Кіріспе

Валдкирх – Швейцариядағы қала, Германияның Баден-Вюртемберг аймағында, Фрайбург-им-Брайсгау қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 15 шақырым қашықтықта орналасқан. Атының ағылшын тіліндегі мағынасы "Орман шіркеуі" болғанымен, ол "механикалық аспаптар қаласы" ретінде танымал. Бұл қалада Карл Фрай (кейін Нидерландының Бреда қаласы), Андреас Рут және Ұлы, сондай-ақ Вильгельм Брудер мен Ұлдары сияқты белгілі фирмалар көшеде ойналатын жәрмеңкелік аспаптарды ұзақ жылдар бойы өндірген. Бүгінгі күні ең ірі жұмыс берушілер – оптикалық сенсорлар өндіретін SICK AG, фармацевтикалық қаптамалар мен нұсқаулықтарды басып шығаратын Faller AG және ойын-сауық және су парктеріне арналған аттракциондарды әлемге экспорттайтын Mack Rides компаниялары болып табылады. Мәдени шаралар қатарында Klappe 11 кинофестивалі, Орган фестивалі және Питер Фойхтвангер фортепиано шеберлігіне арналған курстар бар.

Географиялық орналасуы

Қала Эльц өзенінің жанында, Қара Орманның оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Эльц аңғарындағы көршілес муниципалитеттер – Фрайамт, Гутах им Брейсгау және Симонсвальд, Симонсвальдер аңғарының оңтүстік-шығыс тармағында. Аудан Санкт-Петер, Глоттертал, Денцлинген және Сексаумен шектеседі. Вальдкирх 1241 метр биіктіктегі Кандель тауының етегінде жатыр. Вальдкирхтің ең төменгі нүктесі 243 метр биіктікте, ал ауданның биіктік айырмасы 998 метрді құрайды.

Жоғарғы Рейн жазығында орналасқандықтан, кейде шағын жер сілкіністері болады. Соңғы күшті жер сілкінісі 2004 жылдың 5 желтоқсанында болған, оның магнитудасы Рихтер шкаласы бойынша 5.4-ке жеткен, эпицентрі Кандель массивінің астында орналасқан.

Қаладағы бөлініс

Бухольц, Колльнау, Сиенсбах аудандары, оған қарай баратын жол ("Siensbacher Weg") және Суггентал, Вальдкирх қаласына қарасты. Аудан шекаралары бұрынғы тәуелсіз муниципалитеттердің шекараларымен бірдей. Вальдкирх ауданынан басқа, аудандардың ресми атаулары қала атын қосып, тиісті аудан атына дефиспен жалғастырылады. Бухольц, Колльнау, Сиенсбах және Суггентал аудандары Баден-Вюртемберг муниципалитеттерінің ережелеріне сәйкес "Орцшафтэн" ("Ortschaften") болып саналады. Жергілікті кеңес ("Ortschaftsrat") және жергілікті әкім ("Ortsvorsteher") жергілікті сайлауда сайлау құқығы бар азаматтармен тікелей сайланады. Ауылдарда "Stadt Waldkirch Ortsverwaltung" деп аталатын әкімшілік кеңселер орналасқан. Бухольц ауданына Бухольц ауылы және Батценхаусле шағын ауылы кіреді. Колльнау ауданында сол аттас ауыл және Харнишвальд, Коленбах және Убентал шаруашылықтары бар. Сиенсбах ауданы, "Siensbacher Weg" жолымен бірге, Оберталь (Добель), Унтерталь және Цинкен шағын ауылдарын, Биль және Мюлетал шаруашылықтарын, сондай-ақ Бейм Рехен және Эйхбюль тұрғын алаптарын қамтиды. Вальдкирх ауданына сол аттас қала, Хаймек шағын ауылы, Деттенбах, Эшбах, Петерсхофе және Вегельбах шаруашылықтары, сондай-ақ Альтерсбах, Форстзидлунг және Кандельраштаус тұрғын алаптары кіреді. Вальдкирх ауданына сондай-ақ 1936 жылға дейін тәуелсіз аудан болған Стальхоф шағын ауылы кіреді. Бұл ауданға Деттенбах, Хаймек, Петерсхофе және Вегельбах аудандары, Кастельбург және Шварценбург қамалдары, сондай-ақ Кюхлинсбург (Кюхлин отбасы) және Киффельбург қамалдарының қираған қалдықтары мен Вейлер қаласының тасталған орны кіреді.

Тарих

Вальдкирх туралы ең алғашқы мәлімет 918 жылы шваб герцогы Букард II-нің Сент-Маргарет монастырын негіздеуімен байланысты. Кейіннен бұл елді мекен Шварценбергтердің билігінде болды, олар 13 ғасырда елді мекеннің жанына Кастельбург және Шварценбург салып, қала қабырғасын да қосты. 1300 жылдың 8 тамызында Шварценберг губернаторлары Вальдкирхке қала құқығын берді. 1457 жылы аймақ фон Рехбергтерге мұра болып өтті, одан кейін 1546 жылы Себастьян фон Эхинген және 1560 жылы Рейшахтан Ханс Рафаэль билік етті. 1567 жылы Австрияның эрцгерцогы Фердинанд Шварценбергке, Вальдкирх қаласымен бірге билік құрды, ал 1805 жылдан бастап Вальдкирх Алыс Австрияның ресми қаласы атанды. Кейін қала Баденнің Ұлы Герцогтығына қарасты, және 1936 жылға дейін Баден округінің ресми қаласы болды. Содан бері ол Эммендинген округінің құрамына кіреді. Екінші дүниежүзілік соғыстан көп зақым көрмей шыққан Вальдкирх, соғыстан кейін (Оңтүстік) Баден федералды штатына қарасты, ал 1952 жылы жаңа құрылған Баден-Вюртемберг федералды штатының құрамына енді. Қазіргі қала 1975 жылдың 1 қаңтарындағы муниципалитеттік реформаның бөлігі ретінде қайта құрылды. Бұл реформа Вальдкирх қаласымен Бухольц және Колльнау қалаларын біріктіру арқылы жүзеге асырылды. Реформа күні қала Вальдкирх-Колльнау деп аталды. 1971 жылдың 1 шілдесінде және 1973 жылдың 1 қаңтарында Суггентал және Сиенсбах Вальдкирхке қосылды. 2009 жылдың 1 қаңтарында Вальдкирхке округ орталығы мәртебесі берілді.

Сипаттама

Вальдкирх қаласының гербі сөйлейтін герб стилінде жасалған. Ашық көк түсті фонда, сол жақта лимон, оң жақта емен бұтақтарының арасында күміс шіркеу, қызыл шатыры және алтын крестің үстінде алты қара көк төбе бейнеленген. Шіркеу қаланың атына сілтеме жасайды. Алты төбе – Шварценберг барондарының гербінен алынған. Герб 13 ғасырдағы ең көне белгілі мөр негізінде жасалған және 1976 жылғы 5 мамырда қалаға ресми түрде берілген.

Ескі елтаңба

1634-1976 жылдар аралығында қала алты төбесі жоқ герб пайдаланған. Бұл гербте бейнеленген екі мұнаралы шіркеудің жоғары және төменгі бөлігінде көк және жасыл түстер болған, оң және сол жағында екі күміс ағаш орналасқан. Гербтің астыңғы жағында тағы үш күміс ағаш көрсетілген.

Экономика және инфрақұрылым

Вальдкирхтің өнеркәсіп және қолөнер салаларында ұзақ тарихы бар. Орта ғасырларға дейінгі қымбат тастарды кесу дәстүрі бүгінгі күнге дейін Wintermantel компаниясы арқылы сақталып келеді. 1799 жылы Маттиас Мартин құрған Вальдкирхтегі орган жасау ісі 19 ғасырда баррельді орган мен оркестрлерді қамтуға дейін өсті, бұл 1920 жылдарға дейін әлемдік деңгейде танымал болды. Jäger және Brommer, Paul Fleck Söhne, Achim Schneider және Wolfram Stützle органдар жасаушылары осы дәстүрді қазірге дейін жалғастырып келеді. Өнеркәсіптік революция кезінде Вальдкирх, Эльц өзенінің бойындағы аймақтармен бірге, тоқыма өнеркәсібінің маңызды орталығы болды. Осы дәстүрден бүгінде тек Гютах коммунасының жанындағы Gütermann компаниясы ғана қалды. Керісінше, екінші дүниежүзілік соғыстан бері SICK AG компаниясы арқылы оптикалық және электр өндірісі, сондай-ақ August Faller GmbH компаниясы арқылы қағаз өндірісі тұрақты өсімді қамтамасыз етіп келеді. 1877 жылдан бері Бухольц ауданында жеміс-жидектер мен жидектер өсірумен бірге жүзім шарап жасау өнімді дамыды. Суггентал ауданында орта ғасырларда бірнеше күміс кен орындары пайдаланылған. Кен орындарының бір бөлігі Suggental кен зерттеу тобының күш-жігерімен қайта ашылып, туристерге қолжетімді етілді ("Silberbergwerk Suggental" күміс кені). Туризм де Вальдкирх үшін маңызды экономикалық сектор болып табылады, ол "Deutsche Uhrenstraße" (Неміс сағат жолы) бойында орналасқан және "Kulturnetzwerk Deutsche Orgelstraße" (Неміс орган жолының мәдени желісі) құрамына кіреді. Қысқы спортты ұнататындар жергілікті Кандель тауындағы шаңғы көтергіштерінен ләззат алады. Ең қиын баурайы – "Nordhang" (солтүстік беткей) аңғарының бір бөлігі. 2016 жылдың 30 сәуірінен бастап Вальдкирхтің Колльнау ауданында ашық ауадағы жаңа бассейн ашылды.

Көлік

Вальдкирх 294 федералды тас жолы (Bundesstraße) бойында, Бреттен мен Фрайбург им Брейсгау қалалары арасында орналасқан. Жол қаланың оңтүстігінен Гугенвальд туннелі арқылы айналып өтеді. Қаланың солтүстік-шығыс жиегінен басталатын Кандель жолы ("Kandelstraße") 1930 жылдары салынғаннан бері Вальдкирхты Канделмен байланыстырып келеді және 1950 жылдары Санкт-Петер ауылына дейін созылды. Вальдкирх теміржол стансасына "Эльцбан" ("Elztalbahn") аңғары темір жолы арқылы жетуге болады, оны "Брейсгау S Bahn" өңірлік теміржол операторы қызмет көрсетеді және Фрайбург им Брейсгау мен Эльзах арасында жарты сағат сайын қатынайды. Сонымен қатар, Вальдкирхке екі өңірлік автобус бағыты да қызмет көрсетеді. Ең жақын алыс қашықтыққа жүретін теміржол стансасы – "Freiburg Hauptbahnhof" (Фрайбургтің бас стансасы). Вальдкирх "Regio Verkehrsverbund Freiburg" аймақтық қоғамдық көлік бірлестігінің құрамына кіреді. Ең жақын халықаралық әуежайлар: EuroAirport Basel/Mulhouse/Freiburg, Цюрих, Франкфурт, Штутгарт, Карлсруэ/Баден-Баден әуежайы және Страсбург.

Жергілікті бизнес

Вальдкирхтің кейбір кәсіпорындары жақын аймақтан тыс жерлерде белгілі, ал кейбіреулері тіпті өз салаларындағы әлемдік нарық көшбасшылары ретінде бүкіл әлемде жұмыс істейді. Орган жасау Jäger және Brommer, Paul Fleck Söhne, Achim Schneider және Wolfram Stützle компанияларымен белсенді түрде жалғастырылуда. 1780 жылы Вальдкирхте негісталған Mack Rides отбасылық кәсіпорны ойын-сауық аттракциондарының жетекші жеткізушілерінің бірі. Оның бұрынғы көрме алаңы қазір Германияның ең ірі ойын-сауық паркі – Европа паркіне айналды. Вальдкирхте орналасқан тағы бір компания – SICK AG, ол бүкіл әлемде 8000-нан астам қызметкері бар өнеркәсіптік сенсорлар мен оптикалық технологияны өндіруші. Жергілікті Ganter Interior компаниясы интерьер құрылысы және дүкендерді жабдықтау саласында әлемдік нарықтағы отбасылық кәсіпорын. August Faller GmbH – 1882 жылы құрылған және штаб-пәтері Вальдкирхте орналасқан тағы бір отбасылық кәсіпорын. Ол неміс тілінде сөйлейтін елдерде фармацевтикалық өнімдердің екіншілік қаптамасындағы нарық көшбасшыларының бірі.

Соттар мен әкімшілік

Вальдкирх қаласы Вальдкирх аудандық сотының ("Amtsgericht Waldkirch") орналасқан жері, ол Фрайбург им Брейсгау мемлекеттік соты ауданының және Карлсруэ жоғары мемлекеттік сотының ("Oberlandesgericht, OLG") ауданының құрамына кіреді, сондай-ақ Эльцаль муниципалитеттері үшін нотариустық кеңсеге де қызмет етеді. Аудандық сот ғимаратының жанындағы бұрынғы сот түрмесі Фрайбург түрмесінің ("JVA Freiburg") бөлімшесі ретінде пайдаланылып, күндізгі жұмысқа жіберілетін сотталғандарды орналастырды. Түрме бөлімшесі жабылғаннан кейін ғимарат кеңсе кешені ретінде қолданылуда. 2007 жылға дейін қалада Фрайбург Рим-католик архиепископиясының деканаты да орналасқан.

Білім

Валдкирх қаласында Geschwister Scholl гимназиясы, Realschule Kollnau, Schwarzenbergschule бастауыш мектебі, Kastelbergschule бастауыш мектебі және Hauptschule, Buchholz бастауыш мектебі және Hauptschule, сондай-ақ Kollnau бастауыш мектебі және Hauptschule орналасқан. Бұған қоса, оқу қиындықтары бар оқушыларға арналған арнайы білім беру орталығы, көру қабілеті бұзылған оқушыларға арналған арнайы мектеп – "Staatliche Schule für Sehbehinderte St. Michael", және "Berufliches Schulzentrum Waldkirch" кәсіптік білім беру орталығы да бар. Маңызды білім беру мекемелерінің бірі – қалалық музыка мектебі ("Städtische Musikschule"). "Freie Schule Elztal" жеке мектебі де бар. Сонымен қатар, қала Kastelbergschule бастауыш мектебі мен Hauptschule-де, балалар бақшасында толық күндік бағдарлама ұйымдастырады. Осылайша, 0-16 жас аралығындағы барлық балаларға бір орында күтім қарастырылған.

Мәдениет және көрікті жерлер

Вальдкирх Германияның Сағаттар жолында орналасқан, бұл жол көптеген ежелгі сағаттар мен сағат фабрикаларының көрме орындарынан өтеді. Қала Италияда 1999 жылы басталған және қалалық өмір сапасын жақсартуға бағытталған Cittàslow (Баяу қалалар) қозғалысының мүшесі.

Мұражайлар

Эльзтал мұражайы, Кирхплатц 14 мекенжайында, барокко стиліндегі бұрынғы провизор ғимаратында орналасқан. Мұражайда аймақтық халықтық өнер мен тарихи құжаттар ғана емес, сонымен қатар Вальдкирхтің баррельді орган және музыкалық аспап жасау өнерінің маңызды үлгілері де қойылған. Орган жасаушылар залы, Am Gewerbekanal 1 мекенжайында орналасқан, және ол Waldkirch Orgelstiftung қорымен басқарылады. Бұл зал сонымен қатар аталған өнердің үлгілерін көрсетеді.

Басқа көрікті жерлер

Мәдени мұраны басқарумен қорғалатын Wintermantel асыл тастарды кесу компаниясы – түпнұсқасы сақталған және әлі де жұмыс істеп тұрған ең ірі және ең көне қолөнер асыл тастарды кесу шеберханаларының бірі. Бұл Брейсгау өңіріндегі маңызды қолөнер дәстүрінің соңғы өкілі. Қала көлінің демалыс аймақтарының жанында орналасқан Қара Орман зообағы балалар мен отбасылар үшін тартымды орын. Ортағасырлық күміс кені Суггентальға алдын ала жазылу арқылы экскурсиялар ұйымдастырылады. Ағаштардың арасындағы биік жол.

Тұрақты оқиғалар

Үш жылда бір рет Валдкирх орган фестивалі өтеді. Сол аралықта, шілде айында Вальдкирхте тарихи базар фестивалі ұйымдастырылады. Сонымен қатар, Вальдкирхте швабтық алемандық карнавал дәстүрі сақталады. Ол Ұлы оразаға дейінгі аптада өтеді. "Кракелия" Вальдкирх Нарренцунфт – карнавалдық цех, бұл аймақтағы ең көнелердің бірі. "Шмуццигер Дуншдиг" (Лас бейсенбіде) карнавалдың ашылуы дәстүрлі түрде салттық шерумен бірге өтеді. Екі күннен кейін, сенбі күні Кандельхексеннің қара жындылары мерекесі ұйымдастырылады. Сонымен қатар, қала арқылы карнавалдық шеру жексенбіде өтеді. Роза дүйсенбісінде ерлер үшін дәстүрлі Эльфим (карнавалдық сөздер мен сусындар) болады. Вальдкирхтегі Фаснет дәстүрлерінің ішінде "Клэппере" (ағаштан жасалған музыкалық аспаптың бір түрі) де бар, онда екі "Клэпперли" ырғақты соғу арқылы музыка жасау үшін қолданылады. AJZ Waldkirch e. V. және "Flap 11" қалалық кинотеатрында тұрақты мәдени шаралар өтеді.

Спорт

SV Waldkirch қаладағы ең ірі спорт клубы. Футболдан ерлердің бірінші командасы 1969 және 1970 жылдары Оңтүстік Баден чемпионы, ал 1972 және 2014 жылдары Оңтүстік Баден кубогының жеңімпазы атанды. Футбол бөлімі 2016 жылдан бері ФК Вальдкирх деп аталып, тәуелсіз жұмыс істейді.