Кіріспе

Глазго қаласындағы модерн өнер ағымының бір бөлігі, «Глазго мектебінің» (Glasgow School) Spook School деп аталатын өнер қозғалысы.

«Глазго мектебі» 1870 жылдары Глазго қаласында біріге бастаған және 1890 жылдан 1910 жылға дейін гүлденген, ықпалды суретшілер мен дизайнерлердің шеңбері болды. Оның өкіл топтарына The Four (сонымен қатар Spook School), Glasgow Girls және Glasgow Boys кірді. Халықаралық модерн қозғалысының бір бөлігі ретінде, олар ерекше Глазго стилін жасауға жауапты болды (Қазіргі стильді (Британ модерн стилі) қараңыз). Глазго 19 ғасырдың соңында экономикалық өркендеуді басынан өткізді, нәтижесінде модерн қозғалысына ерекше үлес қосылды, әсіресе сәулет, интерьер дизайны және кескіндеме салаларында.

Төрт (Жылқындар мектебі)

Глазго мектебінің ең белгілі өкілдерінің бірі – "Төрттік" болды. Оларға суретші және әйнек шебері Маргарет Макдональд, танымал сәулетші Чарльз Ренни Маккинтош (Макдональдтың күйеуі), Макдональдтың қарындасы Фрэнсис және Герберт МакНейр кірді. "Төрттік" бірлесіп Глазго стилінің кельт жаңғыруы, Өнер және қолөнер қозғалысы, сондай-ақ континенттік Еуропаның қазіргі заманғы өнер әлемінде қолдау тапқан японизм сияқты әсерлердің үйлесімін анықтады. Басқаша айтқанда, "Үркіт мектебі" аталған "Төрттік", Art Nouveau стилінің анықталуына маңызды үлес қосты. "Үркіт мектебі" немесе "Қорқынышты мектеп" атауы бастапқыда олардың "адам бейнесін бұрмалап, формалайтын" жұмысына берілген "қынжырлы атау" болған.

Глазголық қыздар

Глазго қыздары – қазір Маргарет және Фрэнсис Макдональдты қоса алғанда, әйел дизайнерлер мен суретшілер тобын атау үшін қолданылады. Олардың екеуі де The Four тобының мүшелері болған, сондай-ақ Джесси М. Кинг, Энни Френч, Хелен Пакстон Браун, Джесси Уайли Ньюбери, Энн Макбет, Бесси МакНикол, Нора Нилсон Грей, Стэнсмор Дин, Дороти Карлтон Смит, Элеонор Аллен Мур, Де Курси Левуайт Дьюар, Марион Хендерсон Уилсон, күміс шебер Агнес Банкс Харви және Кристиан Джейн Фергюсон да осы топқа кірген. Мей Уилсон мен Элиза Белл, басқалармен бірге, 1940-1950 жылдарға дейін гүлді суреттермен әртүрлі заттарды қолмен бояу арқылы керамика өнерінің дәстүрін жалғастырды. 1885-1920 жылдар аралығында Глазгодағы «ағарту дәуірінде» әйелдер өнер саласында мансап қууға мүмкіндік алды, ал Глазго өнер мектебінде «халықаралық деңгейде танымал» болды. Бұл жағдай «әсерлі» және «прогрессивті» әйелдердің ықпалымен байланысты. Әйелдер 1882 жылы құрылған Жаңа Глазго әйел суретшілер қоғамының арқасында кездесуге және көрме өткізуге мүмкіндік алды. «Студенттер сабақтары арасында кезекпен тулар тігіп жүрді». Бұл «жаңалық» ерлер тобына жасалған «ирониялық сілтеме» деп есептеледі. «Глазго қыздары» термині 1990 жылы Джуд Бурхаузер ұйымдастырған «Глазго қыздары: 1880-1920 жылдардағы өнер мен дизайн саласындағы әйелдер» атты маңызды көрмесі арқылы кеңінен танылды.

Глазголық жігіттер

1880 және 1890 жылдары, Спук мектебінің танымалдылығы артып келе жатқан шақта, «Глазго Бойз» деп белгілі болған суретшілер тобы импрессионизм және пост-импрессионизмнің канондарын түсіндіріп, дамытты. Олардың туындыларында Глазго және оның төңірегіндегі ауылдық, қарапайым көріністер бейнеленген. Олардың жарқын түстермен суреттеулері Шотландияның мінез-қалпының сан алуан қырларын көрсетуге бағытталған. «Глазго Бойз» бірнеше суретшілерден құралды, олардың көпшілігі Глазго қаласында білім алған немесе осы қаламен тығыз байланыста болған. Оларды реализм мен натурализмге деген ортақ құштарлық біріктірді, бұл олардың жұмыстарында айқын көрінді. Натурализмге деген құштарлықпен қатар, олар Эдинбургке бағытталған шотландтық өнер ортасына наразылық білдірді, оны өте қатал деп есептеді. Осы ұстанымдармен жетекшілік ете отырып, олар жаңалықтарды қабылдады, шедеврлер жасады және Шотландияның мәдени иконаларына айналды. «Глазго Бойз» үш толқынға бөлінді. Бірінші толқынның басшылары Джеймс Паттерсон (1854–1932) және Уильям Йорк Макгрегор (1855–1923) болды, ал топ көбінесе Макгрегордың шеберханасында жиналатын. Екінші толқынды Джозеф Краухолл (1861–1913), Томас Милли Дау (1848–1919), Джеймс Гатри (1859–1930), Джордж Генри (1858–1943), Э. А. Хорнел (1864–1933), Джеймс Уайтлоу Гамильтон (1860–1932) және Э. А. Уолтон (1860–1922) құрады. Үшінші толқынға Дэвид Гольд (1865–1936), Уильям Кеннеди (1859–1918), Джон Лавери (1856–1941), Харрингтон Манн (1864–1937), Стюарт Парк (1862–1933), Уильям Уэллс (1872–1923), Дэвид Янг Кэмерон (1865–1945), Александр Игнатиус Рош (1861–1923), Артур Мелвилл (1855–1904), Томас Корсан Мортон (1859–1928), Джеймс Найрн (1859–1904), Джордж Пири (1863–1946) және Джон Квинтон Прингл (1864–1925) кірді. Олардың басты ықпал етушілері – жапондық гравюра, Жюль Бастиен Лепаж сияқты француз реалистері және Джеймс Эбботт МакНилл Уистлер болды. Алайда, олардың әлемдік тәжірибелері де олардың туындыларына зор әсер етті, әсіресе Испания, Солтүстік Африка және Жапонияда болған сапарлары. Суретшілер тобы қоршаған ортадағы өзгерістерге үнемі назар аударып, реализм мен натурализмнің әдістерін қолдана отырып, оларды бейнелеуге тырысты; олар нәрселерді нақты қалпында көрсетуге құштар еді. Осы себепті олар көбінесе ашық ауада жұмыс істеуді қалаған. Ашық ауада жұмыс істеу оларға табиғатқа ең жақын суреттер жасауға және нысандарды табиғи ортада реалистік бейнелеуге мүмкіндік берді. Олар шынайы адамдарды шынайы жерлерде суреттеді. Натуралистік сурет салу осы кезеңде жаңалық болды, сондықтан олардың әдістері инновациялық деп есептелді. Сонымен қатар, туындылары көбінесе қозғалыс сезімін, жарық пен көлеңкенің дәл (немесе натуралистік) бейнелеуін және өте реалистік текстураны жасады. Бұл оларды өнер қауымдастығында ерекшелендірді.

Жинақтар мен көрмелер

Глазго Бойздің үлкен жұмыс жинағы Келвингроув өнер галереясы мен мұражайында сақталады, онда топқа арналған жеке бөлме бар. Мұражайда 1880 мен 1900 жылдар аралығында жасалған Бойздің 60-тан астам туындысы бар, осы кезеңде олардың ең үздік және ең инновациялық жұмыстары жарық көрген деп саналады. Олардың тағы да көптеген туындыларын Бүррелл жинағы, Браутон Хаус, Пейсли мұражайы мен өнер галереясы, Уокер өнер галереясы және Хантер мұражайы мен өнер галереясында тамашалауға болады.