Кіріспе

Грек мүсіншісі (шамамен 480 – 410 б.з.д.)

Кресила (Krēsílas; шамамен 480 – шамамен 410 б.з.д.) – классикалық дәуірде (б.з.д. 5 ғасыры) өмір сүрген грек мүсіншісі, Кидония қаласынан шыққан. Ол Аргоста білім алған, содан кейін Пелопоннес соғысы кезінде Афинада Миронның идеалистік портреттеу дәстүрін жалғастырған. Ол коринфтік дулығасы бар Перикл мүсінімен ең көп танымал.

Өмірбаян

Кресила Крит аралындағы Кидония қаласынан шыққан. Ол Аргоста Доротеостың шәкірті болып оқыды, олар Дельфи және Гермионада бірге жұмыс істеді. Б.з.д. 450-420 жылдар аралығында ол негізінен Афинада Мирон мектебінің ізбасары ретінде жұмыс істеді, ал Фидиядан кейінгі кезеңде Пелопоннес соғысы кезеңінің ықпалымен туындаған айқындылық элементтерін енгізді.

Жұмыс

Афинада ол, мысалы, өзінің стратегиялық лауазымының белгісі ретінде басына коринфтік шлем кигізілген Периклдің қола мүсінін (б.з.д. 440–430 жж.) жасады. Плиний Үлкен бұл туынды туралы былай деді: "Бұл атаққа лайық жұмыс; осы өнердің керемет қасиеті – ол атақты адамдарды одан да әйгілі ете алады". Оның тұғыры Афина Акрополісінде табылған; бұл Паусаниас сол жерде көрген қола болған болуы мүмкін (Паусаниас I.25.1, I.28.2). Перикл портретінен жасалған бюстер сериясы осы мүсіннен шыққан сияқты, олардың мысалдары Ватикан мұражайларында, Британ мұражайында (Тиволидегі Адриан вилласынан табылған және Чарльз Таунлиге тиесілі) және Алтес мұражайында сақталған. Кресилас сонымен қатар Ефес үшін жараланған жауынгерлер мен өліп бара жатқан амазонканы (Фидий мен Поликлейтпен бәсекелесе отырып) жасады, бұл көптеген көшірмелердің үлгісі болуы мүмкін, соның бірі – Ватикан мұражайындағы Кресиластың жараланған амазонкасы (volnerata; Плиний, Nat. Hist. xxxiv. 75). Ол сондай-ақ Афина мүсінінің (Веллетри Афинасы) Веллетри түрін жасаған автор ретінде танылған. Гомердің сипаттамасына сәйкес ол Диомед мүсінін де жасады.

"Кресилла"

1804 жылы Матильда Бетам Кресиласты "Кресилла" деген әйел ретінде жаңылыстыра анықтады. Ол Эфестегі Артемида храмы үшін жеті амазонканы мүсіндеу конкурсында Поликлейт пен Фидийден кейін үшінші орын алды деп ойлады. Осының салдарынан Кресиласты суретші Джуди Чикагоның Батыс өркениетіндегі әйелдер тарихына арналған "The Dinner Party" атты символдық туындысына қате кіргізді.