Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі АҚШ саяси риторикасының құбылысы. Салқын соғыс кезіндегі оқиғалар. Маккартизм, сондай-ақ Екінші Қызыл қорқыныш деп аталады, – солшыл көзқарастарды ұстанатын адамдарға қарсы саяси қуғын-сүргін және науқан. Бұл науқан 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдарда американдық институттарға коммунистік және кеңестік ықпал туралы, сондай-ақ АҚШ-та кеңестік тыңшылық қызметі туралы қорқыныш таратуға бағытталған. 1950 жылдардың ортасынан кейін, науқанды бастаған АҚШ сенаторы Джозеф Маккарти көптеген айыптамаларының жалған екені анықталғаннан кейін халық арасындағы беделін және сенімін жоғалтты. АҚШ Жоғарғы Соты Бас судья Эрл Уорреннің басшылығымен азаматтық және саяси құқықтарға қатысты бірқатар шешім қабылдады, олар бірнеше маңызды заңдар мен директиваларды жоққа шығарды және Екінші Қызыл қорқынышқа нүкте қойды. Тарихшылар 1980 жылдардан бері Маккартинің рөлі басқаларға қарағанда аз болғандықтан, оның орнына құбылыстың ауқымын дәлірек көрсететін басқа термин қолдану керек деп санайды. Қазіргі уақытта "Маккартизм" термині көнесіп қалған. Элен Шреккер ФБР директоры Дж. Эдгар Гувердің атымен аталатын "Гувершілдік" терминінің орындырақ екенін ұсынады. "Маккарти дәуірі" деп аталатын кезең Маккарти ұлттық деңгейде танымал бола бастағанға дейін басталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Шығыс пен Батыс арасындағы одақтың Кеңес Одағымен бұзылуынан және Бірінші Қызыл қорқыныш естеліктерінен кейін, президент Гарри С. Трумэн 1947 жылы федералдық қызметкерлерді "тоталитарлық, фашистік, коммунистік немесе субверсивті" ұйымдармен байланысы бар-жоғын тексеру туралы жарлыққа қол қойды, сондай-ақ АҚШ үкімет құрылымын Конституцияға қайшы келетін жолдармен өзгертуді жақтаушыларға қатысты тексеру жүргізді. Келесі жылы Чехословакиядағы коммунистік төңкеріс Батыс елдерінде коммунистік партиялардың билікті басып алуы және субверсия мүмкіндігі туралы алаңдаушылықты күшейтті. 1949 жылы Мемлекеттік департаменттің жоғары лауазымды шенеунігі тыңшылық ісінде жалған куәлік бергені үшін сотталды, ал Кеңес Одағы ядролық бомба сынады. Келесі жылы Корея соғысы басталды, бұл АҚШ-тағы коммунистік төңкеріс қаупіне байланысты жағдайды ширетті. 1950 жылдың ақпан айындағы сөйлесінде Маккарти Мемлекеттік департаментте жұмыс істейтін АҚШ Коммунистік партиясының мүшелерінің тізімі бар екенін мәлімдеді, бұл көптеген БАҚ өкілдерінің назарын аударды. "Маккартизм" термині сол жылдың наурыз айының соңында алғаш рет "The Christian Science Monitor" газетінде және "The Washington Post" газетінде Герблоктың саяси карикатурасымен бірге жарияланды. Содан бері бұл термин кең мағынаға ие болып, "субверсивті" деп саналатын элементтерге қарсы күрестің шектен тыс шараларын сипаттау үшін қолданылады. XXI ғасырдың басында бұл термин көбінесе саяси қарсыластардың мінез-құлқы мен патриотизміне шабуыл жасайтын, негізсіз елге опасыздық және солшыл экстремизм туралы айыптауларды сипаттау үшін қолданылады. Қуғынға ұшырағандардың арасында мемлекеттік қызметкерлер, ойын-сауық индустриясының көрнекті өкілдері, ғалымдар, солшыл саясаткерлер және кәсіподақ белсенділері болды. Күдіктерді растау үшін жеткілікті дәлелдер болмаса да, оларға сенім білдірілді, ал адамның солшыл көзқарастармен байланысының немесе сенімдерінің тудырған қаупі көбінесе асыра бағаланды. Көптеген адамдар коммунистер деп күдіктелгендерге қарсы күрестің салдарынан жұмысынан айырылып, мансабы мен өмірлік құралдарын жоғалтты, ал кейбіреулері тікелей түрмеге қамалды. Осы жазалау шараларының көпшілігі кейіннен күшін жойған сот шешімдері, конституцияға қайшы деп танылған заңдар, кейіннен заңсыз деп танылған себептермен жұмыстан босатулар және жұмыс берушілер мен мемлекеттік мекемелердің бейресми қара тізімдері сияқты соттан тыс рәсімдер арқылы жүзеге асырылды. Бұл рәсімдердің көпшілігі кейіннен жаман даңққа ие болды, бірақ оған дейін көптеген өмірлер қирады. Маккартизмнің ең танымал мысалдары – сенатор Маккарти жүргізген коммунистерге қатысты тергеулер және АҚШ-тың ішкі істер комитетінің (HUAC) өткізген тыңдаулары. Салқын соғыс аяқталғаннан кейін жарияланған құжаттар АҚШ-та кеңестік тыңшылық қызметінің кең ауқымын көрсетті, бірақ сенатор Маккарти көптеген агенттерді дұрыс анықтаған жоқ.
the events during the cold war
McCarthyism, also known as the Second Red Scare, was the political repression and persecution of left wing individuals and a campaign spreading fear of alleged communist and Soviet influence on American institutions and of Soviet espionage in the United States during the late 1940s through the 1950s. After the mid 1950s, U. S. Senator Joseph McCarthy, who had spearheaded the campaign, gradually lost his public popularity and credibility after several of his accusations were found to be false. The U. S. Supreme Court under Chief Justice Earl Warren made a series of rulings on civil and political rights that overturned several key laws and legislative directives, and helped bring an end to the Second Red Scare. Historians have suggested since the 1980s that as McCarthy's involvement was less central than that of others, a different and more accurate term should be used instead that more accurately conveys the breadth of the phenomenon, and that the term McCarthyism is, in the modern day, outdated. Ellen Schrecker has suggested that Hooverism, after FBI Head J. Edgar Hoover, is more appropriate. What became known as the McCarthy era began before McCarthy's rise to national fame. Following the breakdown of the wartime East West alliance with the Soviet Union, and with many remembering the First Red Scare, President Harry S. Truman signed an executive order in 1947 to screen federal employees for possible association with organizations deemed "totalitarian, fascist, communist, or subversive", or advocating "to alter the form of Government of the United States by unconstitutional means." The following year, the Czechoslovak coup by the Communist Party of Czechoslovakia heightened concern in the West about Communist parties seizing power and the possibility of subversion. In 1949, a high level State Department official was convicted of perjury in a case of espionage, and the Soviet Union tested a nuclear bomb. The Korean War started the next year, significantly raising tensions and fears of impending communist upheavals in the United States. In a speech in February 1950, McCarthy claimed to have a list of members of the Communist Party USA working in the State Department, which attracted substantial press attention, and the term McCarthyism was published for the first time in late March of that year in The Christian Science Monitor, along with a political cartoon by Herblock in The Washington Post. The term has since taken on a broader meaning, describing the excesses of similar efforts to crack down on alleged "subversive" elements. In the early 21st century, the term is used more generally to describe reckless and unsubstantiated accusations of treason and far left extremism, along with demagogic personal attacks on the character and patriotism of political adversaries. The primary targets for persecution were government employees, prominent figures in the entertainment industry, academics, left wing politicians, and labor union activists. Suspicions were often given credence despite inconclusive and questionable evidence, and the level of threat posed by a person's real or supposed leftist associations and beliefs were often exaggerated. Many people suffered loss of employment and the destruction of their careers and livelihoods as a result of the crackdowns on suspected communists, and some were outright imprisoned. Most of these reprisals were initiated by trial verdicts that were later overturned, laws that were later struck down as unconstitutional, dismissals for reasons later declared illegal or actionable, and extra judiciary procedures, such as informal blacklists by employers and public institutions, that would come into general disrepute, though by then many lives had been ruined. The most notable examples of McCarthyism include the investigations of alleged communists that were conducted by Senator McCarthy, and the hearings conducted by the House Un American Activities Committee (HUAC). Following the end of the Cold War, unearthed documents revealed substantial Soviet spy activity in the United States, though many of the agents were never properly identified by Senator McCarthy.
Шығу тегі
Президент Гарри С. Трумэннің 1947 жылғы 21 наурыздағы 9835-ші жарлығы барлық федералдық мемлекеттік қызметкерлердің "сенімділігін" тексеруді талап етті. Жарлықта айтылғандай, адалдықсыздықты анықтаудың бір негізі – әттен генерал анықтаған "тоталитарлық, фашистік, коммунистік немесе дінсіз" ұйымға "мүшелік, байланыс немесе көңілдес болу" немесе басқа адамдарға конституциялық құқықтарды күшпен жоққа шығаруды қолдау немесе мақұлдау, немесе "АҚШ Үкіметінің нысанын конституцияға қайшы келетін тәсілдермен өзгертуге" тырысу. Маккарти дәуірі деп танылған тарихи кезең Джозеф Маккартидің оған тікелей қатысы болмай тұрып-ақ басталды. Маккартизмге көптеген факторлар әсер етті, олардың кейбіреулері 1917-20 жылдардағы Бірінші қызыл қорқынышқа қатысты, коммунизмнің танылған саяси күш ретінде пайда болуынан және АҚШ-тағы кәсіподақтар мен анархистердің қызметіне байланысты кең таралған әлеуметтік дүрбелеңнен шабыт алды. Еңбек ұйымдарын ұйымдастырудағы жетістіктері мен фашизмге ерте қарсы тұрғаны және Ұлы депрессия кезінде капитализмнің кемшіліктеріне балама ұсынуының нәтижесінде, АҚШ Коммунистік партиясы 1930 жылдары мүшелігін арттырып, 1940-1941 жылдары шамамен 75 000 мүшеге жетті. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысып, Кеңес Одағымен одақтас болған кезде антикоммунизм мәселесі көбінесе үнсіз қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Суық соғыс дерлік бірден басталды, өйткені Кеңес Одағы Орталық және Шығыс Еуропадағы басып алған аймақтарда коммунистік марионеттік үкіметтерді орнатты. 1947 жылғы наурызда Конгреске сөйлеген сөзінде Трумэн АҚШ-ты кеңестік геосаяси экспансияға қарсы тұруға міндеттейтін жаңа сыртқы саясат доктринасын жариялады. Бұл доктрина Трумэн доктринасы деп аталды және Грекиядағы, кейін Қытайдағы және басқа да елдердегі антикоммунистік күштерге АҚШ-тың қолдауын басқарды. Игорь Гузенко және Элизабет Бентли істері 1945 жылы Кеңес тыңшылығы мәселесін көтергенімен, 1949 және 1950 жылдардағы оқиғалар АҚШ-та коммунизмге байланысты қауіп сезімін күрт арттырды. 1949 жылы Кеңес Одағы көптеген сарапшылар күткеннен ертерек атом бомбасын сынақтан өткізді, бұл Суық соғыстың салмағын арттырды. Сол жылы Мао Цзэдунның коммунистік әскері қарсыласы Гоминьданға АҚШ-тың ауыр қаржылық қолдауына қарамастан Қытайдың материктік бөлігін басып алды. 1950 жылы Корея соғысы басталды, онда АҚШ, БҰҰ және Оңтүстік Корея күштері Солтүстік Корея мен Қытайдың коммунистеріне қарсы күресті. Келесі жылы Батыста Кеңес Одағының Суық соғыстағы тыңшылық қызметінің күшейгенін көрсететін дәлелдер табылды. 1950 жылдың қаңтарында Мемлекеттік департаменттегі жоғары лауазымды шенеунік Алгер Хисс жалған куәлік бергені үшін сотталды. Гисс іс жүзінде тыңшылық жасағаны үшін кінәлі деп танылды; бұл қылмысқа қатысты мерзім өткен, бірақ ол HUAC алдындағы бұрынғы куәлігінде бұл айыпты жоққа шығарғаны үшін жалған куәлік бергені үшін айыпталды. Ұлыбританияда Клаус Фукс соғыс кезінде Лос-Аламос Ұлттық зертханасында Манхэттен жобасында жұмыс істеген кезінде Кеңес Одағының атынан тыңшылық жасағанын мойындады. Джулиус пен Этель Розенберг 1950 жылы АҚШ-та советтерге атом бомбасының құпияларын ұрлады деген айыппен тұтқындалып, 1953 жылы өлім жазасына кесілді. Маккартизмнің өрлеуіне басқа да күштер ықпал етті. АҚШ-тағы консервативті саясатшылар балалар еңбегін шектеу заңдары мен әйелдердің сайлау құқығы сияқты прогрессивті реформаларды тарихи түрде "коммунистік" немесе "қызыл қастандықтар" деп атап, мұндай өзгерістерге қарсы қорқыныш туғызуға тырысты. Олар 1930 жылдары және Ұлы депрессия кезінде президент Франклин Д. Рузвельттің "Жаңа саясат" саясатына қарсы шыққанда ұқсас терминдерді қолданды. Көптеген консерваторлар "Жаңа саясатты" социализммен немесе коммунизммен теңестірді және бұл саясаттар Рузвельт әкімшілігіндегі коммунистік саясаткерлердің тым көп ықпалының дәлелі деп ойлады. Жалпы, "коммунистік ықпал" қаупі туралы түсініксіз тақырып коммунистік саясаткерлерге қарсы сөйлеуде тыңшылықтан немесе басқа да нақты іс-әрекеттерден гөрі жиі кездесетін тақырып болды. Маккартидің осы мәселелерге қатысуы 1950 жылдың 9 ақпанында Батыс Вирджиния штатының Уилинг қаласындағы Республикалық әйелдер клубында сөйлеген сөзімен басталды. Ол Мемлекеттік департаментте жұмыс істейтін белгілі коммунистердің тізімін қамтиды деп мәлімдеген қағазды көрсетті. Маккартидің сөздері әдетте былай деп келтіріледі: "Менің қолымда Мемлекеттік хатшыға белгілі коммунистік партия мүшелерінің тізімі бар, бірақ олар Мемлекеттік департаментте жұмыс істеп, саясатты қалыптастыруда". Бұл сөз Маккартиға үлкен назар аударуға мүмкіндік берді және оның АҚШ-тағы танымал саясаткерлердің бірі болуына көмектесті. "Маккартизм" терминінің алғашқы жазбада қолданылуы 1950 жылдың 28 наурызындағы Christian Science Monitor газетінде болды ("Олардың Маккартизммен жасаған шағын ойындары консультацияға көмектеспейді"). Газет сенатордың ең ерте және тұрақты сыншыларының бірі болды. Келесі жазба 1950 жылдың 29 наурызында Washington Post газетінің саяси карикатурисі Герберт Блоктың (Herblock) суретінде болды. Суретте төрт жетекші республикашыл Республикалық партияның дәстүрлі символы – пілді, теңсіз тізілген он шай қағаздан тұратын платформаның үстіне итеруге тырысуда, ал ең жоғарғысы "Маккартизм" деп белгіленген. Блок кейін былай деп жазды: "Бұл термин ерекше емес [болды], ол ұлттық ауруды бейнелеу үшін қолданылды, оны басқаша сипаттау қиын. Егер біреуге оған алдыңғы құқығы болса, ол сөзді және Висконсин штатының кіші сенаторын ала берсін. Мен бірге тарелкалар жиынтығы мен сабын жақындығын да беремін".
Мекемелер
Бірқатар антикоммунистік комитеттер, комиссиялар және "адалдықты тексеру кеңестері" федералдық, штаттық және жергілікті үкіметтерде, сондай-ақ көптеген жеке агенттіктер өздерінің жұмыс күшінде коммунистер болуы мүмкін деп алаңдаған шағын және ірі компаниялар үшін тергеулер жүргізді. Конгресте коммунистік қызметтерді тергеген басты органдар HUAC, Сенаттың Ішкі қауіпсіздік кіші комитеті және Сенаттың Тергеу жөніндегі тұрақты кіші комитеті болды. 1949 және 1954 жылдар аралығында осы және Конгрестің басқа комитеттері барлығы 109 тергеу жүргізді. 1954 жылдың 2 желтоқсанында АҚШ Сенаты 67 дауысқа 22 қарсы дауыспен Маккартиді "Сенаттың абыройын төмендететін және оған немқұрайлылық келтіретін әрекеттері" үшін айыптады.
Салымгерлік-қорғаушылық тексерулер
Федералды үкіметте президент Трумэннің 9835-ші жарлығы 1947 жылы федералдық қызметкерлердің адалдығын тексеру бағдарламасын бастады. Ол, егер «адамның АҚШ Үкіметіне адал емес екеніне негізді күмәні болса», жұмыстан босатуды қарастырды. Демократ Трумэн, мүмкін, 1946 жылғы Конгресс сайлауында республикашылдардың жеңісіне жауап ретінде, сондай-ақ консерваторлар мен антикоммунистердің күшейіп бара жатқан сыныптарына тойтарыс беру қажеттігін сезінді. 1953 жылы президент Дуайт Эйзенхауэр билікке келген кезде, ол Трумэннің адалдықты тексеру бағдарламасын күшейтіп, кеңейтті, сонымен бірге жұмыстан босатылған қызметкерлерге шағымдану мүмкіндіктерін азайтты. Азаматтық қызмет комиссиясының Адалдықты тексеру кеңесінің төрағасы Хайрам Бингем, өзі міндетті түрде орындауға тиіс жаңа ережелерді «американдық жолмен істеуге жарамайды» деп сипаттады. Келесі жылы, алғашқы атом бомбасын жасаған Манхэттен жобасының ғылыми жетекшісі, содан кейін Атом энергиясы комиссиясының консультанты болған Ж. Роберт Оппенгеймер төрт апталық тыңнан кейін қауіпсіздік рұқсатынан айырылды. Оппенгеймер 1947 жылы жоғары құпиялылық деңгейінде рұқсат алған, бірақ 1954 жылдың қатаң жағдайында рұқсаттан бас тартылды. Осындай адалдық тексерулері көптеген штаттық және жергілікті органдарда, сондай-ақ ел бойынша кейбір жекеменшік компанияларда енгізілді. 1958 жылы АҚШ-тағы әрбір бес жұмысшының біреуінің адалдығын тексеруден өтуі қажет болды. Адам егер адалдық тексеруінен жағымсыз нәтиже алса, басқа жұмыс табуы өте қиын болуы мүмкін. «Адамның өмірі қайда болса да, мәңгілікке қирап кетеді», - деді президент Трумэннің Адалдықты тексеру кеңесінің төрағасы. «Ешқандай жауапкершілігі бар жұмыс беруші оған жұмыс беруге батыл болмайды». Әділет министрлігі 1942 жылдан бастап, бүлікшіл деп санайтын ұйымдардың тізімін жүргізе бастады. Бұл тізім алғаш рет 1948 жылы, 78 ұйымды қамтығанда жарияланды. Ең ұзақ уақытқа созылған тізімде 154 ұйым болды, олардың 110-ы коммунистік деп танылды. Адалдық тексеру контекстінде, тізімдегі ұйымға мүшелік күдік тудыруы керек еді, бірақ адалдықсыздықтың дәлелі ретінде қарастырылмауы тиіс. Күдік тудырған ортақ себептердің бірі – Вашингтон кітап дүкендері қауымдастығына мүшелік еді, бұл солшыл бағытталған ұйым, ол әдебиет бойынша лекциялар, классикалық музыка концерттері және кітаптарға жеңілдіктер ұсынды.
Дж. Эдгар Гувер және ФБР
ФБР директоры Дж. Эдгар Гувер президент Трумэннің адалдық сақтау бағдарламасын жасады, ал қызметкерлердің тексерулерін ФБР агенттері жүргізді. Бұл бюродағы агенттер санының 1946 жылы 3559-дан 1952 жылы 7029-ға дейін өсуіне әкелді. Гувердің коммунистік қауіп туралы түсінігі және оның бюросы қолданған дәлелдеме стандарттары мыңдаған мемлекеттік қызметкердің жұмысынан айырылуына себеп болды. Гувердің өзінің хабар берушілерінің кім екенін құпия сақтау туралы талабына байланысты, адалдығы тексерілген көптеген адамдарға оларды айыптағандардың кім екенін білуге немесе оларды тексеруге рұқсат берілмеді. Көп жағдайда оларға тағылған айыптар туралы да хабарланбады. Гувердің ықпалы федералдық үкімет қызметкерлерінен және адалдық сақтау бағдарламаларынан асып түсті. Адалдықты тексеру тыңдаулары мен тергеулердің жазбалары құпия сақталуы керек еді, бірақ Гувер олардан алынған дәлелдерді HUAC сияқты конгресс комитеттеріне үнемі ұсынды. 1951 жылдан 1955 жылға дейін ФБР мұғалімдер, заңгерлер және басқалардың коммунистік байланыстары туралы ФБР файлдарынан алынған дәлелдері бар анонимді құжаттарды таратқан құпия «Жауапкершілік бағдарламасын» жүргізді. Осы «көрсетпелерде» айыпталған көптеген адамдар ешқандай сот процесінен өтпей жұмыстан босатылды. ФБР коммунистер туралы ақпарат алу үшін бірқатар заңсыз әрекеттерге барды, оның ішінде бұзушылық, поштаны ашу және заңсыз телефон тыңдау. Солшыл Ұлттық заңгерлер гильдиясының (NLG) мүшелері коммунистік істерде клиенттерді қорғауға дайын болған азанақ адвокаттардың бірі болды, бұл NLG-ні Гувердің ерекше назарына іліктірді; NLG кеңсесі ФБР-мен 1947 және 1951 жылдар аралығында кем дегенде 14 рет тоналыпты. Басқа мақсаттармен қатар, ФБР заңсыз алынған ақпаратты прокурорларды NLG қорғаушыларының жоспарланған заңдық стратегиясы туралы ескерту үшін пайдаланды. ФБР коммунистік және басқа да наразылық білдірген саяси топтарды ыдырату үшін заңсыз жасырын операцияларды жүргізді. 1956 жылы Гувер Жоғарғы Соттың коммунистерді қудалау мүмкіндігін шектеген шешімдеріне көбірек ашуланды. Осы кезде ол COINTELPRO деген атпен жасырын «лақтырулар» бағдарламасын ресми түрде іске қосты.
Аллен Даллес және ЦРУ
1950 жылдың наурыз айында Маккарти Орталық барлау агенттігіне (ЦРУ) коммунистік агенттердің енуі мүмкін деген бірнеше тергеу бастады және бұл тізім Агенттіктің бұрыннан жинаған қауіпсіздік тәуекелдерінің тізімімен сәйкес келді. ЦРУ директоры Аллен Даллестің өтінішімен президент Эйзенхауэр Маккартиден ЦРУ-ға қарсы шақыру қағаздарын жіберуді тоқтатуды талап етті. 2004 жылы жарияланған құжаттар көрсеткендей, Даллестің бұйрығымен ЦРУ Маккартидің Сенаттағы кеңсесіне бұзып кірді және оны қарапайым халыққа қадірсіз ету үшін, сондай-ақ тергеуін тоқтату мақсатында оған жалған ақпарат берді.
Америкаға қарсы іс-әрекеттер жөніндегі палата комитеті
Америкаға қарсы іс-әрекеттер жөніндегі Палата комитеті (әдетте HUAC деп аталады) антикоммунистік тергеулерге қатысқан ең белгілі және белсенді үкіметтік комитет болды. 1938 жылы құрылған және 1944 жылға дейін төрағалық еткен өкіл Мартин Дис есімімен аталған Дис комитеті ретінде танылған HUAC, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс-американдық нацистердің қызметін қоса алғанда, түрлі "іс-әрекеттерді" зерттеді. Комитет тез арада коммунизмге назар аударды, 1938 жылы Федералды театр жобасындағы коммунистерді тергеуден бастады. HUAC үшін маңызды қадам 1948 жылы Алджер Хисске қарсы қойылған тыңшылық айыбын тергеу болды. Бұл тергеу Хистің сотқа тартылуына және жалған куәлік беруде айыпталуына әкелді, сонымен қатар көптеген адамдарды конгресс комитеттерінің коммунистік ішкі қимылдарды анықтауға пайдалы екеніне көндірді. HUAC Голливуд киноиндустриясын зерттеу арқылы ең үлкен атақ-даңқ мен жаңғыруға қол жеткізді. 1947 жылдың қазан айында комитет сценарийшілер, режиссерлер және киноиндустриясының басқа да мамандарын Коммунистік партияға мүшеліктері, оның мүшелерімен байланыстары немесе оның идеологиясын қолдаулары туралы куәлік беруге шақыра бастады. Оларға мына сұрақ қойылды: "Сіз қазір АҚШ Коммунистік партиясының мүшесісіз бе, немесе бұрын мүше болғансыз ба?". Комитет алғаш рет киноиндустриясының куәгерлерін шақырғанда, олардың он адам ынтымақтастық көрсетпеуге шешім қабылдады. "Голливуд ондығы" деп аталған бұл адамдар Бірінші түзетудегі сөз және жиналыс бостандығына кепілдік берілгенін айтты, олардың пікірінше, бұл заң бойынша комитет сұрақтарына жауап беруден қорғайды. Бұл әрекет сәтсіз аяқталып, он адам Конгрестің беделін түсіргені үшін түрмеге жабылды. Олардың екеуі алты айға, ал қалғаны бір жылға сотталды. Келешекте комитетпен ынтымақтастық көрсетпеуге бекінген куәгерлер (ойын-сауық индустриясы және басқа салаларда) өзіне қарсы айғақтап беруден қорғану үшін Бесінші түзетуді пайдаланатын болды. Уильям Групер мен Роквелл Кент, Маккартимен сұраққа алынған екі суретші, осы тәсілді қолданды және оқиғадан көп зардап көрмеді. Алайда, бұл әдетте куәгерлерді Конгрестің беделін түсіргені үшін айыптаудан қорғаса да, көптеген мемлекеттік және жеке компаниялар оны жұмыстан босатуға негіз деп есептеді. Бесінші түзетудің заңдық талаптарына сәйкес, адам Коммунистік партиямен байланысы туралы куәлік беріп, содан кейін коммунистік байланыстары бар әріптестерінің "есімдерін атаудан" бас тарта алмайды. Осылайша, көптеген адамдар "хабаршы болу үшін лайға жығылу" немесе актер Ларри Паркс айтқандай, "Бесінші түзету коммунисі" деп танылу арасында таңдау жасауға мәжбүр болды – бұл атауды сенатор Маккарти жиі қолданды.
Сенат комитеттері
Сенатта коммунистерді тергейтін негізгі комитет 1950 жылы құрылған Сенаттың ішкі қауіпсіздік жөніндегі кіші комитеті (SISS) болды және "жасқыншылық, саботаж және АҚШ-тың ішкі қауіпсіздігін қорғау" туралы заңдарды орындауды қамтамасыз етуді міндет етті. SISS-ті демократ Пэт МакКарран басқарды және мұқият және кең ауқымды тергеулер жүргізуімен танылды. Бұл комитет Оуэн Латтиморды және Тынық мұхит аймағындағы қатынастар институтының басқа да мүшелерін бір жыл бойы тергеді. Бұрын да көптеген рет жасалғандай, Латтимормен байланысты ғалымдар мен дипломаттар тобы (әдетте "Қытай қолдары" деп аталатын) "Қытайды жоғалтуда" деп айыпталды. Коммунистік көзқарастың кейбір дәлелдері табылды, бірақ МакКарранның Латтимор "Кеңес заговорының саналы және айқын құралы" деген айыбын қолдайтын ештеңе жоқ еді. Латтимор 1952 жылы SISS алдында жалған куәлік бергені үшін айыпталды. Көптеген айыптаулар федералды судья тарапынан қабылданбағаннан кейін және куәгерлердің бірі жалған куәлік бергенін мойындағаннан кейін, 1955 жылы іс тоқтатылды. Маккарти 1953 және 1954 жылдары Сенаттың тергеу жөніндегі тұрақты кіші комитетінің төрағасы болды және осы кезеңде коммунистерді іздеу бойынша көптеген тергеулер жүргізді. Маккарти алдымен "Америка дауысы" радиосында коммунистік ықпал туралы айыптауларды қарастырды, содан кейін Мемлекеттік департаменттің шетелдегі кітапханалар бағдарламасына көшті. Бұл кітапханалардың каталогтарында Маккарти орынсыз деп тапқан авторлардың еңбектері іздестірілді. Содан кейін Маккарти кіші комитетінің және баспасөздің алдында коммунистік деп саналатын авторлардың тізімін оқыды. Осы қысымға ыңғайласып, Мемлекеттік департамент шетелдегі кітапханашыларына "дау тудыратын тұлғалардың, коммунистердің, олармен келісетіндердің және т.б. материалдарын" кітап сөрелерінен алып тастауды бұйырды. Кейбір кітапханалар жаңа тыйым салынған кітаптарды өртеп жіберді. Президент Эйзенхауэр бұл бастаманы ашық сынағанымен, Мемлекеттік департаментке бұл бұйрықты орындауға кедергі жасамады. 1953 жылы Дартмут колледжінің бітірушілері алдында сөйлеген сөзінде ол былай деді: "Кітап өртеушілерге қосылмаңыз! Кітапханаға барып, біздің әдептілік тұжырымдарымызға қайшы келмейінше, барлық кітапты оқып шығудан қорықпаңыз – міне, жалғыз цензура осы болуы керек". Президент коммунистер жазған коммунизм туралы кітаптарды сақтауға рұқсат бергенімен, коммунистердің өзі жазған кітаптарға тыйым салуды сақтап қалды. Содан кейін Маккарти комитеті АҚШ армиясын тергеуді бастады. Бұл Монмут фортындағы Армияның Сигнал корпусының зертханасынан басталды. Маккарти армия зерттеушілері арасындағы қауіпті тыңшылар желісі туралы сенсациялық жаңалықтарды таратып, назар аударды, бірақ бұл тергеу ешқандай нәтиже бермеді. Содан кейін Маккарти АҚШ армиясының бір тіс дәрігеріне көшті, ол армияның адалдық тексеру анкетасындағы сұрақтарға жауап беруден бас тартқанына қарамастан майор шеніне көтерілді. Маккартидің бұл тергеуді жүргізуі, оның ішінде бригадир генералға бағытталған қорлаулар сериясы, Армия мен Маккарти арасындағы 36 күндік тыңдалымға әкелді. Бұл тыңдалымды бүкіл елдегі теледидар көрермендері тамашалады. Тыңдалымның ресми нәтижесі белгісіз болғанымен, Маккартидің американдық жұртшылыққа ашылуы оның танымалдылығының күрт төмендеуіне әкелді. Бір жыл ішінде Маккарти Сенат тарапынан айыпталып, коммунизмге қарсы күрестегі оның ықпалды рөлі аяқталды.
Қара тізімдер
1947 жылғы 25 қарашада, Өкілдер палатасы Голливуд ондығына қатысты кінәлау туралы шешім қабылдағаннан кейін, Америка кино ассоциациясының президенті Эрик Джонстон ірі студиялардың басшылары атынан баспасөз хабарламасын жариялады, ол кейін Уолдорф мәлімдемесі деп аталды. Бұл мәлімдеме Голливуд ондығының мүшелерінің жұмыстан босатылғанын жариялады және былай деді: «Біз АҚШ үкіметін құлатуды жақтаған кез келген коммунисті немесе кез келген партияның немесе топтың мүшесін білгеннен кейін жұмысқа алмаймыз». Осымен Голливудтың қара тізімі бастау алды. Жүздеген адамдар жұмысқа орналастырылмағанына қарамастан, студиялар, продюсерлер және басқа жұмыс берушілер қара тізімнің бар екенін ашық мойындаған жоқ. Осы кезде жеке адалдық комиссиялары мен антикоммунистік тергеушілер пайда бола бастады, олардың мақсаты – кейбір салалардағы қызметкерлерінің мінсіз екенін растауға арналған өтініштердің өсуіне жауап беру болды. Бизнесінің сезімталдығы туралы алаңдаған компаниялар немесе ойын-сауық индустриясы сияқты, қоғамдық пікірге әсіресе осал сезінген компаниялар осы жеке қызметтерді пайдаланды. Ақы алғаннан кейін, бұл командалар қызметкерлерді тексеріп, олардың саяси көзқарастары мен байланыстары туралы сұрақтар қойды. Мұндай тыңдауларда, әдетте, адамның адвокатты шақыруға құқығы болмады және HUAC-тегідей, сұхбат берушіге айыптаушыны қарсы сұраққа алуға рұқсат берілмей, өзін-өзі қорғауын сұрауға болар еді. Бұл агенттіктер солшыл ұйымдардың, басылымдардың, митингтердің, қайырымдылық қорындарының және басқа да ұқсас нәрселердің, сондай-ақ белгілі немесе күдікті коммунистердің тізімдерін сақтап келді. Коммунистік және солшыл ұйымдар мен жеке тұлғаларды қадағалау үшін «Қызыл арналар» және «Көшірме шабуыл», «Сыртқы ақпарат» сияқты кітаптар мен бюллетендер жарық көрді. Маккартизмнің қара тізімдері нақты физикалық тізімдер болғандықтан, оларды осы жеке ұйымдар жасап, күтіп келді.
Заңдар мен тұтқындаулар
АҚШ-ты коммунистік субверсия қауіпінен қорғауға бағытталған күш-жігер бірнеше федералды заңдардың қабылдануына мүмкіндік берді. 1939 жылғы Хэтч заңы субверсивті ұйымдарға мүшелікке тыйым салды, бұл еңбек құқығына қарсы заң ретінде қарастырылды. Хэтч заңы Жұмысшылар альянсының ықпалын азайтуға мүмкіндік берді, оның Совет Одағының жұмыссыздық кеңестерінің үлгісінде құрылғаны айтылды. 1951 жылы партияның тағы 23 жетекшісіне қылмыстық іс қозғалды, олардың ішінде Америка Азаматтық Бостандықтар Одағының негізін қалаушы мүшесі Элизабет Гурли Флинн де болды. Көптеген адамдар кейіннен жалған куәліктер негізінде сотталды. 1957 жылға қарай Коммунистік партияның 140 басшысы мен мүшесі заң бойынша айыпталды, олардың 93-і кінәлі деп танылды. 1950 жылы қабылданған Маккарранның Ішкі қауіпсіздік заңы ғалым Элен Шреккердің пікірінше, "Маккарти дәуірінің жалғыз маңызды заң жобасы" болды (Смит заңы техникалық тұрғыдан маккартизмге дейін қабылданған). Дегенмен, Маккарран заңының заңдық мазалаудан басқа ешқандай нақты әсері болмады. Ол коммунистік ұйымдарды АҚШ Бас прокурорында тіркеуді талап етті және коммунистік әрекеттерді және коммунистік ұйымдарды тексеру үшін Субверсивті іс-әрекеттерді бақылау кеңесін құрды, осылайша олар тіркелуге міндетті болатын. Көптеген тыңдаулар, кешігулер және шағымдардың нәтижесінде акт ешқашан күшіне енбеді, тіпті АҚШ Коммунистік партиясына қатысты да, ал актінің негізгі ережелері 1965 және 1967 жылдары конституцияға қайшы деп танылды. 1952 жылы Иммиграция және ұлттық заң, немесе Маккарран-Уолтер заңы қабылданды. Бұл заң үкіметке субверсивті қызметпен айналысатын иммигранттарды немесе натуралдану арқылы азаматтық алғандарды елден шығарып жіберуге, сондай-ақ күдікті субверсивтердің елге кіруіне тыйым салуға мүмкіндік берді. 1954 жылғы Коммунистік бақылау заңы Конгрестің екі палатасында да аз талқылаудан кейін үлкен қолдаумен қабылданды. Республикашыл Джон Маршалл Батлер және демократ Хьюберт Хамфри бірлесіп әзірлеген заң 1950 жылғы Ішкі қауіпсіздік заңының жалғасы болды және партияны, сондай-ақ "коммунистік инфильтрациялық ұйымдарды" "заңды органдарға тән құқықтардан, артықшылықтардан және иммунитеттерден құқығы жоқ" деп жариялап, Коммунистік партияны тыйым салуға тырысты. Коммунистік бақылау заңын қолдаушылар арасында либералдар мен консерваторлардың әртүрлі тобы болғанмен, ол ешқандай маңызды әсер етпеді. Заң тек екі рет сәтті қолданылды. 1954 жылы ол Коммунистік партия мүшелерінің Нью-Джерси штатының сайлау бюллетенінде пайда болуына кедергі келтірді, ал 1960 жылы Нью-Йорк штатының жұмыссыздыққа байланысты төлемдер жүйесінде CPUSA-ны жұмыс беруші ретінде танудан бас тарту үшін пайдаланылды. The New York Post бұл заңды "қорқынышты нәрсе", "демократиялық принциптерді ұятсыз жоққа шығару" деп атады, ал The Nation демократиялық либералдарды "невротикалық, сайлау жылындағы алаңдаушылықты конституциялық құқықтарды құрбан ету есебінен де "коммунизмге жұмсақ" деген айыптан құтылу үшін" деп айыптады.
Жеке мемлекеттердегі репрессиялар
Федералды заңдарға қосымша және жергілікті пікірдің алаңдаушылығына жауап ретінде бірнеше штаттар антикоммунистік заңдарды қабылдады. 1952 жылға қарай бірнеше штаттар қылмыстық анархияға, қылмыстық синдикализмге және мемлекетке қарсы бүлікшілдікке қарсы заңдар қабылдады; коммунистер мен "жауыз ниеттілерге" мемлекеттік қызметке орналасуға, тіпті мемлекеттік көмек алуға тыйым салды; мемлекеттік қызметкерлерден адалдық серттеме талап етті; және Коммунистік партияны қатаң шектеді немесе толығымен тыйым салды. Сонымен қатар, алты штаттың құрамында ХУАК-қа баламалы комитеттер болды. Калифорния Сенатының Америкаға қарсы қызметтерді зерттеу кіші комитеті және Флорида Заңнамалық Тергеу комитеті тиісінше заң шығарушы органдарымен құрылды. Кейбір штаттарда коммунизмге қарсы өте қатаң, тіпті экстремалды заңдар болды. 1950 жылы Мичиган штаты жауыз ниетті үгіт-насихат үшін өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын енгізді; келесі жылы Теннесси штаты үкіметті күшпен құлатуға шақырғандарға өлім жазасын қарастырды. Муниципалитеттер мен округтер де антикоммунистік қағидаларды қабылдады: Лос-Анджелес коммунистерге немесе "Москвалық полициялық диктатура моделіне" қару ұстауға тыйым салды, ал Бирмингем, Алабама және Джексонвилл, Флорида коммунистерге қала шегінде болуға тыйым салды. Оңшыл радикалдар маккартизмді қолдаудың негізін құрағанымен, олар жалғыз емес еді. "Назарына тигендердің кең коалициясы" маккартизмді тартымды немесе кем дегенде саяси тұрғыдан тиімді деп санады. Коалицияны біріктірген ортақ тақырыптар халықаралық қатынастарға, әсіресе Біріккен Ұлттар Ұйымына қарсылық; әлеуметтік көмек шараларына қарсылық, әсіресе Жаңа саясатпен құрылған түрлі бағдарламалар; және АҚШ-тың әлеуметтік құрылымындағы теңсіздікті азайтуға жасалған күш-жігерге қарсылық. Халықтың маккартизмінің бір саласы қоғамдық денсаулық сақтау қызметтерін, әсіресе вакцинациялауды, психикалық денсаулық сақтау қызметтерін және фторлауды қамтамасыз ету болды, олардың барлығын кейбір адамдар американдықтарды уландыру немесе миын жуу үшін коммунистік қастандық деп айыптады. Мұндай көзқарастар маккартистік радикалдар мен қоғамдық денсаулық сақтау бағдарламаларын қолдаушылар арасында қақтығыстарға әкелді, ең айқын мысалы 1956 жылғы Аляска психикалық денсаулық туралы заң жобасының талқылауы болды. Ықпалды консервативті саяси журналдың негізін қалаушы Уильям Ф. Бакли-младший, "National Review" журналында Маккарти мен оның жауларын қорғап, "Маккартизм – жақсы ниетті және қатаң моральды адамдар біріге алатын қозғалыс" деп мәлімдеді. Сонымен қатар, Ричард Ровердің атап көрсетуінше, көптеген қарапайым американдықтар "түтін жоқ жерде от та жоқ" дегенге сеніп, маккартизмді қолдады. Gallup сауалнамасы көрсеткендей, 1954 жылдың қаңтар айындағы ең жоғары көрсеткіште америкалықтардың 50% Маккартиді қолдады, ал 29% оған жағымсыз пікір білдірді. 1954 жылдың маусымында оның қолдауы 34% дейін төмендеді. Республикашылдар Маккартидің іс-әрекетіне көбінесе риза болды, ал демократтар көбінесе қарсы болды, бірақ Маккартиге дәстүрлі демократиялық этникалық топтар, әсіресе католиктер, сондай-ақ көптеген білікті емес жұмысшылар мен шағын бизнес иелері айтарлықтай қолдау көрсетті. (Маккартидің өзі католик еді.) Оған кәсіби одақ мүшелері мен еврейлер арасында қолдау өте аз болды.
Коммунистердің суреттері
Маккартизмді ақтауға тырысқандар, көбінесе коммунизмді, әсіресе американдық коммунистерді сипаттау арқылы жасады. Маккартизмнің жақтастары КПСС-тің Мәскеудің толық бақылауында екенін, ал әрбір американдық коммунистің советтік арнайы қызметтерінің құрылығы екенін мәлімдеді. Бұл көзқарас, егер Коммунистік партия басшылығымен және Венона жобасының соғыс кезіндегі советтік радиохабарламаларын соғыстан кейін жасыру арқылы шектелсе, Мәскеудің КПУСА-ға қаржылық қолдау көрсеткенін және КПУСА саясатына маңызды ықпал еткенін көрсетеді. 1950 жылы Дж. Эдгар Гувер сөйлеген сөзінде: «Коммунистік мүшелер, дене және жан, партияның меншігі» деді. Тарихшы Ричард Г. Пауэрс айтуынша, Маккарти «жалған айыптамаларға» «нақты емес егжей-тегжейлілік» қосып, «коммунистерді іздеп табуға және жазалауға ұмтылған» «антикоммунистік күресшілердің» қолдауын алды. Екінші жағынан, «либералды антикоммунистер» Коммунистік партияны «жаман және мазасыз» деп санады, бірақ саяси жағынан маңызды емес деп есептеді. Советтерге қарсы «Трумэн доктринасын» ұстанған президент Гарри Трумэн Маккартиді «Кремльдің ең үлкен активі» деп атады, өйткені ол «АҚШ-тың екіпартиялық сыртқы саясатын құлатты». Тарихшы Лэндон Р. Й. Сторрз КПУСА-ның «сырлылығы, авторитарлық ішкі құрылымы және басшыларының Кремльге адалдығы оны неге және қалай шайтанға айналдырғанын түсіндіруге көмектесетін негізгі кемшіліктер болды. Екінші жағынан, көптеген американдық коммунистер түрлі әлеуметтік теңсіздікке қарсы партияның белсенділігіне тартылған идеалисттер болды». Сонымен қатар, кейінірек жарияланған құжаттарға сүйене отырып, «бірнеше онжылдық зерттеулердің парадоксалды сабағы – демократиялық идеалистерді әлеуметтік әділет іздеуге шабыттандырған сол ұйым да сырлы, авторитарлық және Сталин режимімен байланысы бар болғандықтан моральдық тұрғыдан бұзылған». ХХ ғасырдың ортасында бұл көзқарас консерваторларға ғана тән емес еді. 1940 жылы Америка Азаматтық Бостандықтар Одағы негіздеуші мүшесі Элизабет Гурли Флиннді партияға мүшелігі оны азаматтық бостандықтарды қорғаушы ретінде жарамсыз етеді деп мәлімдеп, қабылдаудан шығарды. Коммунистік партия мүшелерін Смит заңы бойынша (жоғарыда қараңыз) соттауда, айыптау ісі айыпталушылардың нақты әрекеттеріне немесе мәлімдемелеріне емес, марксизм-ленинизм ілімдеріне байланысты үкіметті күшпен құлатуға деген міндеттемеге негізделді. КПУА конституциясының революциялық зорлық-зомбылықты нақты жоққа шығаратын бөлімдері қасақана алдау ретінде қарастырылды. Сонымен қатар, партия мүшелеріне отставкаға кетуге рұқсат берілмейді деп жиі айтылды, сондықтан ондаған жылдар бұрын қысқа мерзімге мүше болған адам қазіргі мүше деп есептелуі мүмкін. Маккартизмге қатысты көптеген тыңдаулар мен сот процестерінде бұрынғы коммунистік партия мүшелері, Элизабет Бентли, Луи Буденц және Уиттакер Чемберс сарапшы куәгерлер ретінде сөйледі. Әртүрлі тарихшылар мен сарапшылар АҚШ үкіметіне советтік бақылаудың болуы және АҚШ үкіметінің жоғары лауазымды шенеуніктерінің ықтимал ынтымақтастығы туралы пікірталас жүргізді.
Сыншыл пікірлер
Ұлт маккартизммен байланысты саясаттар мен іс-шаралардың артында біртұтас болған жоқ. Маккартизмнің әртүрлі аспектілерін сынға алғандардың арасында либерализмге ұмтылмаған көптеген тұлғалар да болды. 1950 жылы МакКарранның ішкі қауіпсіздік туралы заңына вето құқығын қолданбағанда Президент Трумэн: «Еркін елде біз адамдарды жасаған қылмыстары үшін жазалаймыз, бірақ олардың пікірлері үшін ешқашан жазаламаймыз» деп жазды. Трумэн сондай-ақ, кәсіподақ басшылары коммунистер емес екендіктерін растайтын ант қағаздарына қол қоймаса, кәсіподақтарды Ұлттық еңбек қатынастары кеңесінің қорғауынан айырған Тафт-Хартли заңына да вето құқығын қолданды, бірақ ол қабылданды. 1953 жылы, қызметтен кеткеннен кейін, Трумэн қазіргі Эйзенхауэр әкімшілігін сынға алды: «Қазіргі әкімшілік саяси үстемдік үшін маккартизмді толыққанды қабылдағаны анық көрініп тұр. Мен Висконсин сенаторы туралы айтпаймын. Ол тек өзінің есімі осы сөздің сөздіктегі мағынасын алғандықтан ғана маңызды. Бұл – шындықтың бұрмалануы, заңмен қамтамасыз етілген сот процесінен бас тарту. Бұл – америкалықтық немесе қауіпсіздік атынан кез келген азаматқа қарсы үлкен өтірік пен негізсіз айыптауды қолдану. Бұл – шындықтың орнына жалғанды қоятын демагогтың билікке өрлеуі, қоғамның барлық деңгейінде қорқыныш пен сенімсіздікті тарату. 1950 жылдың 1 маусымында Мэн штатының республикашыл сенаторы Маргарет Чейз Смит Сенатта «Адамның ар-ожданы туралы декларация» деп атаған сөз сөйледі. Маккартизмге ашық шабуыл жасап, ол «кейіпкерді жоқ етуді» тоқтатуға шақырды және «американизмнің негізгі қағидаларын атады: сын айту құқығы; танымал емес нанымдарды ұстану құқығы; наразылық білдіру құқығы; тәуелсіз ойлау құқығы». Ол «Америкада сөз бостандығы бұрынғыдай емес» деді және «ешнәрсе білмей, барлығына күдікпен қарау» көзқарасының «қатерлі ісігі» деп айыптады. Алты басқа республикалық сенатор – Уэйн Морс, Ирвинг М. Айвс, Чарльз В. Тоби, Эдвард Джон Тей, Джордж Эйкен және Роберт С. Хендрикссон – Смитпен бірге маккартизмнің тактикасын айыптады. 1940-1950 жылдардағы ең беделді журналистер мен сарапшылардың бірі Элмер Дэвис маккартизмнің шектен шығуына қарсы жиі сөйледі. Бірде ол көптеген жергілікті антикоммунистік қозғалыстардың «мектептерге, колледждерге, кітапханаларға, мұғалімдерге және оқулықтарға ғана емес, ойлап жазатын барлық адамдарға, яғни ақыл-ойының бостандығына» шабуыл жасағанын ескертті. 1952 жылы Жоғарғы Сот төменгі соттың «Адлер қарсы Білім беру кеңесі» ісі бойынша шешімін бекітіп, штаттық адалдық тексеру кеңестеріне «төңкеруші» деп танылған мұғалімдерді жұмыстан босатуға рұқсат беретін заңды қолдады. Өзінің жеке пікірінде судья Уильям О. Дуглас былай деп жазды: «Қазіргі заң біздің қоғамға жат қағидаға негізделген – байланыс арқылы кінәлау. Осы заң бойынша болып жатқан нәрсе полициялық мемлекетте болып жататын нәрсеге ұқсайды. Мұғалімдер үнемі бақылауда, олардың өткені адалдықсыздық белгілері үшін тексеріледі, олардың сөздері қауіпті ойларға ишаралар іздеу үшін қадағаланады». Маккартизмнің ең ықпалды қарсыластарының бірі – танымал CBS хабаршысы және сарапшысы Эдвард Р. Мэрроу болды. 1953 жылдың 20 қазанында Мэрроудың «See It Now» бағдарламасында коммунистермен байланыста болды деген айыптамамен жұмыстан босатылған бұрынғы әуе күштерінің резервтік лейтенанты Мило Радуловичтің ісі туралы эпизод көрсетілді. Бағдарлама Әуе күштерінің әдістерін қатты сынға алды, оның ішінде Радулович пен оның адвокатына ашуға рұқсат етілмеген мөрленген конверттегі дәлелдемелерді ұсыну. 1954 жылдың 9 наурызында «See It Now» бағдарламасында маккартизм мәселесі бойынша тағы бір эпизод көрсетілді, бұл жолы Джозеф Маккартидің өзіне шабуыл жасалды. «Сенатор Джозеф Р. Маккарти туралы баяндама» деп аталатын бұл эпизод Маккартидің сөздерінің фрагменттерін пайдаланып, оны адал емес, ойсыз және куәгерлер мен танымал американдықтарға қарсы қатыгез ретінде көрсетті. Мэрроу өзінің қорытынды сөзінде: «Біз қарсылық білдіруді адалдықсыздықпен шатастырмауымыз керек. Біз әрқашан айыптау – дәлел емес екенін және сот шешімі дәлелдерге және заңмен қамтамасыз етілген сот процесіне байланысты екенін есте ұстауымыз керек. Біз бір-бірімізден қорықпаймыз. Егер біз тарихымыз бен ілімімізге терең үңілсек және біз қорқақ адамдардан тумағанымызды есте сақтасақ, қорқынышқа ұшырамаймыз». 1954 жылдың сәуірінде Маккартиге Армия-Маккарти тыңдауларында да шабуыл жасалды. Бұл тыңдаулар жаңа American Broadcasting Company желісінде тікелей эфирде көрсетілді, бұл жұртшылыққа Маккартидің жеке адамдарды тексеруін және оның даулы тактикасын көруге мүмкіндік берді. Бір сәтте Маккарти Армияның адвокаты Джозеф Велчке оның заң фирмасында коммунистік симпатиялары бар ұйымға мүше болған қызметкері бар екенін еске салды. Маккартиге қарсы наразылық білдірген Велч: «Сізде ар-ұятыңыз жоқ па, мырза? Соңғы рет сізде ар-ұятыңыз қалды ма?» деді.
It is now evident that the present Administration has fully embraced, for political advantage, McCarthyism. I am not referring to the Senator from Wisconsin. He is only important in that his name has taken on the dictionary meaning of the word. It is the corruption of truth, the abandonment of the due process law. It is the use of the big lie and the unfounded accusation against any citizen in the name of Americanism or security. It is the rise to power of the demagogue who lives on untruth; it is the spreading of fear and the destruction of faith in every level of society. On June 1, 1950, Senator Margaret Chase Smith, a Maine Republican, delivered a speech to the Senate she called a "Declaration of Conscience". In a clear attack upon McCarthyism, she called for an end to "character assassinations" and named "some of the basic principles of Americanism: The right to criticize; the right to hold unpopular beliefs; the right to protest; the right of independent thought". She said "freedom of speech is not what it used to be in America", and decried "cancerous tentacles of 'know nothing, suspect everything' attitudes". Six other Republican senators—Wayne Morse, Irving M. Ives, Charles W. Tobey, Edward John Thye, George Aiken, and Robert C. Hendrickson—joined Smith in condemning the tactics of McCarthyism. Elmer Davis, one of the most highly respected news reporters and commentators of the 1940s and 1950s, often spoke out against what he saw as the excesses of McCarthyism. On one occasion he warned that many local anti communist movements constituted a "general attack not only on schools and colleges and libraries, on teachers and textbooks, but on all people who think and write in short, on the freedom of the mind". In 1952, the Supreme Court upheld a lower court decision in Adler v. Board of Education, thus approving a law that allowed state loyalty review boards to fire teachers deemed "subversive". In his dissenting opinion, Justice William O. Douglas wrote: "The present law proceeds on a principle repugnant to our society—guilt by association What happens under this law is typical of what happens in a police state. Teachers are under constant surveillance; their pasts are combed for signs of disloyalty; their utterances are watched for clues to dangerous thoughts." One of the most influential opponents of McCarthyism was the famed CBS newscaster and analyst Edward R. Murrow. On October 20, 1953, Murrow's show See It Now aired an episode about the dismissal of Milo Radulovich, a former reserve Air Force lieutenant who was accused of associating with Communists. The show was strongly critical of the Air Force's methods, which included presenting evidence in a sealed envelope that Radulovich and his attorney were not allowed to open. On March 9, 1954, See It Now aired another episode on the issue of McCarthyism, this one attacking Joseph McCarthy himself. Titled "A Report on Senator Joseph R. McCarthy", it used footage of McCarthy speeches to portray him as dishonest, reckless, and abusive toward witnesses and prominent Americans. In his concluding comment, Murrow said:
blockquote|We must not confuse dissent with disloyalty. We must remember always that accusation is not proof and that conviction depends upon evidence and due process of law. We will not walk in fear, one of another. We will not be driven by fear into an age of unreason, if we dig deep in our history and our doctrine, and remember that we are not descended from fearful men. In April 1954, McCarthy was also under attack in the Army–McCarthy hearings. These hearings were televised live on the new American Broadcasting Company network, allowing the public to view first hand McCarthy's interrogation of individuals and his controversial tactics. In one exchange, McCarthy reminded the attorney for the Army, Joseph Welch, that he had an employee in his law firm who had belonged to an organization that had been accused of Communist sympathies. In an exchange that reflected the increasingly negative public opinion of McCarthy, Welch rebuked the senator: "Have you no sense of decency, sir? At long last, have you left no sense of decency?"
Құлдырау
1950 жылдардың ортасы мен соңында Маккартизмнің көзқарастары мен институттары бірте-бірте әлсіреп қалды. Қоғамдық пікірдің өзгеруі Маккартизмнің ыдырауына зор үлес қосты. Оның төмендеуі бірқатар сот шешімдері арқылы да байқалуы мүмкін.
Ескерткіш оқиғалар
Маккартизмнің қара тізімге енгізуін тоқтатудағы маңызды тұлға Джон Генри Фолк болды. Түстен кейін комедиялық радио бағдарламасын жүргізген Фаулк, Америка теледидар және радио суретшілер федерациясы кәсіподағында белсенді солшыл болды. Ол AWARE, Inc. деген жеке фирмалардың бірінен тексерілді, бұл фирма адамдарды коммунистік "сенімсіздік" белгілеріне қарай зерттеді. AWARE оны лайықсыз деп танып, CBS радиосынан жұмыстан шығарды. Қара тізімге енгізілген көптеген құрбандардың арасында Фаулк 1957 жылы AWARE-ді сотқа беруге бел буды және 1962 жылы істі жеңіп шықты. Осы сот шешімімен жеке қара тізім жасаушылар және оларды пайдаланғандар, олардың кәсіби және қаржылық зияндары үшін заңды жауапкершілікке тартылатыны туралы ескертілді. Бірқатар ресми емес қара тізімдер сақталып қалғанмен, жеке "сенімділік тексеру" агенттіктері көп ұзамай тарихқа кетті. Фолк ісі бойынша шешім шығармас бұрын, Голливудтағы көптеген адамдар қара тізімді бұзу уақыты келді деп ойлады. 1960 жылы Голливудтың ең белгілі ондығының мүшесі Далтон Трумбо "Exodus" және "Spartacus" фильмдерін жазғаны үшін ресми түрде мойындалды.
Уоррен Корт
Маккартизмнің құлдырауының көп бөлігі АҚШ Жоғарғы Сотының Бас судьясы Эрл Уоррен басшылығымен болды. Айзенхауэрдің сотқа тағайындаған екі адамы – Эрл Уоррен (кейін Бас судья болған) және Уильям Дж. Бреннан кіші – Айзенхауэр күткеннен көбірек либералды болып шықты. Уоррен Соты Маккартизмді тоқтатуға көмектескен бірқатар шешім қабылдады. Сонымен қатар, 1956 жылғы Коул мен Янг ісі бойынша шешім федералдық азаматтық қызметте кемсітушілікке жол бермеу мүмкіндігін күрт әлсіретті. 1957 жылы Ятс АҚШ-қа қарсы іс бойынша 14 коммунистің сот үкімі күштен шығарылды. Сот судьясы Блэк бастапқы "Смит заңы" туралы былай деп жазды: "Куәгерлердің көрсетулері салыстырмалы түрде аз маңызды. Кінәлілік немесе кінәсіздік Маркс, Энгельс немесе басқа біреудің жүз жыл немесе одан да ертерек уақытта жазған немесе қолдаған нәрселеріне байланысты болуы мүмкін. Егер үкіметке қатысты жағымсыз немесе бейтаныс көзқарастардың дұрыстығы маңызды мәселе болса, онда әділетсіздік сезімі сотталған адамды кінәлі деп тануға итермелейді, ең сирек жағдайларды қоспағанда". Сондай-ақ 1957 жылы Жоғарғы Сот Уоткинс АҚШ-қа қарсы іс бойынша шешім шығарды, ол HUAC-тің Конгресске бағынбаған куәгерлерді жазалау өкілеттігін шектеді. Судья Уоррен шешімде былай деп жазды: "Куәгерді шақырып, оның еркіне қарсы сенімдері, ойлары немесе байланыстары туралы куәлік беруге мәжбүрлеу – үкіметтің араласуының бір түрі. Егер осы мәжбүрлі түрде ашылған мәліметтер жалпы жұртшылыққа беймәлім, бейтаныс немесе тіпті жек көрінетін болса, куәгердің өміріне зардабы зор болуы мүмкін". 1958 жылы Кент пен Даллес ісі бойынша Жоғарғы Сот Мемлекеттік департаменттің коммунистік сенімдері немесе байланыстары негізінде өтініш берушінің паспортын қабылдамауға немесе күшін жоюға өз ережелерін пайдалануын тоқтатты.
Конституциялық салдарларды зерттеу және оған реакциялар
Америка Құрама Штаттарында Маккартизм тудырған саяси жіктер әлі де көрініс береді, ал АҚШ-тағы антикоммунизм саясаты мен тарихы әлі де даулы мәселе болып қала береді. Маккарти дәуірінде құрылған үлкен қауіпсіздік жүйесінің бір бөлігі әлі де бар. Калифорния Конституциясы Калифорния штатының барлық шенеуніктері мен қызметкерлерінен адалдық серт беруді талап етеді (бұл Куакерлер мен Ехоба куәгерлері үшін қиындық тудырады, себебі олардың нанымы мемлекетке толық адалдық беруге кедергі келтіреді). Федералдық деңгейде МакКарранның ішкі қауіпсіздік туралы заңының бірнеше бөлігі күшінде қалып отыр. Дегенмен, 1971 жылы осы заңның ұстау ережесі күштен шығарылды. 1965 жылы Жоғарғы Соттың «Альбертсонға қарсы Төңкерісшіл әрекеттерді бақылау кеңесі» ісінде МакКарран заңы бойынша коммунистерді тіркеу талабы конституцияға қайшы деп жарияланды. Сондай-ақ, 1972 жылы Конгресс заңнамасы арқылы «Маккарран» заңының «үрдістеушілік әрекеттерге» қатысы бар деген айыппен адамдарды тергеуді жүргізген Төңкерісшіл әрекеттерді бақылау кеңесі де ресми түрде таратылды.
Антикоммунизм мен кеңестік тыңшылық туралы тарихи зерттеу
Маккартизм тарихи мәселе ретінде де қызығушылық тудырады. Кеңес архивтерінен алынған құпия құжаттар және Venona жобасы арқылы шифрланған кеңес хабарларын ашып оқу арқылы, Кеңес Одағының 1940 жылдары АҚШ-та кең ауқымды тыңшылық қызметімен айналысқаны анықталды. АҚШ Коммунистік партиясы да айтарлықтай қаржыландырылып, оның саясаты Кеңес Одағымен бақыланды, сондай-ақ CPUSA мүшелерінің жиі тыңшы ретінде тартылғаны туралы айыптаулар болды. Эдвард Шилс және Дэниел Мойнихан сияқты либералды антикоммунистер Маккартизмді кешірмеді. Әлеуметтанушы Эдвард Шилс, 1994-1997 жылдардағы Мойнихан комиссиясы талқылаған, суық соғыс кезіндегі артық құпиялылық саясатын сынға алды, бұл Маккартизмнің дұрыс бағыттан ауып кетуіне әкелді. Мойнихан айтқандай, "Маккартиге деген реакция, коммунизмнің Батыс құндылықтары мен қауіпсіздігіне төнген нақты қауіпті талқылауды әдепсіздік деп санайтын, антикоммунизмнің сәнді түріне айналды". Мойнихан, құпиясы ашылған Venona жобасынан кеңес тыңшыларының желілері туралы мәліметтер жарияланғаннан кейін: "Бұл құпиялылық Маккартизмге либералды реакцияны, сондай-ақ Маккартизмнің өзін болдырмаған болар еді?" деп ойлады. Ол Маккарти дәуіріндегі жағдайды "түні бойы соғысқан білімсіз әскерлер" деп сипаттады. Маккарти экстремистік көзқарасты жақтағандықтан, коммунистік ішкі қимылдарды талқылау контрбарлау мәселесі емес, азаматтық құқық мәселесіне айналды. Кейбір қазіргі заманғы сарапшылардың пікірінше, Venona және басқа да тыңшылық туралы мұрағаттардан алынған мәліметтер Маккартизмді кем дегенде жартылай ақтады. Голдберг сияқтылар, Құрама Штаттарда шынымен қауіпті ішкі қимылдар бар екенін және бұл қауіп төтенше шараларды қажет ететінін сезінеді. Керісінше, соңғы ашылуларға қарамастан, 1940 жылдардың соңында Маккартизм басталған кезде CPUSA тиімсіз маргиналды топ болды және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін совет тыңшыларының АҚШ мүдделеріне келтірген зияны минималды болды. Тарихшы Эллен Шрекер "Бұл елде маккартизм Американдық коммунистік партиядан да Конституцияға көп зиян келтірді" деп мәлімдейді. Тарихшы Джон Эрл Хейнс, маккартизм кезінде кешірілмейтін асыра сілтеулер болғанын мойындағанмен, маккартизмнің кейбір қазіргі заманғы тарихшылары CPUSA-ның демократиялық емес сипатын азайтады деп санайды. Сонымен қатар, Venona шифрларын жан-жақты зерттеген Хейнс, Маккартидің "антикоммунизмді партиялық қаруға айналдыру" әрекеті шын мәнінде "соғыстан кейінгі антикоммунистік консенсусты қауіпке тікелей қойды" және антикоммунистік күш-жігерге көмектесуден гөрі зиян келтірді. Маккарти қолданған немесе сілтеме жасаған тізімдердегі 159 адамның тек тоғызы совет тыңшылық әрекеттеріне көмектескенін дәлелдейтін нақты дәлелдер болды, ал жүздеген совет тыңшылары Venona және басқа да мәліметтерге сүйенгенімен, көпшілігі Маккарти есімдерін атамады.
Терминнің кейінгі саяси қолданылуы
Бірқатар сарапшылар Маккарти дәуірінде либералдар мен солшылдарға жасалған қысымды 2000-шы жылдардағы күдікті террористерге, олардың көпшілігі мұсылмандарға қарсы шаралармен салыстырды. "Қорқыныш заманы: Маккартизмнен терроризмге дейін" атты кітабында Хайнс Джонсон 9/11 оқиғасынан кейін АҚШ-тың жоғары қауіпсіздіктегі түрмелеріне тасталған шетелдік азаматтардың бастан кешкен зұлымдықтарын Маккарти дәуіріндегі шектен шығушылықпен салыстырады. Сол сияқты, Дэвид Д. Коул Патриоттық заңның "іс жүзінде маккартизм философиясын қайта жандандырып, 'коммунист' терминін 'террорист' терминімен алмастырғанын" жазды. Ал, консервативті жазушы Энн Коултер өзінің "Жаңғыру" кітабының көп бөлігін Маккарти мен маккартизмге қарсы бұрынғы оппозиция мен қазіргі либералдардың нанымдары арасындағы параллельдерді көрсетуге арнады, бұл бұрынғылары антикоммунистік күреске, ал қазіргілері терроризмге қарсы соғысқа кедергі келтірді деп санайды. Геоффри Р. Стоун, Тед Морган және Джона Голдберг та қазіргі терроризмге қарсы саясатты маккартизммен салыстырған авторлардың қатарында.
Танымал мәдениетте
1951 жылы Ирвин Шоудың «Трублированный воздух» романы сол кезде тікелей эфирде берілген (қойылымдық) радиошоудың режиссеріне, коммунизммен байланысы бар деген күдікпен айыпталған актерлерді тексеруге белгілі бір мерзім берілуі туралы айтады. Роман осы оқиғаның барлық қатысушыларға тигізген зиянын көрсетеді. 1952 жылы Артур Миллердің «The Crucible» пьесасы Салемдегі колдовствоға қарсы сот процесін маккартизмнің метафорасы ретінде пайдаланды, бұл маккартизм стиліндегі қудалау кез келген уақытта және кез келген жерде болуы мүмкін екенін көрсетеді. Пьесада бір рет айыпталған адамның сот пен қоғамның иррационалды және айналма жолмен ойлау қабілетін ескере отырып, ақталу мүмкіндігінің өте төмен екендігіне назар салынды. Миллер кейінірек: «Салемдегі алапаттық туралы қанша көп оқысам, соғұрлым 50-ші жылдардағы ортақ тәжірибелердің суреттері ойыма келді» деп жазды. 1976 жылы Вуди Алленнің қатысуымен түсірілген «The Front» фильмі Маккарти дәуіріндегі Голливудтың қара тізіміне қатысты. Фильмді қара тізімге енгендер жасады: продюсер және режиссер Мартин Ритт, сценарист Уолтер Бернштейн және актерлер Зеро Мостель, Гершель Бернарди, Майкл Мерфи, Джон Рэндольф, Ллойд Гоф және Джошуа Шелли. 1985 жылғы «Clue» фильмі Армия-Маккарти тыңдаулары кезінде өтеді, тыңдаулардың кадрлары теледидардан көрінеді. Кейіпкерлер олардың құпияларын АҚШ-тың антикоммунистік іс-қимылдар комитетіне (ХУАК) жариялаумен қорқытқан Бодди мырзаның шантажына ұшырағанын айтады. «Guilty by Suspicion» – 1991 жылғы американдық драмалық фильм, ол Голливудтың қара тізімі, маккартизм және ХУАК қызметі туралы. Фильмді Айруин Винклер жазып, режиссерлік етті, оның басты рөлдерін Роберт Де Ниро, Аннет Бенинг және Джордж Вендт сомдады. 2005 жылы Джордж Клуни түсірген «Good Night, and Good Luck» фильмінде Дэвид Стратерн радиожурналист Эдвард Р. Мэрроу рөлін ойнады және Маккартиге қатысты архивтік кадрлар бар. 2016 жылғы «Fellow Travelers» операсы Томас Маллонның 2007 жылғы романы негізінде Маккарти дәуіріндегі Вашингтон қаласында өтеді және «лавандрлық қорқыныш» – гомосексуалдарға қарсы колдовствоға қарсы күрес және АҚШ үкіметінен олардың жаппай қуылуы туралы әңгімелейді. 2023 жылғы «Fellow Travelers» мини-сериясы, сонымен қатар Томас Маллонның 2007 жылғы романы негізінде, маккартизмнің қақпасында алғаш кездескен екі адамның ондаған жылдарға созылған махаббатына арналған.
Тарихнама
Хейнс, Джон Эрл. "Суық соғыс туралы пікірталас жалғасуда: ішкі коммунизм және антикоммунизм тарихын жазуға қатысты дәстүрлі көзқарас". "Суық соғыс зерттеулері журналы" 2.1 (2000): 76–115. Хексон кіші, Уильям Б. Америкалық оңшылдарды іздеу: 1955–1987 жылдардағы әлеуметтік ғылымдар деректерінің талдауы (Принстон университетінің баспасы, 2015). Ривз, Томас С. "Маккартизм: Хофштадтерден кейінгі интерпретациялар". Висконсин тарихы журналы (1976): 42–54. онлайн. Селверстон, Марк Дж. "Тым ауқымды әдебиет: антикоммунизм тарихы". Америка тарихшылары ұйымының тарих журналы 24.4 (2010): 7–11.
Selverstone, Marc J. "A Literature So Immense: The Historiography of Anticommunism." Organization of American Historians Magazine of History 24.4 (2010): 7–11.