Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акусматикалық музыка (грекше ἄκουσμα akousma, "естілетін нәрсе") – тікелей орындаудың орнына динамиктер арқылы ұсынуға арналған электроакустикалық музыканың бір түрі. Ол 1940 жылдардың соңында пайда болған musique concrète композициялық дәстүрінен бастау алады. Акустикалық немесе электроакустикалық музыкалық туындылардан айырмашылығы, таза акусматикалық композициялар (тыңдау тұрғысынан) көбінесе тек бекітілген аудио жазбалар түрінде ғана болады. Акусматикалық музыканың композициялық практикасының негізінде акусматикалық дыбыс – естілетін, бірақ көрінбейтін дыбыс жатыр. Әуен, гармония, ырғақ, өлшем сияқты дәстүрлі түрде "музыкалық" деп есептелетін элементтер де болуы мүмкін, бірақ көбінесе тембр және спектр сияқты дыбысқа негіделген ерекшеліктерге көбірек назар аударылады. Композициялық материалдарға музыкалық аспаптардан алынған дыбыстар, дауыс, электрондық түрде жасалған дыбыстар, дыбыс сигналдарын өңдеу арқылы алынған дыбыстар, сондай-ақ әртүрлі дыбыс эффектілері мен далалық жазбалар кіруі мүмкін. Музыканы жасау үшін цифрлық диктофондар, цифрлық сигналды өңдеу құралдары, цифрлық аудио жұмыс станциялары сияқты түрлі музыкалық технологиялар, немесе магнитофондар мен диктофондар сияқты аналогты құралдар қолданылады. Мұндай технологиялардың көмегімен әртүрлі дыбыстық материалдарды кез келген тәсілмен біріктіруге, салыстыруға және өзгертуге болады. Осы тұрғыда композициялық әдіс Эдгард Варездің "дыбысты ұйымдастыру" деп атаған процесі ретінде қарастырылады.
Acousmatic music (from Greek ἄκουσμα akousma, "a thing heard") is a form of electroacoustic music that is specifically composed for presentation using speakers, as opposed to a live performance. It stems from a compositional tradition that dates back to the origins of musique concrète in the late 1940s. Unlike acoustic or electroacoustic musical works that are realized from scores, compositions that are purely acousmatic (in listening terms) often exist solely as fixed media audio recordings. The compositional practice of acousmatic music features acousmatic sound, sound which is heard but not seen, as a central musical aspect. Other aspects traditionally thought of as 'musical' such as melody, harmony, rhythm, metre may be present but more often consideration is given to sound based characteristics such as timbre and spectrum. Compositional materials can include sounds derived from musical instruments, voice, electronically generated sound, or sounds employing audio signal processing, as well as general sound effects and field recordings. The music is produced with the aid of various music technologies, such as digital recorders, digital signal processing tools, digital audio workstations, or analog means such as tape recorders or turntables. Using such technology various sound materials can be combined, juxtaposed, and transformed in any conceivable manner. In this context the compositional method can be seen as a process of what Edgard Varèse termed "sound organisation".
Шығу тегі
Кейбір тарихи деректер бойынша, "акусматикалық" терминінің бастауы Пифагорға дейін жетеді; философ студенттерін экранның артынан оқытып, олардың назарын лекцияларының мазмұнынан аудармау үшін мұндай шара қолданған деп саналады. Осы жағдайда тыңдаушы есту сезімін күшейту үшін шығарылған дыбыстарға назар аударады. 1955 жылы Жером Пейно мен Пьер Шеффер "музыка конкрет" (musique concrète) тыңдау тәжірибесін анықтау үшін "акусматикалық" терминін алғаш рет қолданды. Бұл термин Пифагордың шәкірттерінің ең сыртқы тобы – "акусматикой" (akousmatikoi) аталымынан шыққан, олар ұстаздарының даусын тек перде артынан ғана естіген. Сол сияқты, акусматикалық музыка да дыбыс көзі көрінбей, динамиктердің "пердесі" артынан естіледі.
According to certain historical accounts, the origin of the term acousmatic can be traced back to Pythagoras; the philosopher is believed to have tutored his students from behind a screen so as not to let his presence distract them from the content of his lectures. Under these conditions, the listener focuses on the sounds being produced to heighten the sense of hearing. In 1955, Jérôme Peignot and Pierre Schaeffer were the first to use the term acousmatique to define the listening experience of musique concrète. It is said to be derived from akousmatikoi, the outer circle of Pythagoras' disciples who only heard their teacher speaking from behind a veil. In a similar way, one hears acousmatic music from behind the 'veil' of loudspeakers, without seeing the source of the sound.
Даму
Академиялық ортада акустикалық музыка және акустикалық өнер терминдері жиі қолданыла бастады, әсіресе заманауи musique concrète туралы сөз болғанда. Дегенмен, акустикалық тәжірибе – композиция стилі ме, әлде дыбысты тыңдаудың бір жолы ма, деген пікір қақтығысы бар. Скрутон дыбыстық тәжірибені бастапқыда акусматикалық деп сипаттайды: Лидия Гоердің сөздерінше, "дыбыс әлемі – біз кіре алатын кеңістік емес; ол бізден қашықтықта болатын әлем".
Within academia the terms of acousmatic music and acousmatic art have gained common usage, particularly when referring to contemporary musique concrète; however, there is some dispute as to whether acousmatic practice relates to a style of composition or a way of listening to sound. Scruton defines the experience of sound as inherently acousmatic: as Lydia Goehr paraphrases, "the sound world is not a space into which we can enter; it is a world we treat at a distance".
Стиль
Акусматикалық музыкада танымал музыкалық көздері бар дыбыстар кездесуі мүмкін, бірақ дәстүрлі вокалдық және аспаптық технологияның шегінен асып түсетін танымал көздер де болуы мүмкін. Қолданылатын технология тек дыбыстарды көшірумен ғана шектелмейді. Дыбыс синтезі мен өңдеу әдістері қолданылады, олар бізге бұрын естімеген және нақты көзін анықтау қиын дыбыстарды ұсынуы мүмкін. Акусматикалық композициялар бізге таныс музыкалық құбылыстарды ұсынуы мүмкін: басқа музыка түрлерімен оңай салыстырылатын аккордтар, мелодиялар және ырғақтар, сонымен қатар дәстүрлі жіктемеге жатқызу мүмкін емес құбылыстарды да ұсынуы мүмкін.
Acousmatic music may contain sounds that have recognizably musical sources, but may equally present recognizable sources that are beyond the bounds of traditional vocal and instrumental technology. The technology involved transcends the mere reproduction of sounds. Techniques of synthesis and sound processing are employed which may present us with sounds that are unfamiliar and that may defy clear source attribution. Acousmatic compositions may present us with familiar musical events: chords, melodies and rhythms which are easily reconcilable with other forms of music, but may equally present us with events which cannot be classified within such a traditional taxonomy.
Орындау тәжірибесі
Акустикалық композициялар кейде тыңдаушыларға концерттік ортада ұсынылады, олар көбінесе орындаушыларсыз болғанымен, акустикалық концерттерден ажырату қиын. Акустикалық концертте дыбыс алдын ала жазылған материалдарды пайдалану арқылы немесе компьютерде нақты уақытта жасалады. Дыбыс материалы кейін "дыбыс диффузиясы" деп аталатын тәсіл арқылы бірнеше динамиктер арқылы кеңістікте таратылады. Мұндай туындыны көбінесе композитор (бар болса) диффузиялайды, бірақ интерпретатор рөлін осы өнер саласының басқа маманы да атқара алады. Интерпретаторға туындыны кеңістікте орналастыру бойынша бағыт-нұсқау беру үшін көптеген композиторлар диффузиялық партитура ұсынады; ең қарапайым түрінде бұл уақыт осіне қатысты кеңістіктік өзгерістерді көрсететін туындының графикалық бейнесі болуы мүмкін.
Acousmatic compositions are sometimes presented to audiences in concert settings that are often indistinguishable from acoustic recitals, albeit without performers. In an acousmatic concert the sound component is produced using pre recorded media, or generated in real time using a computer. The sound material will then be distributed spatially, via multiple loudspeakers, using a practice known as "sound diffusion". The work is often diffused by the composer (if present) but the role of interpreter can also be assumed by another practitioner of the art. To provide a guideline for the spatialization of the work by an interpreter, many composers provide a diffusion score; in its simplest form this might be a graphic representation of the piece with indications for spatial manipulations, relative to a time line.
Акусматикалық тәжірибе
Акусматикалық музыкада тыңдаушылар дыбыстарды олардың көзіне емес, дыбыстық сапасына қарай ажыратуға шақырылады. Пьер Шеффер өзінің «Музыкалық объектілер туралы трактатында» былай деп жазады: «Көздерді жасыру – техникалық кемшілік емес, сондай-ақ кездейсоқ өзгеріс процесі де емес: ол алғышартқа айналады, тыңдаушыны саналы түрде белгілі бір жағдайға келтіру. Сондықтан сұрақ осыған қатысты туындайды: «Мен не естіп тұрмын? Сіз не естіп тұрсыз?» – яғни, тыңдаушыдан дыбыстың сыртқы көрінісін емес, оның өзінің қабылдануын сипаттауын сұрау керек». Музыканың акусматикалық екендігі оның динамиктен ойнатылуына қарағанда, қалай тыңдалғанына көбірек байланысты. «Акусматикалық» терминін дұрыс түсіну үшін дыбыс көзі мен дыбыс идентификациясын нақты ажырату қажет. Акусматикалық музыканы тыңдаушы дыбысты оның жекелігіне сезімталдықпен қабылдамай немесе азырақ қабылдайтын музыка деп айтуға болады. Тыңдау режимі дыбыстың миметикалық емес, абстрактілі тембральдық аспектілеріне бағытталған. Пьер Шеффер мұны «écoute réduite» (кемітілген тыңдау) деп атады. «Écoute réduite» музыканы акусматикалық деп қабылдауға алып келеді, себебі дыбыстарды динамиктен ойнату олардың идентификациясын жасыруға мүмкіндік береді, өйткені визуалды анықтама жойылады.
In acousmatic music, listeners are challenged to distinguish sounds, not based on their source, but by their sonic quality. As Pierre Schaeffer writes in his Treatise on Musical Objects "The concealment of the causes does not result from a technical imperfection, nor is it an occasional process of variation: it becomes a precondition, a deliberate placing in condition of the subject. It is toward it, then, that the question turns around; "what am I hearing? What exactly are you hearing" in the sense that one asks the subject to describe not the external references of the sound it perceives but the perception itself." That music is acousmatic is determined more by how it is listened to, than by whether it is being played from a loudspeaker or not. In understanding the term 'acousmatic' appropriately, it is necessary to distinguish clearly between sound source and sound identity. Acousmatic music can be said to be that which calls for the listener to perceive sound with reduced or no sensibility to the sound's identity. The listening mode is oriented instead upon more abstract timbral than mimetic aspects of the sound. Pierre Schaeffer has referred to this as écoute réduite (reduced or narrowed down listening). It can be said that an écoute réduite leads to the perception of music as acousmatic, in the sense that playing sounds from loudspeakers has the potential for obscuring their identity, as the visual reference is removed.