Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Winged Victory) – 1934 жылы ағылшын бірінші дүниежүзілік соғысының әскери ұшқышы Виктор Маслин Йейтс жазған роман. Ол әуедегі шайқастарды және соғыстың мәнсіздігін көркем бейнелеген классикалық туынды ретінде кеңінен танылған.
Winged Victory is a 1934 novel by English World War I fighter pilot Victor Maslin Yeates that is widely regarded as a classic description of aerial combat and the futility of war.
Негізгі құрылым
Роман Бірінші дүниежүзілік соғысқа, ұшқыштардың өміріне және ертедегі екі қанатты ұшақтармен ұшудың қорқынышына арналған. Оның басты кейіпкері Том Кунделл, қызмет мерзімі біткен соң Корольдік әуе күштерінен кетіп, достарымен бірге Батыс аймағындағы шаруа қожалығында өмір сүруді жоспарлайды. Бірақ ол әуе күштерінен кетер кез келгенде, барлық достары "батысқа кетіп" қояды. Бұл оны күйзеліске ұшыратады. 1918 жылы Корольдік әуе күштерінің көптеген қаза табуының фонындағы оқиғалардың үйлесімі, пафос, юмор және қарапайымдық "Қанатты жеңіс" романын Ұлы соғыс әдебиетінің классикасына айналдырады. Кітап жартылай автобиографиялық, В.М. Йейтс 1918 жылы "Сопвитт Кэмел" ұшақтарымен 46-шы эскадрилья құрамында қызмет еткен және соғыста барлық достарын жоғалтқан. Т.Э. Лоуренс кітап жарық көрген кезде оны "Тамаша, тамаша, тамаша. Соғыстың ең көрнекті тарихы, шеберлікпен жазылған" деп бағалаған. Алайда, баспагер таппағандықтан кітап басылмай қалды және көп ұзамай ұмытылды. Йейтс 1934 жылы туберкулезден қайтыс болды. Екінші дүниежүзілік соғыста RAF ұшқыштары арасында оның әуе шайқастарын дәл сипаттауы үшін танымал болды. Кітап 1961 жылы Генри Уильямсонның жаңа сөз басы және құрмет көрсетуімен қайта басылды (Йейтсті Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін кітабын аяқтауға Уильямсон итермелеген). 1972 жылы Ричард Клей (The Chaucer Press) Ltd. баспасында жұмсақ мұқабамен қайта басылды және 2004 жылы қайта жарық көрді. Йейтс Уильямсонның "Қанатты жеңіс" кітабының бетжазбасына: "Мен [кітапты жазуды] 1933 жылдың сәуірінде Колиндейл ауруханасында бастадым. Мен онда жаза алмадым, сондықтан бір күні таңертең дәрігер өліммен қорқытып, ауруханадан шығып кеттім. Жыл соңына дейін күнделікті жаздым. Менің басты қиындығым – шындық пен өнердің арасындағы келісімді табу болды, себебі мен сол дәуірдің нақты көшірмесін жасап, сондай-ақ сананың нақты талдауын және синтезін жазуым керек болатын роман жазып жаттым" деп жазған.
The novel concerns World War I, the existence pilots lead and the fear involved in flying early biplanes. Its protagonist, Tom Cundall, plans to leave the Royal Air Force when his service is up and live on a West Country farm with his friends. However, by the time he is due to leave the Air Force, all his friends have "gone west". This leaves him a broken man. The narrative combination of action, pathos, humour and humility set against the huge casualties of the RAF in 1918 makes Winged Victory one of the classics of Great War literature. The book is semi autobiographical, V. M. Yeates having served with 46 Squadron flying Sopwith Camels in 1918 and also having lost all his friends in the war. T. E. Lawrence praised it on its release with the words "Admirable, admirable, admirable. One of the most distinguished histories of the war masterly". However, it went out of print due to a lack of a publisher and was soon forgotten. Yeates died in 1934 from tuberculosis. It had a resurgence in popularity with RAF pilots during World War II because of its accurate descriptions of air warfare. The book was reissued with a new preface and a tribute by Henry Williamson in 1961 (it was Williamson who encouraged Yeates to complete the book after World War I). It was reprinted in 1972 in paperback by Richard Clay (The Chaucer Press) Ltd., and republished in paperback in 2004. Yeates wrote in the flyleaf of Williamson's copy of Winged Victory that: "I started [writing the book] in April 1933 in Colindale Hospital. I could not write there, so walked out one morning, the doctor threatening death. I wrote daily till the end of the year. My chief difficulty was to compromise between truth and art, for I was writing a novel that was to be an exact reproduction of the period and an exact analysis and synthesis of a state of mind."
Әуе шабуылының сипаттамалары
"Қанатты Жеңіс" Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әуе шайқастарын бейнелеуімен ерекше. "Олар Виллер-Бретоннеудің қорқынышты қираған қалдықтарынан ұшып өтті, олар әлі де жарылып жатқан снарядтардың салдарынан азап шегіп жатты. Бұл снарядтар бір секундқа тұрып, түтін мен қирандылардың бағанасын құрап, содан кейін желге тарап жоғалып кетті. Амельден Хангард Вудқа дейінгі барлық бойда ақ түсті шрапнельдің көптеген және үздірілмейтін жарқындары пайда болып, жоғалып жатты. Олардың жанынан бұлттан жалынып келе жатқан метеор құлап, жерге құлады. Бұл бұлттардың үстіндегі шайқаста өртеніп құлаған ұшақ еді. Ол құлаған жерде атмосфера қара түсті thanatognomonic ізбен дағыланды. Том шу мен қатты желдің арасында отырғанда, жер оның адал қызметшісі сияқты, оның таяғы немесе рулінің әрекетіне бірден жауап беретін, секіріп, күнге қарай бет бұратын қозы планетадай сезілді. Кейбір бұлттардың шыңдары он мың футқа дейін көтерілді; ал көк аспандағы кеңістікте қанаттары күн сәулесінде жарқырап тұрды. Мак мүмкіндігінше жылдам көтерілді. Бірнеше минуттан кейін олар он мың футқа жетті, ал бір миль жоғарыдағы "ғұндар" көк түсті мөлдір ұшақтар ретінде көрінді. Мылтықтардың дауысы мен трассирлердің жарқырауы, ал Fokker тік бұрылыс жасады, қызыл түсті, үстіңгі қанаттарында қосымша бөліктері бар еді. Том осы қосымша бөліктерді жек көреді. Ол бір "ғұн" үшін қауіпті бұрылыс жасады, бірақ оқтар оны іздеп тапқан сияқты. Ұстадым, ұстадым! Құлап, құлап, айналып бара жатыр."
Winged Victory is remarkable for its depictions of World War I aerial combat. "They flew over the ghastly remains of Villers Bretonneux which were still being tortured by bursting shells upspurting in columns of smoke and debris that stood solid for a second and then floated fading away in the wind. All along the line from Hamel to Hangard Wood the whiter puff balls of shrapnel were appearing and fading multitudinously and incessantly A flaming meteor fell out of a cloud close by them and plunged earthwards. It was an aeroplane going down in flames from some fight above the clouds. Where it fell the atmosphere was stained by a thanatognomonic black streak Tom sitting there in the noise and the hard wind had the citied massy earth his servant tumbler, waiting upon his touch of stick or rudder for its guidance; instantly responding, ready to leap and frisk a lamb planet amid the steady sun bound sheep Some of the cloud peaks thrust up to ten thousand feet; in the blue fields beyond there was an occasional flash of a tilting wing reflecting the sun. Mac climbed as fast as he could. In a few minutes they were at ten thousand, and the Huns, a mile above them, were discernable as aeroplanes, bluely translucent Rattle of guns and flash of tracers and the Fokker in a vertical turn, red, with extension on the top planes. Tom hated those extensions. He was doing a very splitarse turn for a Hun, but tracers seemed to be finding him. Got him, oh got him: over, flopping over, nose dropping, spinning."
Соғыс туралы философия
Winged Victory-де кейіпкерлер соғыстың себептеріне қатысты алдын ала сезімтал және пессимистік көзқарас білдіреді, бұл Йейтстің замандас жазушыларының көптеген түршілдік көзқарастарынан мүлдем өзгеше: "Қаржыгерлер көре алмайтын немесе көруден жалтартын бір нәрсе бар. Олар кедергісіз операциялар жүргізіп, барлық адамзат қызметін өздеріне тәуелді ететін шекарасыз әлемді көздейді; бірақ мұндай әлем мүмкін емес, себебі қаржы өнімсіз, ал қаржы есебінен тіршілік ететін мемлекеттің әрқашан қан соратын көршілері болуы керек, әйтпесе ол өз құйрығын жеген иттің өзі сияқты болады. Баспасөз соғысқа құштарлықты күшейту үшін қарқынды науқан жүргізді. Менің ойымша, үш айдың ішінде халықтың соғыс талабына тойтарыс беру мүмкін болмады. – Біздің сүйектеріміздің үстінен ақшаны ұрлаудың атақты тойы болады." Басқа кейіпкерлер кері пікір білдіреді, ал жоғарыдағы аргумент басқа біреу үшін "ашулы сыңар" болып естіледі. Ең бастысы, Йейтс 1918 жылғы RFC офицерлерінің әдеттегі пікірлерін көрсетеді, сонымен қатар кейіпкерлер соғысқа қатысты кең және күрделі көзқарастарды ұсынады.
In Winged Victory some characters offer a prescient and pessimistic view of the causes of war, far removed from the jingoism of many of Yeates' contemporary writers: "For there's one thing financiers cannot or will not see. They have visions of a frontierless world in which their operations will proceed without hindrance and make all human activities dependent on them; but their world is impossible because finance is sterile, and a state living by finance must always have neighbours from which to suck blood, or it is like a dog eating its own tail an intense war fever inoculation was carried out by the press. It took rather less than three months, I believe, to make the popular demand for war irresistible There'll be a famous orgy of money snatching over our bones." Other characters express contrary sentiments the above argument is rendered a "bitter snarl" by another. Above all, Yeates reproduces the typical arguments of a 1918 RFC mess, and we see the characters portraying a wide and complex range of views about the war.
Әуедегі соғыс туралы түсініктерді сынап көру
Winged Victory туралы ең қызықты нәрсе – ол Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әуе шайқастарын қалыптасқан көзқарасқа сын салады, әсіресе сол кездегі басқа көркем әдебиеттермен салыстырғанда. Көптеген замандас "әуе" романдарынан (мысалы, Бигглс) өзгеше, ол "Күңкілдік" романдары деп аталатын әдебиеттер қатарына жақсы үйлеседі. Бұл романдар қазіргі таңда кеңінен танымал болғанымен, бұрын көбінесе назардан тыс қалған. Роман жоғары нәтиже көрсеткен, көрінеу зардап шекпейтін "аса" ұшқыштардың (әсіресе "Мак" кейіпкері) бар екенін мойындайды, бірақ кейіпкерлердің көпшілігі соғысты ұзаққа созылған, жағымсыз, қорқынышты және көңілсіз деп сипаттайды, олар тек үнемі болатын нигилистік мас күйлермен ғана көтеріңкі көңілде болады. Сонымен қатар, 1918 жылға қарай одақтас әскери ұшақтарындағы қателіктерді де мойындайды. Көптеген қазіргі дереккөздер (соның ішінде Уикипедия) Sopwith Camel ұшағын өте жақсы, тіпті теңдесі жоқ деп бағаласа, Йейтс Кундалл арқылы оның тым баяу екенін және жеткілікті биікке көтеріле алмайтынын айтады. Оның пікірінше, қажетті ұшақ – Camel де, оның орнына келген Sopwith Snipe немесе Sopwith Salamander да емес (Кундалл оны жер шабуылына арналған ұшақ емес, жаңа истребитель деп жаңылысқан), ал көбінесе ұмытылған Sopwith Dolphin. Бұл Йейтс сияқты 46-шы эскадрильяның ұшқыштары биіктікті және көзге түспей шабуылдау мүмкіндігін бағалайтынын көрсетеді, бұл әуедегі шайқастардың кең таралған бейнесіне қайшы келеді.
One of the most notable things about Winged Victory is how it challenges the common perception of the war in the air during the First World War, especially when compared with other contemporary fiction. Unlike most other "air" novels of the time (e. g. Biggles ), it fits neatly into the canon of so called "Disenchantment" novels, which while well regarded in the present day, were largely ignored. While it acknowledges that there are high scoring aces, who seem invulnerable (notably the character of "Mac"), most of the characters find the war interminably unpleasant, alternatively horrid and dull, enlivened only by regular nihilistic drinking binges. Equally, it acknowledges the serious flaws in allied aircraft by 1918. While many more modern sources (including Wikipedia) list the Sopwith Camel as an excellent, almost unsurpassed aircraft, Yeates, via Cundall, complains that it was too slow, and could not climb high enough flaws so serious that Cundall's squadron is regularly assigned to ground attack, being covered by SE5as. The desired aircraft is neither the Camel, not its replacements the Sopwith Snipe or Sopwith Salamander (wrongly assumed by Cundall to be a new fighter variant instead of a ground attack aircraft), but instead the all but forgotten high flying Sopwith Dolphin. This tellingly reveals that excellent pilots such as Yeates and his contemporaries in 46 squadron valued height, and the concurrent ability to strike unseen, running counter to the common image of swirling dogfights.
Қызықты деректер
"Қанатты жеңіс" атауы Йитстің таңдауы емес – оны оған алғашқы баспагері міндеттеп берді, ол кітапты көбірек патриоттық және тартымды етіп көрсетуді қалаған. Йитс бастапқыда кітапқа "Қанатсыз жеңіс" деген атауды қоюды жоспарлаған. Йитс Бірінші дүниежүзілік соғыста бес жау ұшағын атып түсіргені туралы мәлімдеме жасаған (2 ұшақ жеке, 3 ұшақ бірлесіп). Кітаптағы кейбір кейіпкерлердің есімдері сол кезде 46-эскадрильяда қызмет еткен нақты ұшқыштардың есімдерімен сәйкес келеді, мысалы, Джордж Эдвин Томсон (21 жау ұшағын атып түсірген, кітапта "Томми" деп аталған, және 1918 жылдың сәуірінен бұрын Түбірлік эскадрильяға ауыстырылған), Гарри Ноэль Корнфорт Робинсон (кітапта "Робинсон" деп аталған, 10 ұшақты жойған) және Хорас Гилберт Уанклин Дебенхам ("Дебенхам" кітапта, алты жау ұшағын жойған). Кейбір есімдер нақты есімдерге өте ұқсас, мысалы, ұшу командирі "МакАндрюс (Мак)", ол Канадалық аса Дональд МакЛареннің (48 жау ұшағы және алты шарды атып түсірген) прототипі, ол сол кезде 46-эскадрильяда қызмет еткен. Қызығы, Sphere Books 1969 жылғы басылымы мен одан кейінгі Mayflower Books 1972 жылғы басылымының мұқабасында SE5 ұшақтары Fokker D. VII ұшақтарымен әуе шайқасынан көрініс бейнеленген, бірақ кітаптағы басты кейіпкерлер тек Sopwith Camel ұшағында ғана ұшады. (1974 жылғы Mayflower қайта басылымында Sopwith Camel ұшақтары көрсетілген). Дегенмен, 1962 жылғы Jonathan Cape басылымының қайта басылымында екі Sopwith Camel ұшағы бейнеленген кіріспе парағы бар. Бұл Дерек Робинсонның жұмысына үлкен әсер еткен, әсіресе 1971 жылы Букер сыйлығына ұсынылған "Жақын эскадрильясы" романына.
The title, "Winged Victory", was not Yeates' choice it was forced on him by his original publisher, who wanted the book to appear more patriotic and exciting. Yeates' original choice of title was the much more apt, bleaker "Wingless Victor". Yeates was credited with five enemy aircraft shot down in World War I (2 + 3 shared). Some of the characters of the book have real names of pilots who served in 46 Squadron at the time, like ace George Edwin Thomson (21 enemy aircraft shot down, called "Tommy" in the book, and who is transferred to Home Establishment before April 1918), Harry Noel Cornforth Robinson (called "Robinson" in the book, 10 aircraft destroyed), and Horace Gilbert Wanklyn Debenham ("Debenham" in the book, six enemy aircraft destroyed). There are some with names very similar to real names, like Flight Commander "MacAndrews (Mac)" who is based upon Canadian ace Donald MacLaren (48 enemy aircraft and six balloons shot down), who served in 46 Squadron at the time. Curiously, the Sphere Books 1969 edition of the book and the subsequent Mayflower Books 1972 edition have an illustration of SE5as dogfighting with Fokker D. VIIs on the cover when the only aircraft the main characters fly is the Sopwith Camel. (The 1974 Mayflower reprint shows Sopwith Camels). The 1962 reprint of the Jonathan Cape edition, however, has a fly leaf with two Sopwith Camels depicted. It was a large inspiration in the work of Derek Robinson, particularly the 1971 Booker Prize nominated Goshawk Squadron.