Кіріспе

Шри-Ланка археологы (1942–2021)

Сиран Упендра Деряниягала (1 наурыз 1942 – 5 қазан 2021) – шри-ланкалық археолог және тарихшы, 1992 жылдан 2001 жылға дейін Шри-Ланканың археология департаментінде археология бас директоры қызметін атқарған. Ол сонымен қатар Шри-Ланка археологтар кеңесінің президенті болды. Ратнапура қаласында, Паулюс Эдвард Пиерис Деряниягаланың (1939–1963 жылдары Сейлон Ұлттық музейінің директоры) және Прини Моламуренің төрт ұлының үшіншісі болып дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі – Сер Дерениягала Паулюс Эдвард Пиерис Самарасинге Шривардана. Сиран мектеп білімін Маунт-Лавиниядағы Сент-Томас колледжінде аяқтады.

Мансап

Кембридждегі Тринити колледжінде сәулет және санскрит мамандықтары бойынша бакалавр және магистр дәрежесін алғаннан кейін, ол Лондон университетінің Археология институтында аспирантураны аяқтады. 1969 жылы ол Анурадхапура цитаделіндегі ең алғашқы қазба жұмыстарын басқарды, ол қазбалардың ең төменгі деңгейіне дейін жүргізілді. Оның қазба жұмыстары Шри-Ланкада жүргізілген алғашқы ғылыми, қабаттасқан қазба процесі ретінде танылды. Бұл жаңа археологтар үшін Шри-Ланкада мүмкіндіктердің ашылуына негіз болды. 1997 жылы Оңтүстік Азия археологтарының Еуропалық қауымдастығының 14-ші халықаралық конференциясында ұсынылған зерттеу жұмысында ол ежелгі Анурадхапураның радиокөміртек хронологиясының жасын қайта қарастырды. Содан кейін Сиран 130,000 жылдан астам бұрынғы ежелгі жағалау құмды топырақтарында (Иранамаду формациясы деп аталады) тарихқа дейінгі зерттеулер мен қазбаларға ден қойды. Ол нәтижесінде алынған деректерді 1988 жылы Гарвард университетінде докторлық диссертациясын аяқтау үшін пайдаланды. Ол сонымен қатар Нидерланды, Үндістан, Франция және Англия сияқты елдерде шетелдегі зерттеу жұмыстарын жүргізді. 1992 жылы ол Археология департаментінің бас директоры болып тағайындалды және 2001 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Ол Мәдениет істері министрлігі мен Археология департаментінде де бірнеше маңызды лауазымдарды атқарды. Бұдан өзге, ол Шри-Ланкада 20-дан астам ұлттық және халықаралық жобаға жетекшілік етті.

Өлім

2021 жылы 5 қазанда 79 жасында дүние салды.