Кіріспе

Түтінмен секіретін өрт сөндірушілер – бұл шалғай орман өрттеріне бастапқы шабуыл жасау үшін арнайы дайындалған өрт сөндірушілер. Олар парашют арқылы өрт орнына түсіріледі. Бұл өрт сөндірушілерге өрттің алғашқы кезеңінде алысқа орналасқан өртке жабдық пен жарақтарын алып жүрмей-ақ жете алуға мүмкіндік береді. Дәстүрлі құрлықтағы топтар тек өздері көтере алатын жабдықтарды ғана пайдалана алады және көбінесе өртке жету үшін сағаттаған, тіпті күндерге созылатын уақыт керек болады. Түтінмен секірудің артықшылықтарына өрт сөндірушілердің өртке жету жылдамдығы, ұшақпен бір рейспен қамти алатын өрттердің кең аумағы және жаяу өрт сөндірушілерге қарағанда өртке жеткізілетін жабдық көлемінің артуы жатады. Қазіргі таңда түтінмен секірушілер тек үш елде бар: Ресей, Канада және АҚШ. Бұл елдер көбінесе алмасу бағдарламаларын ұйымдастырады, онда түтінмен секірушілер қарқынды орман өрттері кезінде көмектесу үшін сапарлайды. 1942 жылы тұрақты секіру операциялары Вашингтон штатындағы Уинтроп және Нинемайл лагерінде құрылды. Нинемайл лагері Миссуладан солтүстік-батысқа қарай, Орман шаруашылығы департаментінің Нинемайл ат қоймасынан (жүк көтеруші есектері) бір шақырым солтүстікке орналасқан, бұрынғы Азаматтық консервациялық корпус лагері (Кэмп Менард) болды. Бірінші өртке секіруді 1940 жылдың 12 шілдесінде Руфус Робинсон мен Эрл Кули Нез Перс ұлттық орман паркіндегі Мартен сағасының жанындағы Рок-Пилларда Нинемайлден жасады, одан кейін Уинтроптан екі адамнан тұратын өртке секіру жасалды. Келесі жылдары Нинемайл лагері Миссулаға көшіріліп, Миссула түтінмен секірушілер базасы болды. Уинтроп операциясы өзінің бастапқы орнында, Солтүстік Каскад түтінмен секірушілер базасы ретінде қалды. Бұл екі база арасында түтінмен секірудің "туған жері" қайсы екендігі туралы пікір таласы шамамен 70 жылдан бері жалғасуда. Түтінмен секірушілердің алғашқы оқу лагері Миссуладан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан Сили-Лейк рейнджерлік станциясында болды. Лагерь 1943 жылдың шілдесінде Менард лагеріне көшірілді. Мұнда, өрт сөндірумен айналыспағанда, адамдар күзет станцияларына және өрт орындарына жабдықтар мен керек-жарақтар таситын жүздеген қаптама қашауларын азықтандыру үшін шөп жинаумен көп уақытын өткізді. Өрт сөндіру үшін 8-15 адамнан тұратын топтарға бөлінген адамдар алты стратегиялық нүктеде орналасты: Монтанадағы Сили-Лейк, Биг-Прейри және Нинемайл; Айдаходағы Муз-Крик және Макколл; және Орегонның оңтүстік-батысындағы Редвуд рейнджерлік станциясы. Олар басқа да нүктелерден жұмыс істеді, соның ішінде Вашингтондағы нүктелерден де.

Әскери қызметшілермен қарым-қатынастар

1940 жылы маусымда Сили көлінде түтіннен секірушілерді дайындау әдістерін көргеннен кейін, АҚШ армиясының майоры Уильям С. Ли кейін генерал-майор болып, 101-ші әуе шабуылдық дивизиясын құрды. 1978 жылдың мамыр айында Армия Ұлттық гвардиясының 19-шы арнайы күштер тобы (әуеде) және басқа батыс әскери бөлімшелері Миссула түтіннен секірушілер мектебінде қысқа мерзімге әуе десандық жаттығуды бастады. Бұрын армия түрлі орындарда негізгі әуе десандық жаттығуларды жүргізгенімен, қазір олар Форт-Беннингте (қазір Форт-Мур) біріктірілген.

Екінші дүниежүзілік соғыс дәуірі

555-ші парашюттік жаяу әскер батальоны АҚШ армиясы тарихындағы толығымен қара нәсілді әуе десанттық бөлім ретінде танылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери бөлімдердегі сегрегация салдарынан 555-ші батальон соғысқа жіберілмегендігі айтылады. 1945 жылдың мамыр айында бөлім АҚШ-тың батыс жағалауына, Жапон империясы жіберген тұтандырғыш шараптардан туған орман өрттерін сөндіруге жіберілді. Бұл операция "Operation Firefly" деп аталды. Бұл қауіп толығымен іске аспаса да, 555-ші батальон сол жерде көптеген басқа орман өрттерін сөндірді. Орегон штатындағы Пендлтон әуежайында орналасқан, сондай-ақ Калифорния штатындағы Чикодағы бөлімшесімен бірге 300 батальон мүшесі 1945 жылдың жазы мен күзінде Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы орман өрттерін сөндіруге қатысты, осылайша "Smoke Jumpers" (Түтінмен секірушілер) деген лақап атын алды. 555-ші батальон барлығы 36 өртке 1200 секіру жасады, оның 19-ы Пендлтоннан, ал 17-сі Чикодан болды. Тек бір мүшесі, PFC Малвин Л. Браун, 1945 жылдың 6 тамызында Орегон штатындағы Розбург қаласының жанындағы Умпква ұлттық орман паркінде ағаштан құлап қаза тапты. Оның өлімі – өртке қарсы секіру кезіндегі түтінмен секірушілердің қаза табуының алғашқы тіркелген жағдайы. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Азаматтық мемлекеттік қызмет лагерьлерінен шамамен 240 жұмысшы түтінмен секірушілер ретінде жұмыс істеді. 1943 жылдың мамыр айында Сили көлінде 15 адамнан тұратын алғашқы топ парашют дайындау бойынша оқуға кірісті, ал маусымның ортасында 33 адам секіру оқуын аяқтады, содан кейін екі апта бойы өртке қарсы бақылау және алғашқы көмек көрсету бойынша оқулар өтті. 1943 жылы алғашқы 70 CPS түтінмен секірушілері 500-ге жуық оқу секірулерін жасады, олар сол маусымда 31 өртпен күресті. Олардың саны 1944 жылы 110-ға, ал 1945 жылы 220-ға дейін өсті, өйткені Соғыс министрлігінен көбірек жабдықтар жеткізілді. 1944 жылдың қыркүйегінде 70 өртке қарсы күресшінің 29-ы Bell Lake өртін сөндірді, ал сол жылы барлығы 70 өрт сөндірілді, ал 1945 жылдың қыркүйегіне дейін Миссула аймағында 179 өрт сөндірілді, ал басқа секірушілер McCall және Cave Junction қалаларына жіберілді. Соңғы CPS түтінмен секіруші 1946 жылдың қаңтарында қызметтен кетті. Smokejumper жобасы 1944 жылы USFS-тің тұрақты мекемесіне айналды. 1946 жылы Миссула аймағында 164 түтінмен секіруші болды, олардың көпшілігі – соңғы кездегі әскери қызметкерлер, колледж студенттері немесе жақында колледжді бітіргендер. Гранжвилл, Айдахо және Батыс Йеллоустоун, Монтана штаттарында жаңа базалар ашылды. Бұл дәуірдегі түтінмен секірушілердің көпшілігі кәсіби мамандық иелері емес, жаз бойы 1000 долларға дейін табыс табу мүмкіндігімен тартылған маусымдық жұмыскерлер еді. Олар әдетте жақсы мінез-құлық, өзіндік мотивация және жауапкершілік сезімімен ерекшеленді. Отрядтар мен одан ірі топтарды кәсіби өрт сөндірушілер және барлық өрт түрлерінде сарапшылар болған бригадирлер бақылады.

Манн бұғазындағы өрт

Түтіннен қаза тапқан өрт сөндірушілердің ең көп саны 1949 жылы Манн Гулч өрті кезінде болды, ол Монтана штатының Хелена қаласының солтүстігінде, Миссури өзені бойындағы Таулар қақпалары аймағында орын алды. Өрт күшті өршіген кезде 13 өрт сөндіруші қаза тапты, олардың 12-сі парашютист-өрт сөндірушілер болды. Осы апаттың нәтижесінде барлық далалық өрт сөндірушілер қолданатын қазіргі заманғы қауіпсіздік стандарттары құрылды. Жазушы Норман Маклин осы оқиғаны "Жас жігіттер мен от" (1992) кітабында сипаттады.

Ұшақ

Түтінмен жүретін топтар көбінесе тік қанатты ұшақтарды тікұшақтардан артық пайдалануды қалайды, себебі олар әдетте көбірек жолаушылар мен ірі жүк тасымалдай алады. Канаданың Британ Колумбиясындағы Форт-Сент-Джон базасында модификацияланған DC-3 ұшақтары он үш парашютист пен екі бақылаушыны тасымалдау үшін қолданылады. Түтінмен жүретін қызметкерлер нақты өртке секіруге бола ма деген шешімді қабылдамас бұрын мұқият сақтық шараларын жасайды. Көптеген факторлар талданады, содан кейін өртке секірудің қауіпсіздігі туралы шешім қабылданады. Базалар көбінесе жоғары жігерленген, өте жақсы дене күшіне ие, тәуелсіз ойлай білетін және өзгеріп отыратын жағдайға жылдам бейімделе алатын адамдарды іздейді. Көптеген түтінмен жүретін парашютистердің бұрын "hotshot" тобында жұмыс істеген тәжірибесі бар, ол оларға орман өртін сөндірудегі мол тәжірибе мен физикалық дайындыққа берік негіз береді.

Жұмысқа қабылдау

АҚШ-та түтінге қарсы күресуші болып жұмысқа тұруға үміткерлердің кемінде бір жылдық далалық өрт сөндіру тәжірибесі болуы міндетті. Конкуренцияға қабілетті үміткерлердің тәжірибесі көбінесе үш жылға жақын болады.