Кіріспе

Американдық раввин және философ (1941 жылдан бүгінге дейін) философ және теолог Дэвид Новак, ол дінаралық конференцияларда жиі сөз сөйлейді.

Ерте өмір және білім

Новак 1941 жылы Чикаго, Иллинойс штатында дүниеге келген. Ол 1961 жылы Чикаго университетін бакалавр дәрежесімен бітірді, ал 1964 жылы еврей әдебиеті саласында магистр дәрежесін алды. 1966 жылы Американың еврей теологиялық семинариясынан раввин қызметіне бекітілді. 1963 жылдан бері Мелва Зиманға үйленген, олардың екі баласы және бес немересі бар.

Этика

Новак табиғи құқық дәстүрі мен Галахадан алынған еврей әлеуметтік этикасын жақтау арқылы еврей этикасына үлес қосты. Осы мақсатта ол Ной заңдарына раввиндердің көзқарасын мәдениаралық моральдық ой-өріс үшін пайдалы негіз ретінде қарастырады. Оның біліктілігіне Маймонид, Джон Кортни Мюррей және Пол Тиллих кіреді. Ол дінтануда еврей раввиндерінің дәстүрі мен логикасын христиандық ілімдермен үйлестіреді.

Діндер аралығы

Новак Питер Окс, Тиква Фример Кенски және Майкл Сигнермен бірге "Нью-Йорк Таймс" газетінің 2000 жылғы 10 қыркүйектегі жексенбілік санында "Дабру Эмет (Ақиқатты айтыңдар): христиандар мен христиандық туралы еврей мәлімдемесі" деген тақырыппен жарияланған толық бетті жарнаманың жобасын жасады. Жарнамада қысқаша баяндалған сегіз теологиялық мәлімдемелердің арасында: "Нацизм – христиандық құбылыс емес"; "Жүдектер мен христиандардың арасындағы адамгершілік тұрғысынан шешілмейтін келіспеушіліктер Құдай бүкіл әлемді құтқарып алғанға дейін аяқталмайды, бұл Киелі кітапта уәделенген"; және яһуди ортасында ең көп дау туғызған мәлімдеме: "Жүдектер мен христиандар бір Құдайға құлшылық етеді". Бұл құжатты жариялау себебін түсіндіріп, Новак Солтүстік Калифорнияның "The Jewish News" газетіне: "Еврей оқырмандарының христиандар міндетті түрде біздің жауымыз емес екенін анық түсінулерін қалаймын. Керісінше, олар яһудилер мен иудаизмнің жақсы достары болуы мүмкін" деді. Бұл құжат кейіннен сегіз тілге аударылды. Жаңа келісім – ескі келісімнің жалғасы. Жаңа келісім – ескі келісімге қосымша. Жаңа келісім ескі келісімнің орнын басады. Ол былай дейді: "Ерте шіркеуде апостолдық жазбаларда (жақсырақ белгілі диатека экаин немесе novum testamentum) ұсынылған жаңа келісім, ескі келісімге (Тора мен яһуди парызшыл дәстүрінің дініне) қосымша ретінде немесе ескі келісімнің орнын ауыстырды деп түсінілді". Новак екі түсінікті де алмастырушылық деп санайды. Ол біріншісін "жұмсақ алмастырушылық", екіншісін "қатты алмастырушылық" деп атайды. Алғашқысы "Құдайдың яһуди халқымен Синайдағы келісімін бұзғанын жоққа шығармайды. Керісінше, Исаның ескі келісімнің уәдесін орындау үшін келгенін, алдымен келісімге енгізілген яһудилер үшін, содан кейін оның мессиялық екенін сол келісімнің орындалуы ретінде қабылдады. Сондай-ақ, Исаның басқа ұлттармен де келісім жасағанын және олардың тек оның арқылы ғана келісімге кіретінін айтады. Сондықтан, Исаның мессия екенін қабылдамаған яһудилер де 'Құдай біріктіргенін ешкім бөлмесін' [түпнұсқадағы мән сақталған] деген мағынада келісімнің бір бөлігі болып қалады".

Басқа қызмет түрлері

Ол дәстүрлі иудаизм одағының еврей заңдары жөніндегі тобының негізін қалаушысы, вице-президенті және үйлестірушісі, сондай-ақ Нью-Джерси штатының Тинек қаласындағы дәстүрлі иудаизм одағының оқытушысы және вице-президенті. Ол Торонтодағы Канадалық ешива және раввиндер мектебінің Талмуд және халах кафедрасында оқытушы. Сонымен қатар ол Ралстон колледжіне шақырылған қонақ ретінде қызмет етеді. 1980 жылдардың ортасында оны институттың негізін қалаушысы Ричард Джон Нойхаус Дін және қоғамдық өмір институтына шақырды, ол институттың "Бірінші нәрселер" журналының редакциялық алқа мүшесі болды. Ол сондай-ақ Нью-Джерси штатының Оңтүстік Оранж қаласындағы Сетон-Холл университетінің Г.К. Честертон сенім және мәдениет институтының кеңесшілер кеңесінің мүшесі. 2006 жылы ол Канаданың көмекші репродуктивтік технологиялар жөніндегі кеңесіне мүше болып тағайындалды.