Көше суреті: тарихы мен түрлері

Кіріспе

Тротуар, көше немесе жаяу жүргіншілерге арналған өнер

Көше суреті, сонымен қатар скривинг, тротуар өнері және жаяу жүргіншілерге арналған өнер деп те аталады, бұл көшелер, тротуарлар және қала алаңдары сияқты беттерге крейда сияқты уақытша және жартылай тұрақты материалдармен көркемдік суреттер салудың өнер түрі болып табылады.

Шығу тегі

Қазіргі заманғы көше суретшілігінің бастаулары Ұлыбританияға дейін жетеді. Жаяу жол суретшілері бүкіл Ұлыбританияда кездесті, ал 1890 жылға қарай Лондонда ғана жаяу жол суретшілігінен толық уақытпен асыққан 500-ден астам суретші болды деп есептелді. Британдықтар жаяу жол суретшісін "скривер" деп атайды. Бұл термин 1700 жылдардан бері жаяу жол суретшілерінің туындыларын сүйемелдеген, көбінесе Copperplate стиліндегі жазу үлгісінен шыққан. "Скривер" термині шамамен 1500 жылға дейінгі Шекспирдің сленгі ретінде жиі келтіріледі. Ирланд тілінде "жазу" деген сөз "scriobh" (айтылуы "скрив") болып табылады. Скриверлердің туындыларына көбінесе өлеңдер мен мақал-мәтелдер, моральдық сабақтар және сол күннің оқиғаларына қатысты саяси пікірлер қосатын. Олар "қазіргі оқиғаларға арналған тақырыптық, көрнекі газет шығарады" деп сипатталды. Олар оқу-жазу білмейтін, бірақ көрнекі бейнелерді түсінетін жұмысшы халыққа да, моральдық сабақтар мен түсініктемелерді бағалайтын орта таптың білімді өкілдеріне де қызығушылық тудырды. Скривер үшін "жақсы жағдайға" ие адамдардың назарын аудару және олардың еңбегі үшін сыйлық ретінде ақша алу маңызды болды. Көше суретшілері (сондай-ақ, бор суретшілері деп те аталады) – бұл өнер иелері АҚШ-та көбінесе "I Madonnari" деп аталады (бірлік түрі: madonnaro немесе madonnara), себебі олар Мадоннаның бейнелерін қайта жасайтын. Германияда бұл сөз "Straßenmaler" (көшелер: "Straßen", суретші: "Maler") деп аталады. Италиялық "Madonnari"-лердің тарихы 16 ғасырға дейін жетеді. Олар көшпенді суретшілер еді, олардың көпшілігі үлкен соборларда жұмыс істеу үшін шақырылған. Жұмыс аяқталғаннан кейін олар өмір сүрудің басқа жолын табуға тырысты, сондықтан шіркеулердегі суреттерді жаяу жолға қайта жасайтын. Әр аймақтағы және қаладағы мерекелер мен қасиетті күндерді білгендіктен, олар мерекелерге қатысу үшін саяхат жасады, ал олардың туындыларын ұнатып, монета лақтырған көрермендерден күнкөріс табуға тырысты. Ғасырлар бойы көптеген "Madonnari" халық суретшілері болды, плитка, көмір және бор сияқты қарапайым материалдармен қарапайым суреттерді қайта жасады. Ал Эль Греко сияқты басқалары әйгілі болды. 1973 жылы Италияда көше суретшілігін насихаттау үшін Мантуя провинциясындағы Граци ди Куртатоне қаласында екі күндік фестиваль ұйымдастырылды. 1980 жылдары Курт Веннер "3D жаяу жол өнері" немесе бір нүктелі перспективалы өнерді, анаморфтық өнер деп аталатын 500 жылдық техниканы қолданды, ол белгілі бір бұрыштан қарағанда ғана дұрыс перспективада көрінеді.

The origins of modern street painting can be traced to Britain. Pavement artists were found all over the United Kingdom and by 1890 it was estimated that more than 500 artists were making a full time living from pavement art in London alone. The British term for a pavement artist is a "screever". The term is derived from the writing style, often Copperplate, that typically accompanied the works of pavement artists since the 1700s. The term screever is most commonly cited as Shakespearean slang dating from around 1500. The Irish word for ‘writing’ is ‘scriobh’, (pronounced ‘screev’). The works of screevers often were accompanied by poems and proverbs, lessons on morality, and political commentary on the day’s events. They were described as "producing a topical, pictorial newspaper of current event." They appealed to both the working people, who (on the whole) could not read or write, but understood the visual images; and to the educated members of the middle classes who appreciated the moral lessons and comments. It was important for a screever to catch the eye of the ‘well to do’ and in turn attract the pennies donated for their efforts. Street painters, (also called chalk artists) a name these performance artists are most commonly called in the United States are called I Madonnari in Italy (singular form: madonnaro or madonnara) because they recreated images of the Madonna. In Germany, the word is Straßenmaler (streets: "Straßen", painter: "Maler"). The Italian Madonnari have been traced to the sixteenth century. They were itinerant artists, many of whom had been brought into the cities to work on the huge cathedrals. When the work was completed, they needed to find another way to make a living, and thus often would recreate the paintings from the church onto the pavement. Aware of festivals and holy days held in each province and town, they traveled to join in the festivities to make a living from observers who would throw coins if they approved of the artist's work. For centuries, many Madonnari were folk artists, reproducing simple images with crude materials such as tiles, coal, and chalk. Others, such as El Greco, would go on to become household names. In 1973, street painting was being promoted in Italy by the formation of a two day festival in Grazie di Curtatone in the Province of Mantua. In the 1980s, Kurt Wenner practiced '3 D pavement art', or one point perspective art, otherwise known as anamorphic art, a 500 year old technique, which appears in proper perspective only when viewed from a specific angle.

Фестивальдар

Алғашқы көше суретшілігі байқауы мен «фестивалі» 1906 жылы Лондонда өтті. 1972 жылы Италияның Грацие ди Куртатоне қаласында алғашқы «Италиялық» халықаралық көше суретшілігі байқауы ұйымдастырылды. Ол, аспанға көтерілу мерекесіне арналған фестивальдің бір бөлігі болды, қала көшелері фестивальге берілді. 1987 жылы Веннер мен Манфред Стадер көше суреттерін Калифорниядағы Санта-Барбарадағы Ескі Миссияға енгізді. АҚШ-тағы ең ірі шаралардың бірі – Флорида штатының Лейк Уорт-Бич қаласында өткізілетін Лейк Уорт-Бич көше суреті фестивалі. 1994 жылы бастау алған бұл фестивальге демалыс күндері 400-ден астам суретшінің 250 туындысын тамашалау үшін 100 000-ға жуық адам келеді. 1993 жылы Рози Лойола Мексиканың Монтеррей қаласында «Bella Via» фестивалін құрды, ол бірнеше мексикалық суретшіні халықаралық көше суретшілігі саласына жол ашты. Жылдар өте келе ол Латын Америкасындағы ең маңызды көше суретшілігі фестиваліне айналды. 2002 жылы басталған Денвердің Лаример алаңындағы Denver Chalk Art Festival – екі күндік тегін көше суретшілігі фестивалі. 200-ден астам суретші демалыс күндері Лаример алаңының көшелерін сазды өнер мұражайына айналдыру үшін сағаттар жұмсайды. Фестивальді Денвердегі өнерге қызығушылықты және білім беруді дамытуға арналған коммерциялық емес ұйым – Лаример өнер қауымдастығы ұйымдастырады. 2008 жылы Марк Вагнер мен 6000 адам (Аламеда, Калифорниядан 4000-нан астам бастауыш мектеп оқушысы) 90 000 шаршы футтан (8361 шаршы метрден) астам аумақты қамтыған әлемдегі ең үлкен тротуар суреті үшін Гиннестің рекордтарын орнатып, спутниктен сурет түсірді. 2010 жылы Америка Құрама Штаттарында өткен Бірінші Халықаралық көше суретшілігі фестивалін Avenida de Colores, Inc. 501(c)(3) коммерциялық емес корпорациясының президенті Денис Коваль ұйымдастырды. 2010 жылғы Хэллоуин тақырыбындағы фестивальге әлемнің түкпір-түкпірінен келген 250-ден астам көше суретшісі қатысты және сегіз жарым күнге созылды. 2011 жылы Германияның Вильгельмсхавен қаласында Бірінші Халықаралық StreetArt көрмесі өтті, және ол 2012 жылдың тамызында қайтадан өткізілуі жоспарланды. 2011 жылы Сарасотада өткен сазды фестивальде голланд суретшісі Леон Кир және Planet Streetpainting тобы Lego Terracotta Army-нің 3D көше суретін жасады. Бұл сурет Қытай императоры Цинь Ши Хуанның «Терракота армиясынан» шабыттанды, «Эго Леонардтың келуіне және оның қамауынан босатылуын қолдау мақсатында» салынды. 2011 жылдың шілдесінде 3 Way Split жобасы Ұлыбританияның Эссекс графтығындағы Саутхенд-он-Си қаласында бірінші жылдық фестивалін өткізді. Жоба директоры Флорида штатының Лейк Уорт-Бич қаласын шабыт көзі ретінде атады. Осы жаңа жылдық іс-шараны қолдау үшін АҚШ-тан келген тоғыз көше суретшісі Саутхенд-он-Си қаласына келді. 2012 жылы фестиваль қыркүйек айының екінші сенбісінде өтті. 2012 жылдың тамызында Германияның Вильгельмсхавен қаласында Екінші Халықаралық StreetArt көрмесі ұйымдастырылды. Германияның Вильгельмсхавен қаласына әлемнің түкпір-түкпірінен 37 суретші келді. Сондай-ақ, ең үлкен анаморфты тротуар суретін жасауға Грегор Восик, Лидия Хицфельд, Мелани Сигель және Ваннеса Хицфельд қатысты.

The first recorded street painting competition and 'festival' was held in London in 1906. In 1972 the first 'Italian' International Street Painting Competition was held in Grazie di Curtatone, Italy. It is part of festival celebrating the Assumption with the streets of the city being turned over to the festival. In 1987, Wenner and Manfred Stader introduced street painting to Old Mission Santa Barbara, California. One of the largest events in the United States is the Lake Worth Beach Street Painting Festival, held in Lake Worth Beach, Florida. Started in 1994, it attracts 100,000 visitors over the weekend to see 250 works of art by over 400 artists. In 1993, Rosy Loyola created Festival Bella Via in Monterrey, Mexico, which has launched several Mexican artists into the international street painting field. Within the years it has become the most important street painting festival in Latin America. Started in 2002, The Denver Chalk Art Festival on Larimer Square, located in Downtown Denver, is a free two day street painting festival. More than 200 artists spend hours during the weekend turning the streets of Larimer Square into a museum of chalk art. The Festival is produced by the Larimer Arts Association, a nonprofit organization dedicated to promoting arts awareness and education in Denver. In 2008 Mark Wagner and 6,000 people (over 4,000 elementary school kids from Alameda, CA) set a Guinness World Record for the World's largest Pavement Art covering over 90,000 sq. ft. (8,361 sq. meters). A satellite photograph was taken of the artwork. In 2010, the First International Street Painting Festival held in the United States was organized by Denise Kowal, president of the Avenida de Colores, Inc. 501(c)(3) nonprofit corporation that produces the Sarasota Chalk Festival. More than 250 street painters attended the Halloween themed festival of 2010 that featured street painters from around the world and ran for eight and a half days. In 2011 the First International StreetArt was staged in Wilhelmshaven in Germany. The event was scheduled to return in August 2012. At Sarasota's 2011 chalk festival Dutch artist Leon Keer and the team of Planet Streetpainting created the 3 D street painting of the Lego Terracotta Army. The chalk painting was inspired by Chinese Emperor Qin Shi Huang's Terracotta Army "in honor of the arrival of Ego Leonard and to support his release out of his custody. In July 2011, the 3 Way Split Project produced the First Annual in Southend on Sea, Essex, United Kingdom. The city of Lake Worth Beach, Florida, is cited as the source of inspiration, by the project director. Nine street artists from the United States came to Southend on Sea to support the launch of this new annual event. In 2012 the festival was held on the second Saturday in September. In August 2012 the Second International StreetArt was staged in Wilhelmshaven in Germany. 37 artists from all over the world traveled to Wilhelmshaven in Germany. Also the largest anamorphic pavement art 3 D streetpainting picture was built by: Gregor Wosik, Lydia Hitzfeld, Melanie Siegel, und Vanessa Hitzfeld.