Ян Суходольский: Польшалық суретші және әскери қайраткер өмірі мен шығармашылығы
January Suchodolski
Януарий Суходольский (1797-1875) – польский суретші, әскери шенеунік, Императорлық өнер академиясының мүшесі. Наполеонмен байланысы, өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ян Суходолский (19 қыркүйек 1797 – 20 наурыз 1875) – поляк суретшісі және әскери шенеунік, Императорлық өнер академиясының мүшесі.
January Suchodolski (; 19 September 1797 – 20 March 1875) was a Polish painter and Army officer, and a member of the Imperial Academy of Arts.
Өмір
Суходолски Гродно қаласында дүниеге келді және Райнольд Суходолскидің інісі болды. 1810 жылы Варшава кадет корпусына қабылданды. 1812 жылы Наполеон Мәскеуден қашып келгенде, Варшавадағы «Английский» қонақ үйінде күзетші болып тұрды, ол сол кезде жасырын өмір сүрді. 1823 жылы Наполеон армиясының бұрынғы офицері Винсент Красинскийдің адъютанты болды, ол сол кезде Корольдік гренадерлер гвардиясының құрамында қызмет етті. Красинскийдің байланыстары арқасында ол сарайдың сурет галереяларына қол жеткізіп, әсіресе Хорас Вернеттің әскери суреттерін тамашалады. Ол сондай-ақ Польшаның жетекші суретшілер мен зиялылар қауымымен танысты, Джулиан Урсин Нимцевич, Воронич, Козьмиан, Франциск Салези Дмоховский, Антони Эдвард Одинец және Моравски сияқты тұлғалармен кездесті. Осы кезеңде ол әскери тақырыпта сурет салуды бастады, әсіресе Костюшко көтерілісі мен Наполеон соғыстарының шайқастарын бейнеледі, соның ішінде Красинскийдің Пиреней түбегіндегі соғысқа қатысқан эпизодтарын да суреттеді. Ол Антони Бродовскимен танысып, «Венада Мұхаммедтің туын алу» және «Варналық Владиславтың қазасы» атты туындыларымен өнер сайысында жеңіске жетті. 1830 жылы Суходолски мен оның інісі Райнольд қараша айындағы көтеріліске қатысты. Қаңтар айында Вавер шайқасының бірінші кезеңінде, Олшинка Гроховская шайқасында және Игание шайқасында күресті. Бос уақытында ол солдаттардың эскиздерін жасап, әріптестерінің портреттерін салды. Көтерілістің жеңілісінен кейін – оның інісі Райнольд қайтыс болғаннан соң – Январь 1832-1837 жылдары Римге кетіп, Хорас Вернеттің шәкірті болды. Мұнда ол Винсенттің ұлы Зигмунт Красинский, Юлиуш Словэцкий, Торвальдсен, Иоганн Фридрих Овербек, Петер фон Корнелиус және Луи Леопольд Робертпен араласты. 1837 жылы Варшаваға оралып, көп ұзамай «Ахалцихе қоршауы» картинасы үшін Императорлық Көркемсурет академиясының мүшесі атанды. Содан кейін оны Санкт-Петербургке шақырып, Ресей армиясының танымал шайқастарын суретке түсіруді тапсырды. Польшаға оралғаннан кейін 1844 жылы Парижге сапарлады. 1852 жылы Краковқа көшіп, Винсент Полмен танысты. Ол Полдың «Мохорта» поэмасы үшін бірнеше иллюстрация жасады. 1860 жылы Суходолски Көркем өнерді қолдау қоғамының комитетіне қосылып, Варшавада Көркем өнер мұражайын құруға көмектесті. Ян Суходолски 1875 жылдың 20 наурызында Боймеде (Сидльце маңында) қайтыс болды.
Suchodolski was born in Grodno and was the brother of Rajnold Suchodolski. He joined the Warsaw Cadet Corps in 1810. In 1812 he stood guard on the Hotel Angielski in Warsaw when Napoleon stayed there incognito, during his escape from Moscow. In 1823 he became adjutant to Wincenty Krasiński a former officer in Napoleon's Army who at the time was with the Royal Regiment of Grenadier Guards. Through Krasiński's connections he got access to the Palace's art galleries, gaining exposure to military paintings particularly those of Horace Vernet. He also gained access to Poland's leading artistic and intellectual circles meeting Julian Ursyn Niemcewicz, Woronicz, Koźmian, Franciszek Salezy Dmochowski, Antoni Edward Odyniec, and Morawski. During this period he started painting pictures with military themes, particularly battles from the Kościuszko Uprising and the Napoleonic wars including those in which Krasiński was involved in during the Peninsular War. He got to know Antoni Brodowski and succeeded in an art competition with compositions called "Taking the banner of Muhammad in Vienna" and "Death of Ladislaus of Varna". In 1830 Suchodolski and his brother Rajnold took part in the November Uprising. January fought at the First Battle of Wawer, the Battle of Olszynka Grochowska and the Battle of Iganie. In his spare time he sketched the scenes of soldiers and made portraits of his colleagues. Following the defeat of the uprising — in which his brother Rajnold died — January went to Rome where he became a pupil of Horace Vernet from 1832 to 1837. Here he socialised with Zygmunt Krasiński, Wincenty's son, Juliusz Słowacki, Thorwaldsen, Johann Friedrich Overbeck, Peter von Cornelius, and Louis Léopold Robert. He returned to Warsaw in 1837 and was soon offered membership of the Imperial Academy of Fine Arts for his painting "Siege of Akhaltsikhe". He was then invited to St Petersburg by Tsar
Nicholas I to paint famous battles of the Russian Army. After returning to Poland, he next went to Paris in 1844. In 1852 he moved to Kraków, where he met Wincenty Pol. He provided some illustrations for Pol's poem 'Mohorta'. In 1860 Suchodolski joined the committee of the Society for the Encouragement of Fine Arts and helped set up the Museum of Fine Arts in Warsaw. January Suchodolski died in Bojmie (near Siedlce) on 20 March 1875.