Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Босниялық заговоршы Цветко Попович (серб. Цвјетко Поповић; 1896 – 9 маусым 1980) – 1914 жылы Австрияның эрцгерцогы Франц Фердинандты өлтіруге қатысқан босниялық серб.
Bosnian conspirator
Cvjetko Popović (Serbian Cyrillic: Цвјетко Поповић; 1896 – 9 June 1980) was a Bosnian Serb who was involved in the 1914 assassination of Archduke Franz Ferdinand of Austria.
Ерте өмір және қаза табуы
Ол қазіргі Босния және Герцеговина жерінде дүниеге келген. Ол 18 жастағы студент, Сараевода оқып жүрген кезде Данило Илич оны және оның досы Васо Чубриловичті Франц Фердинандты өлтіруге көмектесу үшін тартты. Сербия Корольдігінің премьер-министрі Никола Пашич бұл жоспарды естіп, үш адамды қамауға бұйрық берді. Бірақ бұл бұйрық орындалмады, және үш адам Босния және Герцеговинаға келіп, Гаврило Принцип, Мишко Йованович және Васоның бауыры Велько Чубриловичпен бірікті. 1914 жылдың 28 маусымында Франц Фердинанд пен Софи фон Чотекті Гаврило Принцип өлтірді. Принцип пен Неделжко Чабринович полицияға ұсталып, сұраққа алынды. Олар ақырында өздерінің серіктерінің есімдерін айтты. Мұхамед Мехмедбашич Сербияға қашып құтыла алды, ал Попович, Илич, Йованович және Чубрилович ағайындары қамауға алынып, мемлекетке қарсы сатқындық және кісі өлтіруде айыпталды. Барлық адамдар кінәлі деп танылды. Австро-Мажар заңына сәйкес, 20 жасқа толмаған адамды өлім жазасына кесуге болмайды. Сондықтан Неделжко Чабринович, Гаврило Принцип және Трифко Грабеж ең жоғары жаза ретінде жиырма жылға сотталды, ал Васо Чубрилович 16 жылға, ал Попович 13 жылға Терезин түрмесіне қамалды. Попович 1918 жылдың қараша айында Одақтастар Орталық державаларды жеңген кезде, 13 жылдық мерзімінен төрт жыл өткен соң босатылды.
He was born in what is modern day Bosnia and Herzegovina. He was an 18 year old student, studying in Sarajevo when Danilo Ilić recruited him and his friend, Vaso Čubrilović, to help assassinate Archduke Franz Ferdinand. Nikola Pašić, the prime minister of the Kingdom of Serbia, heard about the plot and gave instructions for the three men to be arrested. However, his orders were not implemented and the three men arrived in Bosnia and Herzegovina where they joined forces with fellow conspirators, Gavrilo Princip, Miško Jovanović and Vaso's brother Veljko Čubrilović. On Sunday 28 June 1914, Franz Ferdinand and Sophie von Chotek were assassinated by Gavrilo Princip. Princip and Nedeljko Čabrinović were captured and interrogated by the police. They eventually gave the names of their fellow conspirators. Muhamed Mehmedbašić managed to escape to Serbia but Popović, Ilić, Jovanović, and the Čubrilović brothers were arrested and charged with treason and murder. All the men were found guilty. Under Austro Hungarian law, an offender under the age of 20 could not be executed. Nedjelko Čabrinović, Gavrilo Princip and Trifko Grabež therefore received the maximum penalty of twenty years, whereas Vaso Čubrilović were sentenced to 16 years and Popović to 13 years in prison at Terezín. Popović was released when the Allies defeated the Central Powers in November 1918, having served four years of his 13 year sentence.
Кейінгі өмірі
Бірінші дүниежүзілік соғысы аяқталғаннан кейін Попович философия профессоры ретінде оқыту ісіне қайта оралды және кейіннен Сараево мұражайының этнографиялық бөлімінің кураторы болды. 1964 жылы Архиегердің өлтірілуінің 50 жылдығы қарсаңында Попович Сараеводағы қастандық туралы лекцияға қатысты, бірақ мерейтойға арналған қалалық іс-шаралардың ешқайсысына қатыспады. Ол, егер соғыс болатынын білгенде, қастандыққа қатыспайтынын айтқан. 1969 жылдың маусымында оқиғаның 55 жылдығын тойлаған кезде 73 жастағы Попович қастандықты еске ала отырып сұхбат берді. Свьетко Попович 1980 жылдың 9 маусымында 84 жасында Сараевода қайтыс болды, осылайша Васо Чубрилович – қастандыққа қатысқан жалғыз тірі қалған адам болды. Чубрилович 10 жыл және екі күннен кейін, 1990 жылдың 11 маусымында 93 жасында қайтыс болды.
After his release from prison at the end of World War I, Popović returned to teaching as a professor of philosophy and eventually became Curator of the Ethnographic Department of the Sarajevo Museum. The night before the 50th anniversary of the killing of the Archduke in 1964, Popović attended a lecture about the assassination in Sarajevo, but did not attend any of the events throughout the city, commemorating the anniversary. He was quoted as saying that he would not have taken part in the assassination had he known it would lead to war. Marking the 55th anniversary of the event in June 1969, Popović, then aged 73, gave an interview recalling the assassination. Cvjetko Popović died in Sarajevo on 9 June 1980 at the age of 84, leaving Vaso Čubrilović as the sole surviving assassin. Čubrilović died 10 years and two days later on 11 June 1990 at age 93.