Кіріспе

Ла-Манш аймағы

кеме

Лайм шығанағы – Англияның оңтүстік жағалауындағы Ла-Манш аймағының бөлігі. Девон мен Дорсет округтерінің оңтүстік-батыс жағалары осы шығанаққа қарап жатыр. Шығанақтың нақты шектері әртүрлі анықталады. Шығыс шекарасы көбінесе Портленд аралындағы Портленд Билл деп есептеледі, бірақ батыс шекарасы бойынша бір пікірге келмейді. Ең кең анықтама бойынша шекара Бастау нүктесінде орналасқан, сондықтан Тор шығанағы мен Бастау шығанағы Лайм шығанағының құрамына кіреді. Ал тар анықтамада шығыс шекарасы Хоуп мүйісі деп көрсетіледі, бұл жағдайда Тор шығанағы мен Бастау шығанағы шығанаққа кірмейді, мысалы, Су аясы бойынша анықтамаларда осылай қолданылады. Басқа анықтамалар шекараны осы екі нүкте арасында белгілейді, оның ішінде Дартмут (Лайм шығанағының батыс теңіз мінездеме аймағында қолданылады) және Берри Хед.

Геология

Бұхтаның шығыс жағы Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Дорсет және Шығыс Девон жағалауының бір бөлігі болып табылады, бұл аймақ Юра кезеңінің геологиялық құрамымен байланысты Юра жағалауы деп те аталады.

Тарих

Динозаврлар мен басқа да тарихи келеспелердің көптеген алғашқы қалдықтары Лайм-Регис және Шармут аймағында табылды. Олардың арасында 1820 жылдары өзіндік білімімен палеонтолог болған және қазбаларды жинаған Мэри Аннингтің жаңалықтары ерекше көзге түседі. Бұл шығанақтағы ауа райы ағылшын стандарттары бойынша қоңыржай, ал ұқсас ендіктегі көптеген жерлерге қарағанда әлдеқайда жылы. Мұның себебі – Гольфстрімнің жылы әсері. Сондықтан Лайм шығанағының жағалауындағы аймақ демалысқа танымал орын болып табылады. 1993 жылдың 22 наурызында Лайм шығанағындағы қайық трагедиясында төрт мектеп оқушысы қаза тапты. Лайм шығанағы 1944 жылы Францияға түсуге дайындық ретінде «Exercise Tiger» жаттығуларының орны болды, мұнда Девонның Слэптон қаласының жанындағы Слэптон Сэндс жағажайы десант түсіру аймағы ретінде пайдаланылды. Операцияны неміс E катерлері тоқтатып, десанттық кемелерге шабуыл жасады, нәтижесінде Баббакомб шығанағының ортасында 749 американдық армия және теңіз күштерінің әскери қызметкері қаза тапты. 2007 жылы Корольдік флоттың қосымша күштері үшін салынған кеме RFA Lyme Bay деп аталды.

Су астында

Жер астының көп бөлігі жергілікті түрғысынан ерекше көзге түспейді, су астындағы түрлі түстермен боялған жартастар да, өте таза су да сирек кездеседі. Лайм шығанағындағы рифтер көбінесе жатақтап жатыр, ал сулары көбінесе қараңғы да, лайлы да болады. Бұл негізінен үлкен, ашық, құмды шығанақ болғандықтан, басым желдердің әсеріне ұшырайды, сондықтан көп мөлшерде шөгінділер (кем дегенде жағалауға жақын, теңіз түбіне жақын) кездеседі. Сондай-ақ, қызыл теңіз құсқұйрығы (Eunicella verrucosa) өседі. Қызыл теңіз құсқұйрығы – Лайм шығанағындағы әктас рифтерде өте жоғары тығыздықпен кездесетін, ұлттық қорғалатын түр. Лайм шығанағының шығыс бөлігіндегі рифтерде күн бату кораллдарының (Leptopsammia pruvoti) популяциясы бар. Күн бату кораллдары – британдық суларда кездесетін нағыз кораллдардың (яғни тас немесе склерактиниандық кораллдардың) өте сирек түрлерінің бірі. Күн бату кораллдары британдық суларда сирек кездеседі, олардың тек бірнеше жерде таралғаны белгілі. Лайм шығанағы Ұлыбританиядағы ең тығыз популяциялардың бірін және Ұлыбритания суларындағы ең шығысқа орналасқан популяцияны қамтиды.

Өзендер

Лайм шығанағына Экс, Оттер, Тейн, Дарт, Сид және Экс (Девон), сондай-ақ Лим, Чар, Брит және Брайд (Дорсет) өзендері құяды.

Кеме қатынасы және теңіз жағдайының болжамы

Бүкіл шығанақ Ұлыбританияның теңіз болжамында Портлендтің солтүстік-батыс бөлігін құрайды.