Кіріспе

Ұлыбритания электр энергетикасы саласын реттеуші

Электр комиссарлары – 1920 жылдан 1948 жылы ұлттандыруға дейін электр энергиясын беру саласын реттеген Ұлыбритания үкіметінің Көлік министрлігінің бөлімшесі болды. Олар өңірлік негізде қайта ұйымдастыруды қамтамасыз етуге және бірлескен электр энергетикалық органдарға тиесілі аз ғана ірі электр станцияларында орталықтандыру жобаларын қарастыруға жауапты болды.

Тарих

1917 жылы Ұлыбритания үкіметі Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін елдің өнеркәсіптерін қайта құруды жоспарлап отырды. Сауда палатасы сэр Арчибальд Уильямсон төрағалығымен Электр энергиясын жеткізу комитетін құрды, ол өнеркәсіптің тиімді мемлекеттік меншікке өтуін ұсынды. Кейін, 1919 жылы сэр Генри Бирченоу төрағалығымен Қайта құру министрлігінің консультативтік кеңесі Электр энергиясын жеткізу жөніндегі төрағалар комитетінің есебін жариялады. Комитетке Уильямсон есебінен туындаған әкімшілік және коммерциялық мәселелер бойынша жалпы пікірлер мен ұсыныстар ұсыну тапсырылды. Бирченоу комитеті Уильямсон есебімен келісіп, бірақ электр энергиясын өндіру және тарату мемлекеттік реттеу және қаржыландырумен біріктірілген жүйе болуы керек екенін, сондай-ақ таратуды да қамтитын тетіктерді табу қажет екенін ұсынды. Парламент өнеркәсіптің тиімді мемлекеттік меншікке өтуіне келіспеді, бірақ комитет ұсыныстарының екеуін әлсіретілген нысанда қабылдады, оның ішінде Электр комиссарларын құру және әр аймақтағы электр энергиясын жеткізушілердің бірлескен электр органдарын құру. 1919 жылғы «Электр энергиясын (жеткізу) туралы» заң негізінен Уильямсон мен Бирченоу есебіне негізделді және аймақтық принцип бойынша қайта ұйымдастыруды қамтамасыз етуге жауапты ресми орган – Электр комиссарларын құру арқылы орталық үйлестіруді енгізді.

Операциялар

1925 жылы комиссия электрмен жабдықтауды стандарттау жүйесін бекітті. Электр энергиясын өндіру және тарату кернеу мен жиіліктердің әртүрлі диапазонында жүзеге асырылды: 109 жеткізуші тек айнымалы ток (AC) берді, 297 – тек тұрақты ток (DC), ал 176 – екеуін де берді. Жабдықтау кернеуі 100 В-тан 3000 В-тан жоғарыға дейін ауытқып келді. Айнымалы ток 25 Гц-тан 100 Гц-қа дейінгі 15 түрлі жиілікте берілді, тіпті ең көп таралған 50 Гц жиілігінде де (223 кәсіпорын берген), кейбіреулері бір фазалы, кейбіреулері екі фазалы және кейбіреулері үш фазалы болды. 1919 жылғы Электр энергиясы заңынан олардың мәжбүрлеу құқықтары алынып тасталды, ал 1920-1926 жылдар аралығы сәтсіздікке ұшыраған кезең ретінде сипатталды. Осы мәселелердің кейбіреулерін 1925 жылы Уэйр комитеті қарастырды, нәтижесінде 1926 жылғы Электр энергиясын (жабдықтау) туралы заң қабылданып, Орталық электр энергиясы кеңесі құрылды. CEB Электр комиссарларымен бірге жұмыс істеді, екеуі де электр энергиясы саласын мемлекеттік меншікке алу кезінде, 1948 жылдың 1 сәуірінде таратылды. Электр комиссарлары мемлекеттік меншікке алынғаннан кейін де бірнеше жыл бойы жұмыс істеді және 1953 жылы толық жабылды.

Кейінгі тағайындалулары

Сэр Джон Макфарлейн Кеннеди (1879–1954) 1938–1947 жылдары төрағаның орынбасары, 1947–1948 жылдары төраға болды. Сэр (Станден) Леонард Пирс (1873–1947) 1925 жылдың мамырынан 1926 жылдың қазанына дейін және 1940–1945 жылдары қызмет етті. Т. П. Вилмшурст 1926 жылдың қарашасынан 1935 жылдың шілдесіне дейін. Сэр Джон Рив Брук (1880–1937) – төрағаның орынбасары, 1929 жылдың наурызынан 1937 жылдың сәуіріне дейін. Чарльз Джордж Морли Нью (1957 жылы қайтыс болды), 1935 жылдың сәуірінен 1948 жылға дейін. Сэр Сирил Уильям Хёркомб (1883–1975) 1937 жылдың соңынан бастап, 1937 жылдың маусымынан 1948 жылға дейін төраға болды.