1858-1947 жылдардағы британ үкімдігі кезеңіндегі Үндістан мемлекеттік қызметі

Кіріспе

1858-1947 жылдар аралығында британдық үкімдегі Үндістан мемлекеттік қызметі

Үндістан мемлекеттік қызметі (ICS), ресми түрде Империялық мемлекеттік қызмет деп танылатын, 1858 мен 1947 жылдар аралығындағы британдық үкімдегі Үндістандағы Британ империясының жоғары мемлекеттік қызметі болды. Оның мүшелері Британдық Үндістанның президенттіктері мен провинцияларында 300 миллионнан астам адамды басқарды және Британдық Үндістанды құрайтын 250 аудандағы барлық үкіметтік қызметті бақылауға жауапты болды. Олар 1858 жылғы Үндістан үкіметі туралы заңның XXXII (32-тармақ) бойынша тағайындалды, бұл заң британдық парламент тарапынан қабылданған. ICS-ке Британ кабинетінің мүшесі, Үндістан мемлекеттік хатшысы басшылық етті. Бастапқыда ICS-тің ең жақсы британдық мектептерде білім алған, "Азаматтар" деп белгілі мыңға жуық мүшесінің барлығы британдықтардан тұрды. 1947 жылы Үндістанның бөлінуі кезінде Үндістанның келе жатқан үкіметінің ICS-і Үндістан мен Пәкістан арасында бөлінді. Қазіргі уақытта олардың ұйымдасқан тәсілдері әртүрлі болғанымен, Үндістанның қазіргі мемлекеттік қызметі, Пәкістанның жоғары мемлекеттік қызметі, Бангладеш мемлекеттік қызметі және Мьянма мемлекеттік қызметінің барлығы ескі Үндістан мемлекеттік қызметінен тараған. Тарихшылар ICS-ті теміржол жүйесімен, құқықтық жүйемен және Үндістан армиясымен бірге Үндістандағы британдық үкімнің ең маңызды мұрасының бірі деп санайды.

Шығуы мен тарихы

1858 жылдан бастап, Үндістандағы Шығыс Үндістан компаниясының билігі тоқтатылғаннан кейін, британдық мемлекеттік қызмет әкімшілік жауапкершілікті өз үстіне алды. Бұл билік өзгерісі 1857 жылғы Үндістан көтерілісі нәтижесінде болды, ол елдегі британдық үкіметті құлатуға дейін бара жаздады.

Кіру және орнату

1853 жылға дейін Шығыс Үндістан компаниясының директорлары келісімшарт бойынша мемлекеттік қызметкерлерді тағайындау арқылы іске қойды. Бұл тағайындау жүйесі 1853 жылы британдық парламент тарапынан жойылды және тағайындаулардың нәсіліне қарамастан, барлық британдық азаматтардың бәсекелестік емтихандары арқылы жүзеге асырылатыны шешілді. Қызметке қабылдауға арналған емтихан әр жылдың тамыз айында алғаш рет Лондонда өткізілді. Барлық үміткерлер міндетті түрде атқа міну сынағынан өтуі керек еді. Мемлекеттік қызметке қабылдау үшін бәсекелестік емтихан дипломатиялық, ішкі, үнді және колониялық қызметтер үшін біріктірілді. Емтиханға түсу үшін үміткерлердің жасы 18-ден 23-ке дейін болуы керек еді. Емтиханға қатысуға үш мүмкіндік болды. Сәтті аталған үміткерлер Лондон немесе Үндістан емтиханын тапсырғандарына байланысты Біріккен Корольдікте бір немесе екі жылдық тәжірибеден өтті. Бұл кезең Оксфорд университетінде (Үнді институты), Кембридж университетінде, Лондон университетінің колледждерінде (Шығыстану мектебін қоса алғанда) немесе Дублин Тринити колледжінде өтті. «Модераттар» деп те аталатын олар, қоғамдық қызмет комиссиясының құрылуы және Үндістанның азаматтық қызметіне қатысты Лондонда және Үндістанда бірдей емтиханға рұқсат беру туралы 1893 жылғы Парламент палатасының қаулысы сияқты әртүрлі әлеуметтік реформаларды жүзеге асыру үшін жұмыс істеді. 1920 жылға қарай жоғары мемлекеттік қызметке кірудің бес жолы болды: біріншіден, Лондондағы ашық бәсекелестік емтихандар; екіншіден, Үндістандағы жеке бәсекелестік емтихандар; үшіншіден, провинциялық және діни өкілдікті қамтамасыз ету үшін Үндістандағы ұсыныстар; төртіншіден, провинциялық мемлекеттік қызметтен жоғарылау және соңында, адвокаттықтан тағайындау (ICS лауазымдарының төрттен бірі адвокаттықтан толтырылуы керек еді).

Бірлік және киім

Виктория патшайымы Үндістандағы мемлекеттік қызметкерлердің Колониялық қызметтегі әріптестері сияқты ресми киім-кешегі болуын ұсынған еді. Бірақ, Үндістан Кеңесі мемлекеттік қызметкерлеріне ресми киім-кешек талап ету артық шығынға алып келеді деген шешімге келді. Ереже бойынша, тек саяси сипаттағы ерекше міндеттерді атқаратын және осылайша жергілікті билеушілермен жиі және тікелей жеке қарым-қатынаста болатын азаматтар ғана ресми киім-кешек киюге құқылы болды.

Жалақысы мен лауазымдық дәрежесі

1857 жылғы Үндістан көтерілісінен кейін жалақы шкаласы жасалды. ХХ ғасырдың басындағы онжылдықтарда жалақы мен еңбекақы арасындағы айырмашылық соншалықты үлкен болды, 8000 британдық офицерлер барлығы 13 930 554 фунт стерлинг табыс алды, ал мемлекеттік қызметтегі 130 000 үндінің (тек Үндістанның мемлекеттік қызметіндегілер ғана емес) жалпы төлемі 3 284 163 фунт стерлинг құрады. ICS офицерлері әдетте кемінде жиырма бес жыл қызмет ететін, ал ең көп қызмет мерзімі отыз бес жылды құрады. Жоғары сот пен Жоғарғы сот судьясы қызметін атқаратын ICS офицерлерінің қызмет мерзімі судьялар үшін белгіленген зейнеткерлік жасына байланысты анықталды. 1919 жылғы «Үндістан үкіметі туралы» заң қабылданғаннан кейін, Үндістанның Мемлекеттік хатшысы басқаратын Империялық қызметтер екіге бөлінді – «Барлық Үндістан қызметтері» және «Орталық қызметтер». Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын ICS офицерлерінің 95% еуропалықтардан тұрды; соғыстан кейін британ үкіметі британдық үміткерлерді қызметке алуда қиындықтарға тап болды. Басқа мансаптармен салыстырғанда төлемдердің төмендеуіне байланысты, жас британдық ер адамдардың қызметке түсуге қызығушылығы азайды. 1924 жылы «Барлық Үндістан» және 1-сыныпты Орталық қызметтер «Орталық жоғары қызметтер» деп белгіленді. 1924 жылдан 1934 жылға дейін Үндістандағы әкімшілік «он» адамнан тұрды. 1939 жылғы соғыс басталғаннан кейін ICS-ке үміткерлерді қабылдауға бірден әсер етті (сол жылғы 12 британдық және сегіз үнділік үміткерлер емтиханды тапсырғаннан кейін) Лондондағы емтихан тоқтатылды. 1940 және 1941 жылдары ICS-ке сәйкесінше 12 және төрт британдық үміткер ұсынылды; келесі жылы Лондондағы соңғы ICS үміткерлері, екеуі де үнділіктер, қызметке қабылданды. Үнділік үміткерлер үшін Делидегі емтихан 1943 жылға дейін жалғасты, содан кейін соңғы жеті ICS офицері (жеті үміткер, екі ұсынылған) қосылды. Осы кезде британ үкіметі өз үнділік офицерлерінің толық адалдығына сенімді бола алмайтынын сезінді. Үндістанның Уақытша үкіметі кезінде (1946–1947) бірнеше британдық үміткерлерге ICS-те шұғыл тағайындамалар берілді, бірақ олардың ешқайсысы Үндістанда қызмет етпеді. Кейбір британдық ICS офицерлері келесі ширек ғасырға қалды, әсіресе ICS-тің «сот жағын» таңдағандар. «Сот жағынан» субконтинентте әлі де қызмет ететін соңғы британдық бұрынғы ICS офицері, судья Дональд Фальшоу (ICS 1928), 1966 жылдың мамырында Пенджаб жоғары сотының (қазіргі Пенджаб және Харьяна жоғары соты) бас судьясы болып зейнеткерлікке шықты. J. P. L. Gwynn (ICS 1939), британдық азаматтығы бар соңғы бұрынғы ICS офицері және Үндістан үкіметінің атқарушы органында қызмет еткен соңғы адам, 1968 жылы Үндістанның кіріс кеңесінің екінші мүшесі ретінде қызметтен шықты, бірақ 1976 жылы толық зейнеткерлікке шыққанға дейін Британның ішкі мемлекеттік қызметінде жұмыс істеуін жалғастырды. 1947 жылы тәуелсіздік алған кездегі аудандық және сессиялық судья Уильям Брум (ICS 1932) судья ретінде Үндістан үкіметінде қызмет етті. 1937 жылы үнділік Сваруп Кумари Гаурға үйленіп, отбасын құрды, ол ақырында 1958 жылы британдық азаматтығынан бас тартып, премьер-министр Джавахарлал Нерудің жеке араласуымен Үндістан азаматы болды. 1972 жылдың 18 наурызында Аллахабад жоғары сотынан ең аға судья болып зейнеткерлікке шыққаннан кейін Брум Үндістанда қызмет еткен еуропалық текті соңғы бұрынғы ICS офицері болды. 1994 жылы Пакистан Инвестициялық Кеңесінің төрағасы қызметінен зейнеткерлікке шықты. Соңғы британдық ICS офицері Ян Диксон Скотт (ICS 1932) 2002 жылы қайтыс болды. В. К. Рао (ICS 1937), соғысқа дейінгі ретті қабылдау кезінде қызметке қосылған соңғы тірі ICS офицері, 2018 жылы қайтыс болды. Ол Андхра Прадеш штатының зейнеткер бас хатшысы және қайтыс болған кездегі ең егде жастағы бұрынғы ICS қызметкері болды. В. М. М. Наир (ICS 1942) 1946 жылы Үндістанның саяси қызметіне ауысты, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Үндістанның сыртқы қызметіне ауысты, 1977 жылы Испаниядағы елші болып зейнеткерлікке шықты. 2021 жылы қайтыс болған кезде ол соңғы тірі қалған бұрынғы Үндістан мемлекеттік қызметшісі болды.

After the Indian Rebellion of 1857, pay scales were drawn up. In the first decades of the twentieth century, the imbalance in salaries and emoluments was so great that 8,000 British officers together earned a total of £13,930,554, while 130,000 Indians in government service (not just those in the Indian Civil Service proper) were collectively paid a total of £3,284,163. ICS officers normally served for a minimum of twenty five years, and there was a maximum service period of thirty five years. The tenure of ICS officers serving as judges of the high court and Supreme Court was determined by the retirement age fixed for judges. With the passing of the Government of India Act 1919, the Imperial Services headed by the Secretary of State for India, were split into two – All India Services and Central Services. Before the First World War, 95% of ICS officers were Europeans; after the war, the British government faced growing difficulties in recruiting British candidates to the service. With fewer young British men interested in joining, mainly due to the decreased levels of compensation compared to other careers,

The All India and class 1 Central Services were designated as Central Superior Services as early as 1924. From 1924 to 1934, Administration in India consisted of "ten"

The outbreak of war in 1939 had immediate consequences for recruitment to the ICS. The examinations in London were suspended after that year's batch (12 British and eight Indian examinees) had qualified. In 1940 and 1941, 12 and four British candidates, respectively, were nominated to the ICS; the following year, the final London nominated ICS candidates, both of whom were Indian, entered the service. Examinations continued to be held in Delhi for Indian candidates until 1943, when the last seven ICS officers (seven examinees, two nominated) joined. By this time, the British government felt it could no longer rely unambiguously on the complete loyalty of its Indian officers. During the period of the Interim Government of India (1946–1947), a few British candidates were given emergency appointments in the ICS, though ultimately none of them ever served in India. A few British ex ICS officers stayed on over the ensuing quarter century, notably those who had selected the "judicial side" of the ICS. The last British former ICS officer from the "judicial side" still serving in the subcontinent, Justice Donald Falshaw (ICS 1928), retired as Chief Justice of the Punjab High Court (now the Punjab and Haryana High Court) in May 1966, receiving a knighthood in the British 1967 New Year Honours upon his return to Britain. J. P. L. Gwynn (ICS 1939), the last former ICS officer holding British nationality and the last to serve in an executive capacity under the Indian government, ended his Indian service in 1968 as Second Member of the Board of Revenue, but continued to serve in the British Home Civil Service until his final retirement in 1976. Justice William Broome (ICS 1932), a district and sessions judge at the time of independence in 1947, remained in Indian government service as a judge. Having married an Indian, Swarup Kumari Gaur, in 1937, with whom he raised a family, he eventually renounced his British citizenship in 1958 and became an Indian citizen with the personal intervention of Prime Minister Jawaharlal Nehru, himself a former barrister who regarded Broome as a distinguished jurist and as "much as Indian as anybody can be who is not born in India". Upon his retirement on 18 March 1972 from the Allahabad High Court as its most senior puisne judge, Broome was the last former ICS officer of European origin serving in India. retired as Chairman of the Pakistan Board of Investment in 1994. The last living British ex ICS officer, Ian Dixon Scott (ICS 1932), died in 2002. V. K. Rao (ICS 1937), the last living ICS officer to have joined the service in a regular pre war intake, died in 2018. He was a retired Chief Secretary of Andhra Pradesh and was the oldest former ICS officer on record at the time of his death. V. M. M. Nair (ICS 1942) transferred to the Indian Political Service in 1946 and then to the Indian Foreign Service after independence, retiring in 1977 as Ambassador to Spain. At his death in 2021, he was the last surviving former Indian Civil Service officer.

Қолдау мен сын

Дьюи былай деп мәлімдеген: «Өз шарықталу кезінде олар [Үндістан мемлекеттік қызметінің қызметкерлері] негізінен ағылшындармен, сондай-ақ бірнеше көрнекті индустар ұлдарымен және тіпті одан да аз мұсылмандармен империяда, тіпті әлемдегі ең ықпалды лауазымдарды иеленді. Мыңнан астам адамнан тұратын шағын топ 300 миллионнан астам үнді халқын басқарды. Әрбір мемлекеттік қызметкерге орта есеппен 300 000 адам қарады, және әрбір мемлекеттік қызметкер өзінің қарауындағы адамдардың өмірінің барлық саласына еніп, себебі Үндістан мемлекеттік қызметі ағылшын-үнді мемлекетінің барлық іс-әрекетін басқарды». ICS заң мен тәртіпті сақтауға жауапты болды және Үндістанның тәуелсіздік күресі кезінде тәуелсіздік жақтастарымен жиі келіспеушіліктер тудырды. Джавахарлал Неру британдық саясатты қолдағандары үшін ICS-ті жиі сынға алды. Ол бір кісінің «өкінішке орай, әлі де осы елде кездесіп жүрген, бірақ Үндістан мемлекеттік қызметін – ни үнді, ни азаматтық, ни қызмет деп атамағандығын» айтқанын атап өтті. Премьер-министр ретінде Неру ұйымды және оның жетекші кадрларын сақтап қалды, бірақ атауын «Үнді әкімшілік қызметі» деп өзгертті. Ол бұрынғыдай негізгі қызметтерін жалғастырды. Неру ұзақ жылдар бойы ICS-те қызмет еткен Чинтаман Дешмухты Қаржы министрі, ал К. П. С. Менонды Сыртқы істер министрі етіп тағайындады. Сардар Пател олардың Үндістанды бөліністен кейін біртұтас ұстап тұрудағы рөлін жоғары бағалады және Парламентте оларсыз елдің құлап кетер еді деп мәлімдеді.