Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Белгілі бір жағдайларда барлық өзге акциялардан басымдық құқығына ие болатын номиналды акция. Бизнес және қаржы саласында, "алтын акция" – көбінесе үкіметтік ұйымға тиесілі, жекешелендіру және акционерлік қоғамға айналу процесіндегі мемлекеттік компанияда, белгілі бір жағдайларда барлық басқа акциялардан басымдық құқығына ие болатын номиналды акция.
Nominal share which is able to outvote all other shares in certain specified circumstances
In business and finance, a golden share is a nominal share which is able to outvote all other shares in certain specified circumstances, often held by a government organization, in a government company undergoing the process of privatization and transformation into a stock company.
Мақсаты
Бұл акция мемлекеттік ұйымға немесе басқа акционерге акционерлер жиналысында шешуші дауыс беру құқығын береді, осы арқылы басқа барлық акцияларға дауыс беруге мүмкіндік туады. Әдетте, мұндай құқық компания жарғысындағы тармақтар арқылы іске асырылады және белгілі бір пайыздық үлестен асып кетуді болдырмау мақсатында немесе үкіметке немесе басқа акционерге компанияның маңызды әрекеттеріне, мысалы, негізгі активтерді немесе еншілес компанияларды, немесе компанияның өзін сату сияқты вето құқығын беру үшін көзделеді. Мемлекеттік "алтын акциялар" жағдайында, бұл акция көбінесе жаңа жекешелендірілген компанияның ашық нарықта жұмыс істеуге бейімделуі үшін белгілі бір мерзімге сақталады. Егер тиісті ұйымның меншігі ұлттық қауіпсіздік сияқты ұлттық мүдделер үшін маңызды деп табылса, онда одан әрі сақталуы мүмкін. NATS Holdings, Ұлыбританияның жетекші әуе навигациялық қызметтер провайдері, "алтын акцияға" ие компанияның мысалы болып табылады.
This share gives the government organization, or other shareholder, the right of decisive vote, thus to vote all other shares, in a shareholder meeting. Usually this will be implemented through clauses in a company's articles of association, and will be designed to prevent stakebuilding above a certain percentage ownership level, or to give a government, or other shareholder, veto powers over any major corporate action, such as the sale of a major asset or subsidiary or of the company as a whole. In the context of government owned golden shares, this share is often retained only for some defined period of time to allow a newly privatised company to become accustomed to operating in a public environment, unless ownership of the organisation concerned is deemed to be of ongoing importance to national interests, for example for reasons of national security. NATS Holdings, the UK's main air navigation service provider, is an example of a company with a golden share.
Тарих
Бұл термин 1980-ші жылдары туындады, британ үкіметі жекешелендірген компанияларында алтын үлестерді сақтап қалғанда, кейін көптеген еуропалық елдер мен бұрынғы Кеңес Одағы да осы тәсілді қолданды. Ресейде бұл шара Ресей Федерациясы Президентінің (Борис Ельциннің) 1992 жылғы 16 қарашадағы Жарлығымен енгізілді.
The term arose in the 1980s when the British government retained golden shares in companies it privatised, an approach later taken in many other European countries, as well as the former Soviet Union. It was introduced in Russia by a Decree of the President of the Russian Federation (Boris Yeltsin) on November 16, 1992.
Қытай Халық Республикасы
2013 жылы Қытай Халық Республикасы «арнайы басқару акциялары» деп аталатын алтын акцияларды енгізді. Осы уақыттан бері Қытай Коммунистік партиясының (ҚКП) бас хатшысы Си Цзиньпин басшылығындағы үкімет жеке компанияларды, әсіресе технология компанияларын бақылауды күшейту үшін алтын акцияларды пайдаланып келеді. 2021 жылы The Economist және Reuters ByteDance компаниясындағы Қытай үкіметінің үлесін алтын акцияға жасалған инвестиция деп сипаттады.
In 2013, the People's Republic of China introduced golden shares termed "special management shares." Since then, golden shares have been utilized by Chinese Communist Party (CCP) general secretary Xi Jinping's administration to expand control over private companies, particularly technology companies. In 2021, The Economist and Reuters described the Chinese government's stake in ByteDance as a golden share investment.
Құқықтық даулар
Ұлыбритания үкіметінің BAA-дағы (Ұлыбритания әуежайларының басқарушы органы) алтын үлесі 2003 жылы Еуропалық соттар тарапынан заңсыз деп танылды, себебі ол Еуропалық Одақ ішіндегі капиталдың еркін айналымы принципіне қайшы келеді деп шешілді. Еуропалық Әділет соты Португалияның "Energias de Portugal" компаниясындағы алтын үлесінің де Еуропалық Одақ заңнамасына қайшы екенін мәлімдеді, өйткені ол капиталдың еркін қозғалысына негізсіз шектеу қойды. Заңсыз деп танылған басқа алтын үлестерге: Telefonica, Repsol YPF, Endesa, Argentaria және Tabacalera компанияларындағы испан үкіметінің алтын үлестері жатады. Volkswagen AG алтын үлестерінің құрылымы және Германияның Нидер-Саксен (Төменгі Саксония) федералды жерінің қиындықтары Йоханнес Адольфпен, сондай-ақ Пир Зумбансен мен Даниэль Сааммен бірге талқыланады.
The British government's golden share in BAA, the UK airports authority, was ruled illegal by European courts in 2003, when it was deemed contradictory to the principle of free circulation of capital within the European Union. The European Court of Justice also held that Portugal's holding of golden shares in Energias de Portugal is contrary to European Union law since it presented an unjustified restriction on free movement of capital. Other golden shares ruled illegal include the Spanish government's golden shares in Telefonica, Repsol YPF, Endesa, Argentaria and Tabacalera. The golden share structure of Volkswagen AG and the travails of the German Land (federal state) of Niedersachsen (Lower Saxony) are discussed by Johannes Adolff as well by as Peer Zumbansen and Daniel Saam.