Кіріспе

Франклин Делано Рузвельт Мид-Гадсон көпірі – Нью-Йорк штатындағы Гудзон өзені арқылы АҚШ 44-ші және Нью-Йорк 55-ші тас жолдарын байланыстыратын ақылы аспалы көпір.

Тарих

1923 жылы штат заң шығарушы органы Mid Hudson көпірін салу туралы ұсыныс жасады. Нью-Йорк штатының Ориндж округіндегі Беар Маунтин көпірі мен Манхэттендегі Голланд туннелі салынып жатқан болса да, Олбаниден оңтүстікке қарай бекітілген тас жол өткелдері болған жоқ. 1923 жылдың маусым айында Нью-Йорк штатының губернаторы Альфред Э. Смит заңға қол қойды. Құрылысты Нью-Йорк штатының қоғамдық жұмыстар департаменті (қазіргі Нью-Йорк штатының көлік департаменті) жүргізуге тиіс болды. Құрылыс 1925 жылы басталды. 66 000 тонна салмақты каисондар өзен төсегіне батырылды, қысыммен жұмыс істейтін бригадалар шөкірді алып тастады. 96 метрлік готикалық болат мұнара 1929 жылдың сәуір айында салынды. Ашылғаннан кейін үш жыл өткен соң, 1933 жылы, жаңадан құрылған Нью-Йорк штатының көпірлер басқармасына меншік құқығы берілді. 1930 жылдың 25 тамызында өткен ашылу салтанатына губернатор Франклин Д. Рузвельт және оның әйелі Элеонора қатысты. Алғашқыда жол ақысы көпірдің шығыс жағында орналасқан, бірақ 1967 жылдың желтоқсанында жаңа тас жол ашылғанда, ол Ольстер округінің батыс жағына көшірілді. Бастапқыда жол ақысы екі бағытта да алынды. 1970 жылдың тамызында батысқа қарай сапарлайтын жүргізушілер үшін жол ақысы жойылды, ал шығысқа қарай сапарлайтын жүргізушілер үшін жол ақысы екі есеге артты. Осы кезде Нью-Йорк пен Нью-Джерси арасындағы Хадсон өзеніндегі 130 миль (209 км) аралығындағы басқа он бір өткелдің жол ақысы да Оутербридж көпірінен (оңтүстікте) Рип Ван Винкл көпіріне (солтүстікте) дейін тек шығыс бағытында төленетіндей етіп өзгертілді. Mid Hudson көпірі 1983 жылы Америка инженерлік қоғамымен Нью-Йорк штатының тарихи құрылыс инженерлік ескерткіші деп танылды. 1994 жылы көпір "Фрэнклин Делано Рузвельт Мид-Гадсон көпірі" деп аталып қайта жаңартылды. 2009 жылы композитор Джозеф Бертолоцци Bridge Music жобасын аяқтады, бұл жоба тыңдаушыларға Mid Hudson көпірінің музыкалық аспап ретінде ойналатын үнін естуге мүмкіндік берді. Бұл туынды Генри Гадсонның Гадсон өзенімен жасаған сапарының 400 жылдығына арналған Нью-Йорк штатының мерекесіне орай жасалды. Бастапқыда тікелей эфирде орындалатын қойылым ретінде жоспарланған бұл "ерлік жоспар" – көпірдің өзін музыкалық аспап ретінде пайдаланып, аспап үшін музыка жазу Бертолоцциге халықаралық деңгейде кең танымал болды. Нәтижелердің жазбасы, 2009 жылғы "Bridge Music" альбомы (Delos DE1045 лейблінде), Billboard Classical Crossover Music Chart тізімінде 18-орынға енді және бүкіл әлемде таратылды. 2022 жылдың 1 наурызындағы жарты түнгіде көпір шығыс бағытында толыққандай электрондық төлем жүйесіне көшірілді.

Сипаттама

Көпірдің ұзындығы 3000 фут (914 м), ал Гудзон өзенінен биіктігі 135 фут (41 м). Ашылған кезде ол әлемдегі ең ұзын аспалы көпірлердің алтыншысы болды. Бас инженер – поляк иммигранты Ральф Моджески, ол бұрын жақын орналасқан Поукипси теміржол көпірін нығайту жұмыстарын жүргізген. Негізгі мердігер – Пенсильвания штатының Амбридж қаласындағы «Америка көпір компаниясы», болатты Карнеги ұсынған. Көпірдің қақпағының үстінен қасақана орнатылған нығайту фермалары бар, олар қақпақтың астында емес. Көпірде АҚШ 44 және Нью-Йорк 55 тас жолдарының үш қатары, сондай-ақ Гудзон өзені арқылы жаяу және велосипед жолы бар. Көпір шығыс жағында АҚШ 9-ға, ал батыс жағында АҚШ 9W-ға қосылу мүмкіндігін береді. Ортаңғы қатар көбінесе жабық, бірақ таңғы сағат 6-дан 9-ға дейін шығысқа қарай, ал кешкі сағат 3-тен 6-ға дейін батысқа қарай жүргізу үшін ашылады. Көпірдің екі жағында жұмыс жүргізілген кезде ортаңғы қатар кейде ашылады. NYSBA «жантрилер» деп атап жүрген бес жолақты сигналдар қай қатарлар ашық екенін көрсетеді. Көпірдің екі жағындағы жолдар төрт қатарлы, бұл бір немесе екі қатарлы көпірге кіре бергенде қиындық тудырады. Көпірде компьютерлік басқарумен жарықтандыру жүйесі орнатылған, ол аспалы кабельдерге бекітілген LED шамдары арқылы көпірді Рождествоға (қызыл, жасыл) немесе 4 шілдеге (қызыл, ақ және көк) және басқа мерекелерге әсемдеуге мүмкіндік береді. 2019 жылы көпір басқармасы Гудзон өзеніндегі өткелдер үшін жол ақысы 2020 жылдан бастап 2023 жылға дейін жыл сайын өсетінін хабарлады. 2021 жылдың 1 мамырына қарай Mid Hudson көпірінен шығысқа қарай бағытталған жеңіл көліктер үшін қолма-қол ақшамен төлем 1,75 доллар, E-ZPass қолданушылары үшін 1,45 доллар болды. 2022 жылдың мамыр айында E-ZPass қолданушылары үшін жол ақысы 1,55 долларға, ал қолма-қол ақшамен төлеушілер үшін 2 долларға өсті. 2023 жылы E-ZPass жол ақысы 1,65 долларға, ал қолма-қол ақшамен төлем 2,15 долларға дейін өсті.