь Юдан кейін екінші орында тұрды. Сунь Ю өз маркизатына қосымша 400 салық төлейтін үй шаруашылығын қосты, осылайша оның жалпы саны 700 үй шаруашылығына жетті. Ол сондай-ақ Орталық әскери кеңесші (中軍師) қызметіне тағайындалды. Вэй Шу жазғандай, Цао Цао Лиученгтен (柳城; қазіргі Чаоянның оңтүстік-батысы, Ляонин) жорықтан оралғаннан кейін Сунь Юдың үйіне барды. Ол Сунь Юға: «Империя енді көбінесе тыныштандырылды, енді мен сен сияқты адал ғалымдармен сыйлықтарымды бөлісу уақыты келді. Бұрын император Гаодзу Чжан Цзифанға 30 мың салық төлейтін үй шаруашылығын таңдап, өз маркизатын құруға рұқсат берген. Бүгін мен императорға сіздерге де солай жасауға ұсыныс жасағым келеді» деді. 213 жылы Сунь Ю император Сяньға Цао Цаоны Вэй герцогы (魏公) етіп тағайындау туралы еске алу қағазының алғашқы аты болды, бұл Сунь Ю өлімінен бұрын қарсылық білдірген болатын. Бұл қабылданды, және Цао Цаоға қазіргі Хэбэй және Хэнань аймақтарын қамтитын герцогтық берілді, өйткені Сунь Ю және басқалар тек Вэй префектурасын қамтитын герцогтық беруге қарсы болды. Сунь Ю, герцогтыққа қарсы болған, жақында қайтыс болған Сунь Юдың орнына жазу шеберлерінің префекті (尚書令) болып тағайындалды. 214 жылы Сунь Ю Цао Цаомен бірге оңтүстік соғыс әміршісі Сунь Куанға қарсы жорыққа қатысты, бірақ жол жүрісінде аурудан қайтыс болды. Ол 58 жасында (шығыс азиялық санақ бойынша) дүние салды. 245 жылдың 6 қаңтарында бала император Цао Фан және оның регенттері Цао Цаоның ғибадатханасында Сунь Ю үшін құрбандық шалуға бұйрық берді, ал Сунь Ю қайтыс болғаннан кейін «Маркиз Цзин» (敬侯; «қадірлі маркиз») деп құрметтелді. Мұндай маңызды қызметкерге осы сыйлықтың кешіккені Пэй Сунчжиді таң қалдырды.

Бағалау

Сун Ю терең ойлы, құпиясын жақсы сақтайтын адам ретінде танымал болды. Ол Цао Цаоның әскери жорықтарына қатысып жүргеннен бастап, Цао Цаоға стратегиялық жоспарларды жасауға және дамытуға көмектесті. Көптеген адамдар, тіпті оның отбасы мен туыстары оның не ойлап, не айтқанын білмейтін. Вэй Шу еңбегінде Синь Тао (辛), Сун Юдың анасының туысы, Сун Юдан неліктен Цао Цаоға Цзи провинциясына шабуыл жасауға кеңес бергенін сұрағаны жазылған. Сун Ю: "Зуочжи Юань Танның атынан бағынуға келгендіктен, императорлық әскер сол аймақты бейбіттендіруге баратыны күтілуде. Мен неге екенін қалай білеймін?" деді. Сын Тао және басқалар одан кейін мемлекеттік және әскери істер туралы Сун Юдан сұрауға батыл болмады. Цао Цао жиі Сун Юды мақтап, бірде былай деді: "Гонгда ақылды, бірақ ақымақ көрінеді; ол батыл, бірақ қорқақ көрінеді; ол мықты, бірақ әлсіз көрінеді. Ол өзінің қабілеттерін көрсетпейді де, жетістіктерімен мақтанбайды. Сіз оның ақылындай болсаңыз да, оның ақымақтығын жасай алмайсыз. Тіпті Ян мырза мен Нинг Ву да оған теңесе алмайды". Цао Пи әкесінің мұрагері болған кезде, әкесі оған: "Сун Гонгда адамдарға үлгі. Оған сыпайылықпен және құрметпен қарауың керек" деді. Сун Ю ауырғанда, Цао Пи оның жанына барып, төсегінің жанында тізе бүгіп отырды, осылайша Цао Пи Сун Юға деген құрметін көрсетті. Чжун Яо да бірде былай деді: "Мен бір нәрсені жоспарлаған сайын, оны қайта-қайта ойланып, одан әрі өзгертуге болмайтынына сенімді болдым. Бірақ Гонгдамен кеңескеннен кейін, ол әрқашан жаңа ойлар ұсынады". Сун Ю Чжун Яо үшін 12 стратегия жасады. Чжун Яо 12 стратегия туралы кітапты аяқтап үлкермей қайтыс болды, сондықтан олардың кейбіреулері жоғалып кетті. Тарихшы Пей Сончжи Сун Юдың стратегияларының жоғалып кеткеніне өте қайғырды, өйткені Чжун Яо 79 жасында қайтыс болды, Сун Ю қайтыс болғаннан кейін 16 жыл өткен соң, ол кітапты аяқтауға жеткілікті уақыты болуы керек еді. Вэй Шу еңбегінде Цао Цао бірде былай деді: "Мен Сун Гонгдамен 20 жылдан астам саяхаттадым. Одан ешқандай кінә таба алмадым". Ол сондай-ақ: "Сун Гонгда шынымен де ізгі адам; ол "мейірімді, тура, сыпайы, сабырлы және шайқасқан" деген сөзге сай келеді және осылайша ол қалағанын алады. Ол дәл Конфуцийдің мына сөзінде сипатталған адам: "Ян Пинг Чжун достық қарым-қатынасты қалай ұстауды жақсы білген. Ол кісімен танысқаныма көп уақыт болған шығар, бірақ ол мені бұрынғыдай құрметтейтін болды". Сун Ю Бичжуан (別傳; Сун Ю туралы бейресми өмірбаян) еңбегінде Цао Цао Сун Ю мен Сун Юдың адамдардың қабілеттерін бағалаудағы тамаша шешімдері үшін мақтағаны жазылған. "Сун екі басшының адамдарды бағалаудағы шешімі одан сайын сенімді болды. Мен тірі болғанда оларды ешқашан ұмытпаймын". Фу Цзи айтуынша, Сун Юмен бірге өмір сүрген бір адам, сол заманда бірде-бір ізгі адам бар ма деп сұрады. Оған мынадай жауап келді: "Лорд префект Сунның (Ю) мейірімділігі мен әскери кеңесші Сунның (Ю) ақыл-ойы оларды біздің заманымыздың ізгі джунзилері деп атауға лайық етеді. Ол талантты адамдарды таңдауда даналық танытады, оның мінез-құлқы мінсіз, және ол өз стратегиясын өзгерістерге бейімдей алады. Мэн Кэ бірде былай деді: "Бес жүз жылдың ішінде шынайы патшалық билеуші пайда болуы керек, және сол уақытта олардың ұрпағында әйгілі адамдар болуы керек". Сол адамдардың бірі - Лорд префект Сун. Тайцзу айтқандай, "Префект Хун ақыл-кеңес береді, ақыл-кеңес беруді тоқтатпайды; Әскери кеңесші Хун зұлымдықты жояды, оны жояды". Бұл кейінірек Сунь Сюйді мақтауда қолданылатын салыстыру. Сун Юдың философ ұлы Сун Кан Сун Юды әкесінен жоғары санайды, оны "сыртқы нәрселерге немқұрайлы, өте сақты және усақ-түйексіз адам" деп сипаттады. Говард Гудман мұны ағайындыларын фракциялық желілерге арандату үшін түсіндіреді, Кан Цао отбасына үйленген және басқа Сунның Сима отбасына бейімделгені, ал Сун Ю қоғам мен саясат нормаларынан жоғары құпияны бейімделудің жақсы тәсілі сияқты көрінген философиялық ұстаным. Сун Юдың өмірбаянын Сангуозиде жазған Чэнь Шоу оны былай бағалады: "Сун Ю мен Цзя Сю стратегиялық тұрғыдан өте егжей-тегжейлі болған және бұрын ешқашан қателік жасаған емес. Алайда бейімделу қабілеті мен икемділігі жағынан олар (Жан) Лян мен (Чен) Пингтен кейінгі екінші орында болды". Чэнь Шоу Цао Цао кеңесшілерінің басқа топтарында оларды жоспаршы ретінде салыстырды, бірақ олар кішігірім сипатқа ие деп санады. Бірақ Пей Сонгжи Сун Юдың моральдық қасиеті Цзя Сюдан жоғары деп есептегендіктен, оларды Чэнь Шоу бірге орналастыруы керек емес еді.

Отбасы

Сун Юдің кем дегенде үш ұлы болған. Ең үлкені, Сун Цзи (荀緝), мінезімен әкесіне ұқсаған, бірақ ерте қайтыс болды. Екіншісі, Сун Ши (荀適), әкесінің "Лингшу ауылының маркизі" (陵樹亭侯) атағын мұра етті және ол қайтыс болғанда оның мұрагері болатын ұлы болмады. Цао Пи билік құрған Хуанчу дәуірінің басында (220-226), Сун Юдің немересі Сун Бяо (荀彪) "Лингшу ауылының маркизі" атағын мұра етіп, өзінің маркиздігін құру үшін 300 салық төлейтін үй шаруашылығын алды. Кейіннен оның атағы "Кюян ауылының маркизі" (丘陽亭侯) болып өзгертілді.

Үш патшалықтың романсында

Лuo Гуанчжонның 14 ғасырғы классикалық романы "Үш патшалық романсында" Сюнь Ю 192 жылы Цао Цао Ян провинциясын басып алған кезде тарихқа қарағанда Цао Цаоға ертерек қосылады. Ол Сюнь Юдің туысы, және олар Цао Цао кеңесшілерді жинаған кезде бірге келеді, бірақ Сюнь Ю көбірек көзге түседі. Роман Сюнь Юдың тарихи кеңестерін пайдаланады, бірақ оған қосымша кеңестер береді. Сюнь Ю Лю Бяоға Конг Ронгты дипломат ретінде ұсынады, осының нәтижесінде Конг Ронг Ми Хенгті ұсынады. Цао Цао Ми Хенгпен келіспегенде, Цао Цао Сюнь Юны сол заманғы батыр деп атайды, бірақ Ми Хенг Сюнь Юны тек қабірлерді қарауға лайық деп есептейді, бұл оның жастық шағындағы Чжан Куан оқиғасына сілтеме болуы мүмкін. Учаоның өртелуінен кейін, Цао Цаоның маңызды аймақтарына шабуыл жасағаны туралы қауесет таратуды ұсынады, бұл Юань Шаоны күштерін бөлуге және содан кейін Юань Шаоның негізгі күшіне шабуыл жасауға мәжбүрлейді. Юань ұлдарына қарсы соғыстарда 206 жылы, бастапқы қиындықтардан кейін Лю Куан (呂曠) мен Лю Сянды (呂翔) пайдаланып, Гао Ганға жалған бас тартуды ұсынады, бұл Гао Ганның жойылуына әкеледі. Цао Цаоға қола тақтаны табуға көмектеседі және оны оңтүстікке соғыс бастаудың жақсы белгісі деп санайды, бірақ Цао Цаоны Лю Бяоға шабуыл жасаудың орнына әскерін демалдыруға көндіреді. 208 жылы Цзин Цао Цаоға берілгеннен кейін, Сюнь Ю берілген Цай Мао мен Чжан Юнның (張允) жоғары дәрежеге ие болуына наразы болады және Лю Бэй оны алудан бұрын Цзянлинді басып алуға шақырады. Қызыл жартастар шайқасына дейін Сунь Куанға Лю Бэйді аулауды ұсынады және Сунь Куан қарсылық көрсетуден қорқады деп ойлайды, бірақ Сунь Куан бас тартады. Шайқас кезінде Цай Маоның туыстарын жалған дезертирлік арқылы тыңшы ретінде жіберуді ұсынады, бірақ Сунь армиясының қолбасшысы Чжоу Ю оны аңдап, оларды Цао Цаоға жалған ақпарат беру үшін пайдаланады. Ченг Юмен келіседі, от қауіпті, бірақ Цао Цао ауа райы оның флотына отпен шабуыл жасауға мүмкіндік бермейді деп сендіреді. Флот Хуан Гайдың жалған бас тартуы және Сюнь Ю ұсынған тыңшылардың қате ақпараты арқылы өртеледі. 211 жылы Ма Чао бастаған Лян әміршілері Ма Тенгтің Цао Цаомен өлтірілуіне кек қайтару үшін күрескенде, Сюнь Ю Цао Цаоның позициясын нығайту үшін топырақтан форт салуға асығыс тырысады, бірақ ол құлай береді. 214 жылы Цао Цаоның Вэй патшасы болу идеясына қарсы шығады, өйткені герцогтен одан әрі жоғарылаудың қажеті жоқ, ашулы Цао Цао Сюнь Юдің қарсылығы мен өлімімен салыстырады, ашулы Сюнь Ю ауырып, көп ұзамай қайтыс болады. Ол толық құрметпен жерленеді, ал Цао Цао қысқа уақытқа патша болу туралы ойын қалдырады. Сюнь Ю романдағы көптеген басты кейіпкерлер сияқты өлең алмайды.