Жонатан Маркс: Биологиялық антропология және ғылыми расизмге қарсы күресші
Jonathan M. Marks
Жонатан М. Маркс – биологиялық антрополог, ғылыми расизмді, биологиялық детерминизмді сынап, генетика мен антропологиядағы ғылыми рационализмді талдайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық биологиялық антрополог (туған жылы 1955)
American biological anthropologist (born 1955)
Джонатан М. Маркс (туған жылы 1955) – Шарлоттадағы Солтүстік Каролина университетінің биологиялық антропология профессоры. Ол адамдар мен басқа маймылдардың генетикасын салыстыру жұмысымен, сондай-ақ ғылыми нәсілшілдік, биологиялық детерминизмді сынауымен және антропологиядағы ғылыми рационализмге артық көңіл бөлінетіні туралы пікірлерімен белгілі. Ол Америка ғылымды дамыту қауымдастығының мүшесі.
Jonathan M. Marks (born 1955) is a professor of biological anthropology at the University of North Carolina at Charlotte. He is known for his work comparing the genetics of humans and other apes, and for his critiques of scientific racism, biological determinism, and what he argues is an overemphasis on scientific rationalism in anthropology. He is a fellow of the American Association for the Advancement of Science.
Ерте өмір және білім
1955 жылы туған Маркс Балтимордағы Джонс Хопкинс университетінде оқыды және 1984 жылы докторлық диссертациясын қорғап, Аризона университетінен генетика және антропология салалары бойынша магистратураны бітірді. Оның еңбектерін Алондра Нельсон, Агустин Фуэнтес және Барбара Дж. Кинг сынды ғалымдар жоғары бағалады. Маркс сонымен қатар Невада штатының Никсон қаласындағы Биоколониализм мәселелері жөніндегі үндістер кеңесінің директорлар кеңесінде қызмет етті. 2006 жылы Америка ғылымды дамыту қауымдастығының мүшесі болып сайланды, сондай-ақ Берлиндегі Макс Планк ғылым тарихы институтында және Эдинбург университетіндегі ESRC Геномика форумында қонақ зерттеуші болып жұмыс істеді. Маркстың жарияланған еңбектеріне көптеген ғылыми мақалалар мен эсселер кіреді. Ол ғылыми нәсілшілдіктің ашық сынышысы және «раса» табиғи категория деген идеяға қарсы күресті. Маркс пікірінше, «раса» – биологиялық өзгерістердің үлгілері мен қабылданатын айырмашылықтардың үлгілері арасындағы келісім. Ол раса мен адамның әртүрлілігі – екі бөлек тақырып екенін және олардың бір-бірімен толық сәйкес келмейтінін айтады. Бұл көзқарас қазір Америка биологиялық антропологтар қауымдастығының ресми консенсусы болып табылады. «Ғылым нәсілшіл ме?» атты кітабында Маркс ғылымның төрт эпистемологиялық қасиеті бар екенін: натурализм, экспериментализм, рационализм және дәлдікке басымдық беруді атап көрсетеді. Осы кітабында және «Неліктен мен ғалым емеспін?» еңбегінде антропологтардың ғылыммен қарым-қатынасы екіұшты екенін, себебі олардың мақсаты – адамның жағдайын түсіндіру үшін ғылыми және гуманитарлық тәсілдердің қатар қолданылуын қажет ететінін айтады. Кітаптарының атауларына сілтеме жасай отырып, Маркс өзінің шамамен 98% ғалым екенін және шимпанзе емес екенін мәлімдеді.
Born in 1955, Marks studied at the Johns Hopkins University in Baltimore and took graduate degrees in genetics and anthropology from the University of Arizona, completing his doctorate in 1984. His work has been praised by scholars such as Alondra Nelson, Agustín Fuentes, and Barbara J. King. Marks has also served on the board of directors of the Indigenous Peoples Council on Biocolonialism, Nixon, Nevada. He was elected to a fellow of the American Association for the Advancement of Science in 2006. and a visiting research fellow at the Max Planck Institute for the History of Science in Berlin and at the ESRC Genomics Forum at the University of Edinburgh. Marks' published works include many scholarly articles and essays. He is an outspoken critic of scientific racism, and has prominently argued against the idea that "race" is a natural category. In Marks's view, "race" is a negotiation between patterns of biological variation and patterns of perceived difference. He argues that race and human diversity are different subjects, and do not map on to one another well. This view is now the stated consensus of the American Association of Biological Anthropologists. As described in his book Is Science Racist?, Marks considers science to have four epistemic qualities: naturalism, experimentalism, rationalism, and a primary value on accuracy. In this book and in Why I Am Not a Scientist, he argues that anthropologists have an ambiguous relationship with science because their goal of illuminating the human condition requires both scientific and humanistic frameworks. In reference to the titles of his books, Marks has stated that "he would like it to be known, for the record, that he is about 98% scientist, and not a chimpanzee."
Таңдалған шығармалар
Эволюциялық антропология, Эдвард Стаскимен бірге (1991). Адамның биологиялық әртүрлілігі (1995). Біздің 98% шымпанзе екеніміздің мәні неде: маймылдар, адамдар және олардың гендері (2002). Неге мен ғалым емеспін (2009). Биологиялық антропологияға кіріспе (2010). Бұрынғы маймылдардың әңгімелері: Адам эволюциясы туралы қалай ойлаймыз (2015). Ғылым нәсілшілдікке ұқсай ма? (2017).
Evolutionary Anthropology, with Edward Staski (1991). Human Biodiversity (1995). What It Means to be 98% Chimpanzee: Apes, People and their Genes (2002). Why I Am Not a Scientist (2009). The Alternative Introduction to Biological Anthropology (2010). Tales of the Ex Apes: How We Think about Human Evolution (2015). Is Science Racist? (2017). .