Кіріспе

Шынайы түлкі түрлері

Тибет түлкісі (Vulpes ferrilata), сондай-ақ Тибет құм түлкісі деп те аталады, Тибет таулы аймағының, Ладак таулы аймағының, Непалдың, Қытайдың, Сиккимнің және Бутанның биік алқаптарында қоныстанды, биіктігі шамамен 1,5 метрге дейін жетеді. Тибет таулы аймағының далалары мен жартылай шөлдерінде кең таралғандықтан, IUCN Қызыл тізімінде «Ең аз алаңдатушы» деп тіркелген. Шынайы түлкілердің ішінде оның бас сүйегі ет жеуге ең көп бейімделген; кондилобазальдық ұзындығы, жамбас және жақ тістерінің ұзындығы тау түлкілеріне қарағанда ұзын. Оның бас сүйегі тау түлкілерінікінен қысқа, ал скулалық доғалары тар. Оның жауы да әлдеқайда тар, ал маңдайы ойыс. Оның кәдімгі тістері тау түлкілерінікінен әлдеқайда ұзын.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Тибет түлкісі Қытайдың батысындағы Тибет жотасымен және Солтүстік Үндістанның Ладакх жотасымен шектелген. Ол Гималайдың солтүстігінде, Непал мен Үндістанның ең солтүстік шекаралық аймақтарында, Тибет арқылы, сондай-ақ Қытайдың Цинхай, Гансу, Синьцзян, Юньнань және Сычуань провинцияларының бір бөлігінде таралған.

Мінез-құлық және экология

Тибет түлкісі негізінен плато пикаларымен қоректенеді, одан кейін кеміргіштер, мармоттар, жүнді қояндар, қояндар, ұсақ жер құстары және кесірткелерді аулайды. Сондай-ақ, ол Тибет антилопаларының, мысық еліктерінің, көк қойлардың және малдың мүрделерін жейді. Тибет түлкілері көбінесе жалғыз, күндізгі аңшылар болып табылады, өйткені олардың негізгі жемі – пикалар күндіз белсенді. Тибет түлкілері пикаларды аулау кезінде қоңыр аюлармен өзара пайдалы қарым-қатынасқа түсуі мүмкін. Аюлар пикаларды қазып шығарады, ал түлкілер олар аюлардан қашқанда ұстап алады. Шамамен 50-60 күндік жүктілік мерзімінен кейін, екі-төрт бала туып, 8-10 айға дейін ата-аналарымен бірге болады. Олардың қуыстары үлкен тастардың түбінде, ескі жағалау сызықтарында және төменгі беткейлерде жасалады. Қуыстардың төрт кіреберісі болуы мүмкін, кіреберістерінің диаметрі шамамен.

Аурулар мен паразиттер

Қытайдың Сычуань провинциясының Серсу ауданындағы Тибет түлкілері Эхинококкпен күшті жұқтырылған, ал Батыс Сычуаньдағы түлкілер альвеолярлы гидатид ауруының түпкілікті иесі болып табылады.