Кіріспе

Үндістандық әулие және ғалым (1372–1431)

Махдум Әли Махими Шафии (1372–1431 ж.) – халықаралық деңгейде танымал әулие және ғалым. Ол Туғлак әулеті мен Гуджарат сұлтаны Ахмет Шаһтың тұсында өмір сүрген. Сұлтанның қарындасына үйленген. Ол ғылыми еңбектерімен, либералды көзқарастарымен және гуманистік идеалдарымен кеңінен танымал. Махими Ирактан келген араб саяхатшыларының отбасында дүниеге келді, олар Бомбей (қазіргі Мумбай) қаласын құраған жеті аралдың бірі – Навайат деп аталатын Махим аралына қоныстанды. Оның балалық шағы туралы көп мәлімет жоқ. Кейіннен ол Мир Сәйід Әли Хамадани Шафиидің шәкірттерінің ізбасары болды және Кубравия тәріқатының шебері атанды. Махимидің беделі Гуджарат сұлтаны, Мұзаффар әулетінен шыққан Ахмет Шаһ, оны қаланың қазиі (қаланың бас мұсылман судьясы/дін қызметкері) етіп тағайындағаннан кейін арта түсті. Махими Құранға тәпсіл жазған алғашқы үнді ғалымы болды, бұл еңбек көптеген ислам ғалымдарынан, соның ішінде Шах Валиулла Дехлавиден жоғары бағаланды. Ол 100-ден астам кітап жазған, бірақ олардың тек 21-і ғана белгілі, ал олардың ішінде Үндістандағы әртүрлі кітапханаларда тек 10-ы ғана сақталған. Оған «Кутуб-и Кокан» (Коканның поляр жұлдызы) деген лақап берілді. Ол Үндістандағы Құранның алғашқы түсіндірушісі болды. Оның түсіндірмесі «Тәфсир ур-Рахман» деп аталады. Ол Каирдегі Әл-Азхар университетінде, Меккедегі Уммул Құра университетінде және Марказ Сақафати Сүннияда сақталған.

Махими мұсылмандар мен индуистердің екеуі де оны құрметтейді. Барлық мұсылман бағыттары оны жоғары бағалайды. 1431 жылы қайтыс болғаннан кейін ол Махимде жерленді. Бұл орын уақыт өте келе зиярат етушілерге арналған дәрға (қабір) атанды.

Үрс мерекесі

Мұсылман күнтізбесі бойынша Шаувал айының 13-ші күні жыл сайынғы он күндік Урс мерекесінде миллиондаған ізбасар оның дарғасына зиярат етеді. Мерекенің ең бастысы – оның тұрғын үйі деп есептелінетін Махим полиция бөлімшесінен басталатын шамамен сегіз мың адамдық шеру. Сеңгір қырық төрт қалалық полиция бөлімшесінен әрқайсынан екі полицей қатысады, олардың әулиемен байланысы әулие заманынан бастау алады. Мұмбай полициясының өкілі фестивальдің бірінші күні қабірге "чаддар" (шапан) сыйлаған бірінші адам. Аңызға сүйенсек, өліп бара жатқан әулиеге өз шапанынан су берген полиция констеблі болған. Тағы бір әңгімеде полиция қызметкерлері контрабандистермен күрескенде, олар қасиетті деп сенген қарт кісіден керемет көмек алған. Полиция бөлімшесінің аға инспекторының кеңсесіне жақын бөлмеде әулиенің сақталған мүліктері, оның креслосы, аяқ киімдері және қолмен жазылған Құран кітабы орналасқан болат шкаф бар, ол каллиграфия өнерінің шедеврлерінің бірі саналады. Бөлме жыл сайын бір рет халыққа ашылады. 1920 жылы шкафты британдық полиция инспекторы Реймонд Эскуайр әулиені құрметтеу үшін сатып алған. 2005 жылдың 21 мамырында Махараштра штатының үкіметі әулиенің құрметіне JJ Flyover көпіріне оның есімін берді. 2,1 километрлік көпір – елдегі ең ұзын эстакада.