Кіріспе

Американдық сценарист (1904-1985)

Лестер Коул (19 маусым 1904 – 15 тамыз 1985) – американдық сценарист. Коул «Голливудтың ондығына» кірген, Конгресс тарапынан қорлағандықтары және Коммунистік партиямен байланысы бар деген күдікпен куәлік беруден бас тартқандықтары үшін қара тізімге алынған сценаристтер мен режиссерлер тобының мүшесі болды.

Өмірбаян

Нью-Йорк қаласындағы еврей отбасында дүниеге келген Коулдың ата-анасы Польшадан Америкаға көшіп келген иммигранттар еді. Оның әкесі марксистік киім өнеркәсібі кәсіподағының ұйымдастырушысы болды, ал Коул жас кезінде-ақ социалистік идеологиясын қалыптастырды. Лестер Коул актер ретінде мансабын бастады, бірақ көп ұзамай сценарий жазуға көшті. Оның алғашқы туындысы – "Егер менің миллион долларым болғанда". 1933 жылы Джон Говард Лоусон мен Сэмюэл Орницпен бірге Америка Жазушылар Гильдиясын құрды, ал 1934 жылы Америка Коммунистік партиясына қосылды. Коул өзінің көптеген сценарийлеріне солшыл саяси пікірлерді енгізді.

Қара тізімге енгізу

1947 жылы ол Америкалық емес қызметтер жөніндегі Палата комитетінің алдында Коммунистік партияға мүшелігі туралы сұрақтарға жауап беруден бас тартқан «Голливудтың ондығы» деп аталатын топтың бірі болды. Оған нақтырақ айтқанда, ол «Кино сценаристтер гильдиясының» немесе Коммунистік партияның мүшесі ме деп сұралды. Коул Конгреске деген құрметсіздік жасады деп танылып, 1000 доллар айып төледі және Коннектикут штатының Денбери қаласындағы Федералдық түзету мекемесінде он екі айға сотталды. Ол «Голливудтың ондығының» тағы бір мүшесі Ринг Ларднер кішімен бірге он ай жазасын өтеді. Куәлік беруден бас тартқандықтан, Коул студия басшыларының қара тізіміне енді, содан кейін оның үш ғана сценарийі Джеральд Л.К. Копли, Льюис Копли және Дж. Редмонд Прайор аттарымен фильмдерге түсірілді. Оның ең танымал сценарийі – аса сәтті болған «Азат Туған» (1966) фильмі, авторлығы Джеральд Л.К. Коплиге жатқызылды.

Жеке өмір

Коул үш рет үйленген. Оның алғашқы екі некесі ажырасып, үшінші әйелінен бөлініп кетті. Коул 1935 жылы алғашқы әйелі Жанна “Жонни” Маршпен үйленді. Олар бірге коммунистік партияға қосылды. Олардың екі ұлы болды және 1953 жылы ажырасты. 1950 жылдардың ортасында ол қысқа мерзімге Изабель (Дауден) Джонсонға үйленді, ол кейін Алгер Хисске тұрмысқа шықты. Коул мен Кэтрин Хогл 1956 жылы үйленді және 1977 жылы ажырасып кетті.

Кейінгі өмірі

1981 жылы Коул өзінің "Голливуд Ред: Лестер Коулдың автобиографиясы" атты автобиографиясын жарыққа шығарды. Онда ол 1978 жылы болған бір оқиғаны еске алды: ол экс-коммунист Бадд Шулберг қонақ ретінде қатысқан радио бағдарламасына қосылыпты. Коулдың сөзінше, ол Шулбергті (ХУАК алдында дос куә ретінде куәлік берген) эфирде "қанақұс" және "шпион" деп айыптаған, оны сөзін тоқтатуға мәжбүр еткенше: Осы оқиға туралы Кеннет Ллойд Биллингсли ("Голливуд партиясы: коммунизм американдық киноиндустриясын қалай баурап алды") еңбегінде: "Бұл оқиғаның шындығы әлі белгісіз, бірақ болжауға болады" деп жазады. Лестер Коул 1985 жылы Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол өліміне бір жыл қалғанға дейін Берклидегі Оңтүстік Калифорния университетінде сценарий жазу бойынша профессор болып жұмыс істеді. Нью-Йорк қалалық университетінің зейнеткер профессор, тарихшы Рональд Радош Коулдың өмірінің соңына дейін "көрінеу коммунист болып қалғанын" жазды.