Кіріспе

Әбу'л Хасан Әли ибн Сад (أبو الحسن علي; 1485 жылы қайтыс болған), испан тілінде Мулей Хасен деп аталады (Мулей араб тіліндегі مولاي mawlāy = "мең господинім" деген сөзден туындаған), 1464 жылдан 1482 жылға дейін және 1483 жылдан 1485 жылға дейін Испаниядағы Гранада әмірлігінің жиырма бірінші Насрид билеушісі болды.

Өмір

Садтың ұлы Әбу'л Хасан Әли 1464 жылы сұлтан болды, ал 1477 жылы Кастилия тажына салық төлеуден бас тартты. 1481 жылы ол Захара де ла Сьерра қаласына күтпеген шабуыл жасауға бұйрық берді, қарусыз христиан Захара тұрғындарын өлтіріп, құлдыққа салды. Бұл әрекет Кастилияның Изабелла I-і үшін Гранадаға қарсы соғыс ашуға себеп болды. Ол Гранаданың соңғы сұлтаны Мұхаммед XII-нің (Боабдил деп те аталады) анасы Айшадан туған әкесі болды. Ол Айшаны тастап, бұрынғы христиан құлы Изабел де Солиспен, Ла Пенья де Мартос қаласының әкімі Санчо Хименес де Солистің қызымен үйленді. Ол Изабелді Ислам дініне кіргеннен кейін Зораида немесе Сорая ("Турая", "Жұлдыз") деп атады және одан екі ұлы болды. Бұл неке үлкен дау туғызды. 1482 жылы Айшаның қолдауымен болған көтеріліс салдарынан ол тақтан түсіріліп, оның орнына бірінші некесінен туған ұлы Боабдил билікке келді. Ол 1483 жылы таққа қайта оралып, тағы екі жыл патшалық құрды. 1485 жылы қайтыс болды, оның орнын інісі басты. 1492 жылы Гранада жеңілгеннен кейін Зораида және оның екі ұлы қайтадан католик дініне қайтты. Ұлдары Хуан де Гранада және Фернандо де Гранада есімдерін алды.

Мәдениет

Мулхасен – Иберия түбегіндегі ең биік тау, және оның аты Әбу әл-Хасан Али есімімен байланысты. Әбу әл-Хасан Али Джеральдин Брукстің "Кітаптағы адамдар" романында Изабель де Солиспен бірге кейіпкер ретінде кездеседі, ал Вашингтон Ирвингтің "Аламбра әңгімелері" еңбегінің 17-бөлімінде Мула Әбуль Хасан туралы қысқаша айтылады. Ол сондай-ақ Насим Хиджазидің "Шахин" атты танымал романының кейіпкері болып, батыл және әділдік үшін күрескен (муджахид) адам ретінде суреттеледі. Ол христиандарға, құлдықтың бір түрі санайтын, салық төлеуге тіпті дайын емес, себебі оның санасы оған мұны істеуге жол бермейді.