Кіріспе

Альфред С. Айхнер (23 наурыз 1937 жыл – 10 ақпан 1988 жыл) – американдық посткейнсиандық экономист. Ол неоклассикалық баға механизмін сынап, бағалар сұраныс пен ұсыныс арқылы емес, баға қосу арқылы қалыптасады деп тұжырымдады. Айхнер посткейнсиандық экономика мектебінің негізін қалаушылардың бірі және қайтыс болған кезде Ратгерс университетінің профессоры болған. Айхнердің жазбалары мен ойларын қолдауы Джон Мейнард Кейнстің теорияларынан өзгеше болды, ол еркін нарыққа мемлекеттік араласуды және жұмыспен қамтуды арттыру үшін мемлекеттік шығыстарды жақтаған. Айхнер инвестициялар экономикалық өсімнің кілті екенін айтқан. Ол мемлекеттік табыс саясатының инфляциялық жалақы мен баға келісімдерін экономиканы реттеудің дәстүрлі фискалдық және монетарлық құралдарымен байланыста алдын алуға тиіс деген пікірдің жақтаушысы саналды. Ол "Мегакорп және олигополия" (1976), "Жаңа экономикаға қарай: посткейнсиандық және институционалистік теориядан эсселер" (1985) кітаптарымен белгілі. Оның "Дамыған нарықтық экономиканың макродинамикасы" (1987) еңбегінде динамика мен өсу, инвестициялар, қаржы және табыс тарату туралы тараулар бар.

Өмір және жұмыс

Айхнер АҚШ-тың Вашингтон қаласында дүниеге келген. Ол Колумбия университетінен экономика ғылымы бойынша докторлық дәрежесін алды. 1962 жылдан 1971 жылға дейін Колумбияда сабақ берді. Кейін ол SUNY Purchase (1971–1980) мекемесінде сабақ берді, содан кейін Rutgers University факультетіне қосылды. Айхнер редакциялаған кітаптарының арасында "Пост-Кейнестік экономикаға нұсқаулық", "Экономика неге әлі ғылым емес" және "Дамыған нарықтық экономиканың макродинамикасы" кіреді. Айхнер Конгресс пен басқа да заң шығару комитеттерінде куәлік берді.

Мәдениет және экономика тарихшысы

Колумбия университетінің экономика профессоры Эли Гинцбергпен бірге Айхнер 1964 жылы "Мазасыздық: Америка демократиясы және негрлер" атты африкалық американдықтардың экономикалық тарихына арналған кітап жазды. Осы авторлар: "1776 жылға дейін Ұлыбританияның Солтүстік Америка колонияларына келген бірнеше миллион адамның шамамен 80 пайызы түрлі формадағы қызметте болған деп саналады" деп жазды.

Экономика ғылымы?

Кейбір негізгі ағымдағы экономистер неоклассикалық экономикалық парадигмадағы экономикалық шындықтың сипаты туралы болжамдар негізінен кемшіліктері бар деп санайды. Неоклассикалық экономистер қолданатын математикалық теориялар ғылыми деп қарастырылуы мүмкін емес дегенге қатысты нақты дәлелдерді білікті экономистер жиі келтіріп отырады. Альфред Айхнер "Экономика неге әлі ғылым емес?" еңбегінде экономиканы әлеуметтік жүйе ретінде қарастыра келе, былай дейді:

"Нарықтың өзін-өзі реттейтін жүйе деген мифтен бас тарту экономикадағы "беделді" топтың жасаған қастандығының нәтижесі емес. Бұл тіпті әрбір жеке экономистің саналы таңдауы да емес. Керісінше, экономиканың әлеуметтік жүйе ретінде жұмыс істеу тәсілі – оның ішінде жаңа мүшелерді іріктеу жолымен – қоғамның пайдалы деп тапқан идеялар жиынтығын ұдайы қайталай беру арқылы үлкен қоғамдағы өз орнын сақтайды. Ал осы идеялар жиынтығы экономикалық жүйенің қалай жұмыс істейтінін ғылыми тұрғыдан түсінуге қатысты кемшін болуы мүмкін. Басқаша айтқанда, экономика ғылымды басқа интеллектуалдық қызмет түрлерінен ажырататын эпистемологиялық қағидаларды қабылдауға құштар емес, себебі бұл экономистердің басым идеологияның қорғаушысы ретіндегі кең қоғамдағы беделіне нұқсан келтіруі мүмкін. Осы жағдайда экономистердің өзі көптеген табиғат зерттеушілерінің жағдайына ұқсайды. Олар Коперник ғаламшарлар туралы теориясын, содан кейін Дарвиннің эволюция теориясын қолдайтын дәлелдерге тап болғанда, яһуди-христиандық этиканың аянды негізін құлатқандық үшін шындықты ашуға бола ма деген мәселені қарастыруға мәжбүр болды."

Кітаптар мен мақалалар

Айхнер, А. С. (1988), «Толық жұмыспен қамту және адам факторы», Challenge 31(3), 4–8. Айхнер, А. С. (1987), «Жетілдірілген нарықтық экономикалардың макродинамикасы», M. E. Sharpe, Нью-Йорк. Айхнер, А. С. (1986), «Экономика ғылымға айналуы мүмкін бе?», Challenge 29(5), 4–12. Айхнер, А. С. (1985), «Жаңа экономикаға қарай: посткейнсиандық және институционалистік теориядағы эсселер», M. E. Sharpe, Армонк, Нью-Йорк. Айхнер, А. С. (1985), «Эмпирикалық тұрғыдан негізделген экономикаға қарай», Eastern Economic Journal 11(4), 437–449. Айхнер, А. С. (1984), «Бейбітшілік пен өсім үшін бюджеттеу», Challenge 26(6), 9–20. Айхнер, А. С. (1984), «Джоан Робинсонның мұрасы», Challenge 27(2), 42–46. Айхнер, А. С. (ред.) (1983), «Экономика неге әлі ғылым емес», M. E. Sharpe, Нью-Йорк. Айхнер, А. С. (1983), «Корпоративтік экономиканың микронегіздері», Managerial and Decision Economics 4(3), 136–152. Айхнер, А. С. (ред.) (1978), «Посткейнсиандық экономикаға нұсқау», M. E. Sharpe. Айхнер, А. С. (1978), «Посткейнсиандық теория: кіріспе», Challenge 21(2), 4–17. Айхнер, А. С. (1976), «Мегакорпорация және олигополия: макродинамиканың микронегіздері», Cambridge University Press, Кембридж, Ұлыбритания. Айхнер, А. С. (1975), «Олигополия жағдайында баға қосымшасын анықтау теориясы: тағы бір жауап», Economic Journal 85, 149–150. Айхнер, А. С. & Kregel, J. A. (1975), «Посткейнсиандық теорияға эссе: экономикадағы жаңа парадигма», Journal of Economic Literature 13(4), 1293–1314. Айхнер, А. С. (1974), «Олигополия жағдайында баға қосымшасын анықтау: жауап», Economic Journal 84, 974–980. Айхнер, А. С. (1973), «Олигополия жағдайында баға қосымшасын анықтау теориясы», Economic Journal 83, 1184–1200. Айхнер, А. С. (1969), «Олигополияның пайда болуы: қант өндірісінің мысалы», The Johns Hopkins Press, Балтимор және Лондон. Эли Гинцберг және Айхнер, А. С. (1964), «Қиындық тудыратын фактор: американдық демократия және негрлер», Free Press of Glencoe.