Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дамуға байланысты жер аудару және қоныс аудару (DIDR) – адамдардың дамуға байланысты мәжбүрлі көші-қон түрінде өз үйлерінен кетуге мәжбүр болуы. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл гидроэлектр станциялары мен суару жүйелері үшін бөгеттер салумен байланысты, бірақ ол тау-кен өндіру, ауыл шаруашылығы, әскери нысандар, әуежайлар, өнеркәсіптік кәсіпорындар, қару-жарақ сынақ алаңдары, теміржолдар, жол құрылысы, қала құрылысы, табиғатты қорғау жобалары және орман шаруашылығы сияқты әртүрлі даму жобаларының нәтижесінде де туындауы мүмкін. Дамуға байланысты жер аудару – бұл адамдардың ұйымдасуының әртүрлі деңгейлеріне, рулық және ауылдық қауымдастықтардан бастап дамыған қалалық аймақтарға дейін әсер ететін әлеуметтік проблема. Даму дамушы елдерде жаңғыру мен экономикалық өсуге қажетті қадам ретінде қарастырылады, алайда, жер аударылғандар үшін бұл көбінесе күнкөріс жолын жоғалтуға және кедейлікке ұшырауға әкеледі. Дамуға байланысты жер аударылған адамдарды, босқындарды және ішкі көшіп қонғандарды жіктеу әрбір санатқа берілетін көмектің түріндегі маңызды айырмашылықтарға негізделген. Босқындар мен ішкі көшіп қонғандар зорлық-зомбылық пен қуғын-сүргіннен қашып келгендіктен әдетте халықаралық қорғау мен көмекке мұқтаж. Дамуға байланысты жер аударылған адамдар өздерінің табыс табу мүмкіндіктерін қалпына келтіруді және мемлекеттен қорғауды қажет етеді. Даму нәтижесінде жер аударылған адамдардың экономикалық және әлеуметтік шығындары босқындардың (БҰҰ-ның босқындар агенттігінің анықтамасы бойынша) тәжірибесімен ұқсас болғанымен, олар халықаралық құқықпен қорғалмайды. "Екіншілік" немесе "жайындама" жер аудару – даму жобасының экологиялық, географиялық және әлеуметтік-саяси салдарының нәтижесінде уақыт өте келе және бастапқы жобадан алшақтап, туындайтын жағдай. Бұл түрдегі жер аударуды болжау және басқару қиын. Үндістандағы Сардар Саровар бөгеті – Нармада аңғары жобасының ең ірі бөгеті, оның салдарынан 40 000-нан астам адам қоныс аударды. 1980-1990 жылдары бөгетке қарсы экологиялық және рулық топтар наразылық білдірді. Ганадағы Ахафо кеніші – 2005 және 2006 жылдары шамамен 10 000 адамды қоныс аударған ашық карьер. Қоныс аударғандардың көпшілігі шаруалар болды, бірақ кен өндіруші компания Newmont оларға жерлерін жоғалтқаны үшін өтемақы төлеуден бас тартты. Үндістандағы Куно қорығы – 1999-2003 жылдар аралығында Азиялық арыстанды қайта орналастыру үшін 24 ауыл қоныс аударды. Қоныс аудару және орман шекараларын күшейту, қоныс аударғандар мен қабылдаушы қауым арасындағы әлеуметтік және экономикалық байланыстарды бұзды. АҚШ-тағы Pacific Park/Atlantic Yards – 2010 жылы құрылысы басталған Нью-Йорктегі көп мақсатты даму жобасы, ол жерді мәжбүрлі сатып алуды, 12 ғимаратты бұзуды және бірнеше сот процесін қамтыды.
Development induced displacement and resettlement (DIDR) occurs when people are forced to leave their homes in a development driven form of forced migration. Historically, it has been associated with the construction of dams for hydroelectric power and irrigation, but it can also result from various development projects such as mining, agriculture, the creation of military installations, airports, industrial plants, weapon testing grounds, railways, road developments, urbanization, conservation projects, and forestry. Development induced displacement is a social problem affecting multiple levels of human organization, from tribal and village communities to well developed urban areas. Development is widely viewed as an inevitable step towards modernization and economic growth in developing countries; however, for those who are displaced, the result is most often loss of livelihood and impoverishment. Classification of development induced displaced persons (DIDPs), refugees and internally displaced persons rests on fundamental differences in the type of assistance provided to each category. Refugees and internally displaced persons typically need international protection and assistance as a result of fleeing violence and persecution. Development induced displaced persons require the restoration of their capacity to generate income and protection from the state. While people displaced as a result of development have similar experiences to refugees (as defined by the UNHCR) in terms of economic and social loss, they are not protected by international law. "Secondary" or "indirect" displacement is a result of environmental, geographical and socio political consequences of the development project that take place over time and distance from the initial project. This type of displacement is less predictable and difficult to control. Sardar Sarovar Dam in India – The largest dam in the Narmada Valley Project, which displaced over 40,000 people. The dam was the subject of protest by environment groups and tribal groups during the 1980s and 1990s. Ahafo Mine in Ghana – An open pit mine which displaced approximately 10,000 people in 2005 and 2006. Most of the displaced were subsistence farmers, but the mining company, Newmont, denied them compensation for loss of land. Kuno Wildlife Sanctuary in India – Between 1999 and 2003, 24 villages were displaced to reintroduce the Asiatic Lion to the area. Resettlement and enforcement of forest boundaries disrupted social and economic ties between the displaced and the host community. Pacific Park/Atlantic Yards in the US – A mixed use development in New York City that began construction on 2010, involving eminent domain, the destruction of 12 buildings, and several lawsuits.
Саясат және оның әсерін төмендету
Көшіп-қонушы халықты зерттеуші әлеуметтанушылар мен антропологтардың жұмысы біртіндеп теориялық және тұжырымдамалық білімдер жиынтығын қалыптастырды. Даму жоспарлаушылар, әрі қарай, қоныс аудару жоспарларын жасау үшін әлеуметтік ғалымдардың еңбектеріне сүйенуге мәжбүр болды. Сернеаның түсіндіруінше, ҮЕҰ-лар мен жер аударылған адамдардың қарсылығының көмегімен ерте саясаттың "толқынды әсері" уақыт өте келе қоныс аудару саясатын кеңейтуге алып келді, және ол кеңею үрдісі жалғасуда. 1998 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымына Ішкі Қоныс Аударту Жөніндегі Басшылық Принциптер ұсынылды, бұл ішкі қоныс аудартушылардың құқықтары мен қорғалуын анықтайтын заңгерлер тобы ұсынған нұсқаулар жиынтығы. Бұл нұсқаулықтарда мемлекет даму салдарынан туындаған қоныс аударудың әсерінен азаматтардың құқықтарын қорғаушы ретінде нақты көрсетілген. Егер мемлекет ДИҚА-ның (дамумен шақырылған қоныс аударушылардың) құқықтарын қорғамаса, онда халықаралық қауымдастық жауап етуге тиіс. 2002 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Гуманитарлық Істерді Үйлестіру Жөніндегі кеңсесі ДИҚА жағдайларын зерттеу үшін ДИҚА бөлімін құрды. Қазіргі таңда ДИҚА-ны реттейтін халықаралық заң жоқ.
The work of sociologists and anthropologists studying displaced populations gradually led to a body of theoretical and conceptual knowledge. Development planners were eventually forced to rely on the work of social scientists in order to devise resettlement plans. Cernea explains that, assisted by dissent from NGOs and displaced persons themselves, a "ripple effect" of early policies led to expansion of resettlement policy which continues to broaden over time. In 1998, the United Nations was presented with the Guiding Principals on Internal Displacement, a set of guidelines proposed by group of legal scholars identifying rights and protections for internally displaced people. These guidelines specifically name the state as the protector of the rights of its citizens against the effects of development induced displacement. Should the state fail to protect the rights of DIDRs, the Guidelines state that the international community must respond. In 2002, the United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs established an IDP Unit to investigate instances of DIDR. There is currently no enforceable international law governing DIDR.