Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық альпинист (1900–1973)
Austrian mountaineer (1900–1973)
Питер Ауфшнайтер (2 қараша 1900 – 12 қазан 1973) – австриялық альпинист, ауыл шаруашылығы ғалымы, географ және картограф. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өзге альпинист Генрих Харрермен бірге өткен тәжірибесі 1997 жылғы «Тибеттегі жеті жыл» фильмінде бейнеленген.
Peter Aufschnaiter (2 November 1900 – 12 October 1973) was an Austrian mountaineer, agricultural scientist, geographer and cartographer. His experiences with fellow climber Heinrich Harrer during World War II were depicted in the 1997 film Seven Years in Tibet.
Ерте өмір
Кицбюхель қаласында, Австрия-Мажарстан империясында туған Питер Ауфшнайтер Куфштейндегі орта мектепті бітірді. Оқу кезінде 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа әскери қызметке алынды. 1919 жылы емтихандарын аяқтағаннан кейін Германияның Мюнхен қаласына ауыл шаруашылығын оқуға кетті.
Born in Kitzbühel, Austria Hungary, Peter Aufschnaiter attended high school in Kufstein. During his school education he was drafted into military service in the First World War in 1917. After he finished his final exams in 1919 he went to Munich in Germany to study agriculture.
Үстірту
Ол жас кезінде сүйікті Кайзер тау жотасында көтеріле бастады. Кейін Мюнхенде Ауфшнайтер сол кездегі бірнеше неміс альпинистерімен танысты. Ол Сиккимде Канченджангаға (1929 және 1931) экспедицияларына қатысты, онда ол белгілі бір биіктікке жетті. Осы экспедицияларда ол алғаш рет тибеттіктермен қарым-қатынас жасап, тибет тілін үйренді.
In his early years he began climbing in his beloved Kaiser mountain range; later, in Munich, Aufschnaiter became acquainted with several German alpinists of the time. He took part in expeditions to Kangchenjunga (1929 and 1931) in Sikkim, where he reached a height of On these expeditions he had first contacts with Tibetans and learned the Tibetan language.
Нацистік партия
1933 жылғы 30 қаңтардағы Махтергрейфунгтан кейін ол нацистік партияға мүше болды. 1936 жылдан бастап ол Пол Бауэр сол жылы құрған Deutsche Himalaja Stiftung ұйымында толық уақыт жұмыс істеді.
After the Machtergreifung of 30 January 1933, he joined the Nazi Party. From 1936 he worked full time for the Deutsche Himalaja Stiftung established that year by Paul Bauer.
Тұтқын және Тибет
Нанга Парбатқа бірнеше рет баруға тырысқаннан кейін, Ауфшнайтер 1939 жылы Хайнрих Харрерді қоса алғанда, Диамир бетіндегі төрт адамнан тұратын экспедицияны басқарды. Олар бұл жердің тиімді екеніне көз жеткізген соң, тамыз айының соңында Карачиде жүк кемесімен үйлеріне қайтуды күтіп отырды. Кеме ұзақ уақыттан бері кешіктіріліп келе жатқандықтан, Харрер, Людвиг және Лобенхоффер өздерінің дірілдеп тұрған көлігімен Парсияға жетуге тырысты, бірақ Карачиден бірнеше жүз шақырым солтүстік-батысқа қарай британдық сарбаздардың "қорғауы" астында болды және Ауфшнайтер қалған Карачиге қайта оралтты. Екі күннен кейін соғыс жарияланды және 1939 жылдың 3 қыркүйегінде барлығы екі аптадан кейін Бомбейдің маңындағы Ахметнагардағы қамауға алу лагеріне ауыстырылатын тікенді сымның артына қойылды. Олар португалдық Гоаға қашуды ойлады, бірақ Дехрадунға ауысқанда Тибетке баруды уәде етті. Олардың мақсаты - Японның Бірма мен Қытайдағы майданы. Ауфшнайтер мен Харрер қашып кетіп, бірнеше рет тұтқындалып, ақырында жеңіске жетті. 1944 жылдың 29 сәуірінде түскі астан кейін жеті адамнан тұратын топ, Рольф Магенер мен Хайнс фон Хав, британдық офицерлер ретінде, Харрер, Ауфшнайтер, Салцбургтің Бруно Трейпел (Трейпл) және Берлиннің Ханс Копп пен Саттлер, жергілікті үнді жұмысшылары ретінде маскировкаланған лагерден шықты. Магенер мен фон Хав пойызбен Калькуттаға барады, содан кейін олар Бірмадағы жапон әскеріне жолға шықты, ал қалғандары жақын шекараға қарай бет алды. Саттлер 10 мамырда берілсе, қалған төртеу 17 мамырда Цанг Чок ла асуын (5896 метр) кесіп, Тибетке кірді. Содан кейін екі топқа бөлінді: Харрер мен Копп, Ауфшнайтер және Трепел. 17 маусымда Трейпель шаршап, өзіне ат сатып алып, төменгі жерге қайта оралды. Бірнеше айдан кейін қалған үш адам әлі де Тибетке визасыз қалған кезде, Копп та бас тартып, Непалға кетті (ол жерде ол бірнеше күн ішінде британдықтарға тапсырылды). Ауфшнайтер мен Харрер, біріншісінің тибет тілін білуімен көмектесіп, 15 қаңтарда Лхаса астанасына жетті. Олар Батыс Тибет (қасиетті Кайлаш тауынан өтіп), Оңтүстік-Батыс, Гиронг округі мен Солтүстік Чантанг платосын кесіп өтті. Сол кезден бастап Ауфшнайтер Тибетте маңызды рөл атқарды. Үкіметке жұмысқа орналасып, Лхасада гидроэлектр стансасын және кәріз жүйесін жоспарлауға көмектесті және өзендерді реттеу мен орманды қалпына келтіру бойынша алғашқы әрекеттерді бастады. Ол тұқымның сапасын жақсартуды да қарастырды. Харрермен бірге ол астананың алғашқы нақты картасын жасады. Оның археологиялық зерттеулері Джузеппе Туччи деген ғалыммен хат алысуға себеп болды. Оның ауқымды еңбегі Генрих Харрердің "Тибеттегі жеті жыл" және Харрердің "Тибеттегі жеті жылдан кейін: менің өмірім алдында, кезінде және кейін" атты автобиографиясында сипатталған. Ауфшнайтердің "Тибеттегі сегіз жыл" атты кітабында көптеген өзінің суреттері мен эскиздері бар. 1950 жылдың қазан айында Қытай Халық азаттық армиясының Лхасаға ілгерілеуі Ауфшнайтер мен Харрерді Далай-лама Сикким мен Үндістан шекарасындағы Чумби аңғарына шегінген кезде оның кербеніне қосылуға мәжбүр етті. Харрер Үндістанға барды, бірақ Ауфшнайтер Гянцеде қалып, Тибеттен 10 айдан кейін ғана кетті. Харррдің "Тибеттегі жеті жыл" атты кітабында былай делінген: "Питер 1950 жылы 20 желтоқсанда Лхасадан кетті. Генрих Харрер сол жылдың қараша айының ортасында Тибетке жолға шығып, 1951 жылдың наурыз айында елден кетіп қалды. Бірақ Ауфшнайтер Тибетте мүмкіндігінше ұзақ уақыт қалуға тырысты және ол тағы да он ай болды. Осы кезде ол Тибеттің оңтүстік-батыс шекарасында болды. Ол сол жаққа бара жатқанда, қытайлықтар әлі де жоймаған Ронгфю монастырына барып, сол жерден жалғыз өзі Ноға дейін көтерілді. 1 лагерь Эверестке көтерілудің солтүстік бағытында". Ол Непалға 1952 жылы келді, онда картограф болып жұмыс істеді, содан кейін Үндістан армиясының Нью-Дели қаласында жұмыс істеді. 1955 жылы ол алғаш рет Гархвал Гималайдағы Ронтиге (6063 м) канадалық Джордж Хэмпсонмен бірге таза альпинистік стильде көтерілді. Ақырында ол Непал паспортын алып, көптеген шектелген шалғай аймақтарға кіруге мүмкіндік алды және ол құнды ерте будда фрескаларын тапты. Ауфшнайтер қалған өмірінің көп бөлігін Непалда ауыл шаруашылығы инженері болып жұмыс істеді. Алдымен ол Швейцарияның техникалық көмегімен жұмыс істеді. 1956 жылдан бастап ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымында ауыл шаруашылығы маманы болды.
After several attempts at the Nanga Parbat, Aufschnaiter led a small four man expedition in 1939, including Heinrich Harrer, to the Diamir Face with the aim of finding an easier route to the peak. Having concluded that the face was viable, they were in Karachi at the end of August waiting for a freighter to take them home. The ship being long overdue, Harrer, Ludwig and Lobenhoffer tried to reach Persia with their shaky car, but several hundred kilometers northwest of Karachi were put under the "protection" of British soldiers and escorted back to Karachi, where Aufschnaiter had stayed on. Two days later, war was declared and on 3 September 1939, all were put behind barbed wire to be transferred to a detention camp at Ahmednagar near Bombay two weeks later. They considered escaping to Portuguese Goa, but when further transferred to Dehradun,they found Tibet more promising. Their goal was the Japanese front in Burma or China. Aufschnaiter and Harrer escaped and were re captured a number of times before finally succeeding. On 29 April 1944 after lunch a group of seven, Rolf Magener and Heins von Have disguised as British officers, Harrer, Aufschnaiter, the Salzburger Bruno Treipel (aka Treipl) and the Berliners Hans Kopp and Sattler, disguised as native Indian workers, walked out of the camp. While Magener and von Have took the train to Calcutta and from there found their way to the Japanese army in Burma, the others headed for the closest border. After Sattler had given up on 10 May, the remaining four entered Tibet crossing the Tsang Chok la Pass (5,896 metres) on 17 May 1944 and thereafter split into two groups: Harrer and Kopp, Aufschnaiter and Treipel. On 17 June Treipel, exhausted, bought himself a horse and rode back to the lowlands. Several months later, when the remaining three were still without visas for Tibet, Kopp gave up too and left for Nepal (where he was handed over to the British within a few days). Aufschnaiter and Harrer, helped by the former's knowledge of the Tibetan language, proceeded to the capital of Lhasa which they reached on 15 January 1946, having crossed Western Tibet (passing holy Mount Kailash), the South West with Gyirong County and the Northern Changthang Plateau. From then on Aufschnaiter played an important role in Tibet. Employed by the government he helped plan a hydroelectric power plant and a sewage system for Lhasa and started first attempts at river regulations and reforestation in the area. He also looked into improving the quality of seeds. With Harrer he charted the first exact map of the capital city. His archaeological findings led to a correspondence with the scholar Giuseppe Tucci. His extensive work is described in Heinrich Harrer's Seven Years in Tibet and Harrer's autobiography Beyond Seven Years in Tibet: my life before, during and after. Aufschnaiter's own book, Eight Years in Tibet, includes many of his own photographs and sketches. In October 1950 the advance of the Chinese People's Liberation Army to Lhasa forced Aufschnaiter and Harrer to join the caravan of the Dalai Lama when he retreated to the Chumbi Valley bordering Sikkim and India. Harrer proceeded to India, but Aufschnaiter stayed at Gyantse and left Tibet only 10 months later. Harrer's book, Seven years in Tibet states that, "On 20 December 1950, Peter left Lhasa. Heinrich Harrer had already left for southern Tibet in the middle of November, finally leaving the country in March 1951. But Aufschnaiter wanted to stay in Tibet as long as possible, and in fact remained another ten months. ( ) at this time he was on the south western frontier of Tibet. On the way there he visited the monastery of Rongphu, which the Chinese had not yet destroyed, and from there climbed, alone, as far as No. 1 camp on the northern ascent route to Everest." He arrived in Nepal in 1952 where he worked as a cartographer and then in New Delhi, for the Indian Army. In 1955, he first ascended Ronti (6063 m) in the Garhwal Himalaya together with Canadian George Hampson in pure alpine style. He eventually obtained a Nepalese passport which allowed him access to many restricted remote areas and he discovered valuable early Buddhist frescos. Aufschnaiter spent most of his remaining years in Nepal, working as an agricultural engineer. At first he worked for Swiss Technical Aid. From 1956 on he held a position as an agriculture expert for the United Nations Food and Agriculture Organization.
Өлім
Ауфшнайтер өмірінің соңына таман Австрияға оралды және 1973 жылы Инсбрук қаласында 73 жасында қайтыс болды. Ол Австрияның Кицбюхелер Бергфридхоф бейіштесінде жерленген. Өмірінің соңына таман ғана, тартымды мінезді Ауфшнайтер естеліктерін жаза бастады, бірақ олар оның өмірінде жарияланбады. Ол қайтыс болғаннан кейін, қолжазба алғаш рет альпинист Пол Бауэрдің қолында болды. Соңында, Цюрих университетінің Этнология мұражайындағы Тибет зерттеушісі Мартин Брауэн оны өңдеп, жариялады. 1997 жылы түсірілген "Тибеттегі жеті жыл" фильмінде Дэвид Теулис сомдаған Ауфшнайтер жергілікті тігінші Пема Лхакиге ғашық болып, оның әйелі болды.
Aufschnaiter returned to Austria much later in life and died in Innsbruck in 1973 at the age of 73. He is buried at Kitzbüheler Bergfriedhof, Austria. Only very late in his life, the introverted Aufschnaiter began writing memoirs but did not see them published. After his death, the manuscript was first in the possession of mountaineer Paul Bauer. Finally it was edited and published by Tibet scholar Martin Brauen of the Museum of Ethnology at the University of Zurich. In the 1997 film Seven Years in Tibet, Aufschnaiter, who was portrayed by David Thewlis, falls in love with the local tailor Pema Lhaki, and marries her.