Кіріспе

Пападам (сонымен қатар басқа нұсқалар арасында поппадом деп те жазылады), сонымен қатар папад деп те аталады, бұл Үндістан субконтинентінен шыққан шағын нан. Қара бұршақ ұнынан жасалған қамырды терең майда қуырып немесе құрғақ отта (ашық жалын үстінде аударып) қытырлағанша пісіреді. Сондай-ақ, дүркіректен, нуттан, күріштен, тапиокадан, қарақұмықтан немесе картоптан жасалған басқа ұндар да қолданылады. Пападам әдетте Үндістанда, Пәкістанда, Бангладеште, Непалда, Шри-Ланкада және Кариб бассейнінде тамақпен бірге немесе аперитив ретінде, көбінесе чатни сияқты соустармен немесе майдаланған пияз және перец сияқты қосымшалармен беріледі, сондай-ақ оны карри дайындау үшін де пайдалануға болады.

Этимология

Папад, бұл ежелгі джайн және буддалық әдебиеттерде сипатталған, жалпақ дискіні білдіретін санскрит тіліндегі парпата (पर्पट) сөзінен шыққан болуы мүмкін. Папад Үндістанның түрлі тілдерінде әртүрлі атаулармен белгілі, мысалы: телугу тілінде (అప్పడం); тамил тілінде appalam (அப்பளம்); каннада тілінде happala; сингал тілінде papadam (පපඩම්); малаялам тілінде pappadam; маратхи, панджаби және гужарати тілдерінде appadam papad; ал одия тілінде pampad (ପାମ୍ପଡ).

Есімнің жазылуы мен айтылуы

Инду/урду сөзіндегі үшінші дауыссызда (папаṛ, урду: ) транслитерациядағы кейбір өзгешеліктер байқалуы мүмкін. Бұл дыбыс – ретрофлекстік діріл, ол хинди тілінде деванагари әрпімен ड़, ал урду тілінде парсы-араб әрпімен ڑ жазылады. ISO 15919 стандартында ड़ хинди әрпі <ṛ> деп транслитерацияланса да, хинди тілінің кең таралған немесе стандартты емес транслитерациялары осы дыбыс үшін <d> қолданады. Осы дауыссыздың сөзде кездесуі ағылшын тілінде екі түрлі жазу нұсқасына әкелді: папар (ағылшын тілінде "поппер" деп айтылады), ол оның дыбысталуын көрсетеді, және папад, ол оның этимологиясын көрсетеді.

Өңірлік айырмашылықтар

Папад рецептері аймақтан аймаққа және үйден үйге әртүрлі болады. Олар әдетте бұршақ, нут, қара бұршақ, күріш немесе картоптан алынған ұн немесе пастадан жасалады. Тұз және жержаң май қосылып қамыр жасалады, оған бұрыш, зире, сарымсақ немесе қара бұрыш сияқты дәмдеуіштер қосылып дәмділігі күшейтіледі. Кейде сода немесе сөндірілген әк те қосылады. Қамыр жұқа, дөңгелек пішінді нанға айналдырылып, кептіріледі (әдетте күнде) және қажетті текстураға қарай терең қуыру, ашық отта пісіру, тостау немесе микротолқынды пеште пісіру арқылы дайындалуы мүмкін. Биканер – нут пен жасыл бұршақ папады өндірісінің орталығы. Картоп папады Варанасиде жасалады. Осы бизнеске тәтті және азық-түлік сататын көптеген ұлттық компаниялар да қатысады. Солтүстікте Амритсар қаласы мен оның айналасында жасалған пападтар ерекше танымал. Бас кеңсесі Мумбайда орналасқан Lijjat Papad компаниясы ірі өндіруші болып табылады және ол Үндістандағы әйелдер күшін арттыру қозғалысының үлгісі ретінде жиі айтылады, өйткені ол толығымен әйелдермен басқарылады. Әлемдегі көптеген үнді мейрамханаларында олар аперитив ретінде манго шаруы, лимон тұршысы, пияз шаруы және раита сияқты соустармен бірге беріледі. Пияз, помидор және кинза жапырақтары қосылған масала папад – Үндістанның ең танымал аперитивтерінің бірі.

Ингредиенттер мен дайындау

Пападамды әртүрлі ингредиенттер мен әдістер арқылы дайындауға болады. Көрінетін бір рецепт бойынша, қабықтан арылған, бөлінген қара бұршақтан ұнтақталған ұн, қара бұрыш, тұз, аздаған өсімдік майы және тағамдық сападағы сілті қосылып қамыр иленеді. Жақсы иленген қамырдан өте жұқа дөңгелектер жасалып, кептіріліп, кейін дайындалып, жеу үшін сақталады. Күріш, жаңғақ, саго сияқты ингредиенттер де негізгі құрамына кіруі мүмкін. Дәм беру үшін жарылған қара бұрыш, қызыл бұрыш ұнтағы, асафетида, зира немесе кендір тұқымы жиі қолданылады. Пападамды күріш кебегінен, рагиден немесе жылқы бұршағынан да жасауға болады.