Кіріспе

Өлі аймақ – қазіргі жел жағдайларында немесе жел бағытының күтілетін өзгеруінде бес минут ішінде өртелуі мүмкін, өрттің тікелей айналасындағы аумақ. Бұл аймақтың өрт шебінен қашықтығы жер бедеріне, желдің жылдамдығына, отынның түрі мен құрамына, салыстырмалы ылғалдылыққа және ауа температурасына тікелей байланысты, және бірнеше метрден бірнеше километрге дейін жете алады.

Веста жобасы

"Өлі аймақ" термині Австралиядағы CSIRO зерттеу тобының мүшелері тарапынан пайда болды, олар бұта өрттерінің таралуын зерттеді ("Vesta" жобасы). Өлі аймақ – өртеніп кетуі мүмкін өрттің айналасындағы шамамен қалыптасатын аймақ. Егер өрт жоғары жылдамдықпен тараса, бұл өлі аймақ өрт сөндірушілер үшін қауіпсіздік желісі болып табылуы мүмкін. Өлі аймақтың өрттің таралуын баяулату үшін дайындалуына болады. Өрт сөндірушілер өрттің келесі қимылын күтпей, өлі аймақтан қауіпсіз шығып, шабуыл немесе қорғаныс жоспарын әзірлей алады. Егер өлі аймақ қолданылмаса, желдің күйін өзгертуі өрт сөндірушілерге күтпеген жерден шабуылдауы мүмкін, нәтижесінде олар өздерін қорғай алмайтын қауіпті жағдайға түсуі мүмкін. Дұрыс әрекет етілмесе, бұл өмір мен өлім арасындағы шешімге әкелуі мүмкін, және Австралияда өртке түсіп, қайтыс болған өрт сөндірушілердің мысалдары бар. Ғалым Фил Чейни басқарған "Vesta" жобасы жел бағытын өзгерткенде, өрт желісінің таралу жылдамдығы бірден максималды деңгейге жететінін анықтады, ал таралу жылдамдығы бұрынғы есептерден үш есе жоғары болды. "Vesta" жобасының бұта өрттерінің мінез-құлқы туралы зерттеулері бүгінгі күні бұта өрттері туралы барлық білімнің басым бөлігін құрайды.

Нәтижелері

Веста жобасының нәтижелері Австралияда өрт сөндірушілерді даярлауда енгізілді және АҚШ-та да көріне бастады. Өрт сөндірушілер қауіпті аймақтан (өлген адам аймағы) кез келген уақытта шығуға тырысады, өртенген жер сияқты немесе крикет алаңы, Австралия футбол стадионы немесе үлкен тұрақ сияқты өртенбейтін кең аумақтардан жұмыс істейді. Бұл отты бүйірлерден немесе арт жағынан шабуылдау арқылы қол жеткізіледі, сонда күйген жер әрқашан жақын болады және от өрт сөндірушілердің алдында болады. Бұл оттың басына шабуыл жасаудың екі кемшілігін болдырмайды, онда олардың артында шағын өрттер пайда болуы мүмкін немесе желдің күйіндегі өзгерістер оттың таралуын жылдамдатуы мүмкін. Австралиядағы орман өрттерінде өрт сөндірушілердің қазасына қатысты бірнеше сараптамалар өрт сөндірушілердің қауіпті аймақтан тыс болуы және жеке қауіпсіздігі үшін көліктерінде әрқашан 250 литр су сақтауы керектігін көрсетті. Қазір бұл NSW ауылдық өртке қарсы қызметінде, Австралияның ауылдық өртке қарсы қызметінде және Аустралияның ауылдық өртке қарсы басқармасында стандартты жұмыс процедурасы болып табылады.