Кіріспе

Экономикалық ойдың философы Филип Мировски (21 тамыз 1951 жылы Мичиган штатының Джексон қаласында туған) – Нотр-Дам университетінде экономикалық ой тарихы мен философиясы саласындағы ғалым. 1979 жылы Мичиган университетінен экономика ғылымдарының докторы дәрежесін алған.

Мансап

1989 жылы жарық көрген «Көп жылу, жарықтан артық» деген кітабында Мировски физиканың экономикадан қалай шабыттанғанын және экономиканың физиканы, әсіресе құндылық теориясы тұрғысынан қалай еліктеуге тырысқанын ашады. Ол энергия тұжырымдамасының Батыс физикасындағы дамуын және оның неоклассикалық экономиканың, қазіргі ортодоксалды теорияның пайда болуы мен таралуына тигізген әсерін зерделейді. Мировскидің тезисі Хэл Вариан тарапынан сынға алынып, Д. Уэйд Хэндс тарапынан біршама ескертулермен қолдау тапты. «Машиналық армандар» неоклассикалық экономикаға әскери және киборг ғылымдарының тарихи ықпалын зерттейді. Джон фон Нейманның назардан тыс қалған ықпалы және оның автоматтар теориясы кітаптың маңызды тақырыптары болып табылады. Мировскинің пікірінше, 20 ғасырдағы неоклассикалық экономикадағы көптеген жетістіктер, ойын теориясынан бастап есептеу экономикасына дейін, фон Нейманның экономикаға қатысты жоспарларының мойындалмаған нәтижесі болып табылады. Бұл еңбек Мировскидің есептеу экономикасы туралы көзқарасын кеңейтеді, онда нарықтың әртүрлі түрлері Ноам Чомскийдің генеративтік грамматикасына ұқсас қағидалар бойынша құрылады. Экономиканың міндеті – нарықтың әртүрлі түрлерінің күрделілік және тиімділік өлшемдері бойынша қалай жұмыс істейтінін зерттеу, сондай-ақ күрделірек нарықтардың аз күрделі нарықтардың әсерін қабылдау мүмкіндігін анықтау. «Күрделілік» термині арқылы Мировски компьютерлік ғылымдағы есептеу күрделілігі теориясына ұқсас ұғымды білдіреді. Мировскидің ойын теориясына қатысты сындық пікірлерін қаржы экономисі және тарихшы Питер Л. Бернштейн атап өтті. «Ешқашан да маңызды дағдарысты ысырапқа жіберме» атты кітабында Мировски неолибералдық ой-сананың соншалықты кең таралғанын, кез келген қарсы дәлелдердің оның соңғы шындығына сене білушілерді одан да сендіруге ғана қызмет ететінін мәлімдейді. Неолиберализмнің «барлық нәрсенің теориясына» айналғаннан кейін, өзін-өзі, білімді, ақпаратты, нарықтарды және үкіметті революциялық тұрғыдан сипаттағаннан кейін, оны «нақты» экономикадан алынған қарапайым деректермен жоққа шығару мүмкін емес.