Кіріспе

1966 жылы Роджер Корманның түсірген фильмі

"Жабайы періштелер" – 1966 жылы Роджер Корманның өндірген және режиссерлік еткен тәуелсіз американдық заңсыз мотоциклшілер туралы фильм. Оңтүстік Калифорнияда түсірілген "Жабайы періштелер" актер Питер Фонданы Харли Дэвидсон мотоциклдерімен және 1960-шы жылдардағы контрмәдениетпен алғаш рет байланыстырды. Ол 1970-ші жылдардың басына дейін жалғасқан мотоциклшілер туралы фильмдер жанрына әсер етті. American International Pictures (AIP) компаниясы шығарған "Жабайы періштелер" фильмінде Фонда Hells Angels San Pedro, Калифорния бөлімшесінің ойдан шығарылған президенті "Heavenly Blues" (немесе "Blues") рөлінде, Нэнси Синатра оның сүйіктісі "Майк" рөлінде, Брюс Дерн – құрдымға бара жатқан заңсыз мотоциклші "Жинатқыш" рөлінде, ал Дерннің сол кездегі әйелі Диана Лэдд – "Жинатқыштың" экрандағы әйелі "Гейш" рөлінде ойнады. Майкл Дж. Поллард пен Гейл Хунникатт кішігірім рөлдерде ойнады, сонымен қатар фильмді насихаттаған материалдарда Калифорнияның Венеция қаласынан келген Hells Angels мүшелері де болды. "Шежірелерді алдаушылар" мотоцикл клубының мүшелері де түсірілімдерге қатысты. 1967 жылы AIP осы фильмнен кейін "Devil's Angels", Деннис Хоппер қатысқан "The Glory Stompers" және "The Born Losers" фильмдерін шығарды.

Сюжет

Аспандық Блюз – Сан-Педро қаласындағы «Ангелдер» мотоцикл тобының жетекшісі. Жоғалған (немесе «Жоғалған») – оның ең жақсы досы. Жоғалғанның мотоциклі ұрланады, ал ол секс, есірткі, рок-н-ролл, ішімдік, қатты дауыста қозғалған Харлей мотоциклінің қозғалтқыштары, бонго барабандары мен төбелес арасында періштелер мотоциклді іздеу үшін шөл даласындағы Мека қаласына, Калифорнияға барады. Ангелдердің бірі мексикалық топтың гаражынан Жоғалғанның мотоциклінен бөлінген тежегіш педалін табады. Екі топ төбелес кешеді, көбінесе Ангелдер жеңіске жетеді. Полиция келіп, Ангелдер қашып кетеді, бірақ Жоғалған басқалардан бөлініп, қалып қояды. Ол полиция мотоциклін ұрлайды, бірақ ақырында офицерлердің бірі Жоғалғанды артынан атып, ауруханаға жеткізеді. Блюз Ангелдердің шағын тобын алып, Жоғалғанды ауруханадан шығарып әкетеді. Бір медбике шу естіп, аурухана бөлмесіне кіреді. Ангелдердің бірі оған шабуыл жасайды. Блюз Ангелді тоқтатып, оны ұстап тұрады. Медбике Блюзді көріп, полицияға хабарлайды. Ангелдер Жоғалғанды мотоциклшілер барына және бандиттің досы «Ана» басқаратын қауіпсіз үйге алып келеді, бірақ тиісті медициналық көмек болмағандықтан Жоғалған қайтыс болады. Ангелдер Жоғалғанға өлім куәлігін жасайды және Секуоя Гроув шіркеуінде жерлеу рәсімін ұйымдастырады. Ангелдер шіркеуге келіп, нацистік тумен жабылған Жоғалғанның табытын ішке әкеледі. Жерлеу қызметін атқарушы шіркеуге келіп, жерлеу сөздерінен тұратын мақтау сөздерін бастайды, бұл Блюзді ашуландырады, ол уағыздаушыны үзеді және Ангелдер шіркеуде той жасауға шешім қабылдайды, ішімдік, би және шіркеу мүліктерін ойсыз бұзу. Олар Жоғалғанды табытынан алып, оны құрметті қонақ ретінде отырғызып, аузына марихуана салады. Олар уағыздаушыны ұрып-сапалап, байлап, табытқа салады. Гейш, Жоғалғанның қатыны, Ангелдердің бірнеше мүшесі есірткі беріп, зорлайды. Блюз Анамен жатып, ал Майк, Блюздің қатыны, басқа мотоциклшімен сүйіседі, Блюз оларға қарсы шығып, оны сапалап жібереді. Блюз өзінің тобына Жоғалғанды жерлеу уақыты келді дейді. Ангелдер қала арқылы Секуоя Гроув зиратына қарай жерлеу процессиясын өткізеді, онда қала тұрғындары қақпадан тыс жерде пайда болып, Ангелдер мен қала тұрғындары арасында төбелес тудырады. Артта полиция сиренасы естіледі. Барлығы шашырап кетеді, Ангелдер мотоцикліне отырып, Майк одан кетуін өтінеді, бірақ ол оған топтың басқа мүшесінің мотоцикліне мініп, кетуін айтады. Блюз зиратта жалғыз қалып, досы Жоғалғанды жерлеу үшін ашық қабірге топырақ қазуды бастайды.

Жазу

Роджер Корман 1966 жылғы қаңтардағы "Life" журналында байкердің жерлеу рәсімінің суретін көргеннен кейін "Жабайы періштелер" туралы фильм түсіруге қызығушылық танытты. Корман AIP компаниясына жүгінді, ал Чарльз Б. Гриффит сценарий жазу үшін шақырылды. Гриффиттің алғашқы нұсқасы байкерлер мен полиция мотоциклінде жүретін полицейдің оқиғасын салыстыратын, көбінесе үнсіз фильм болды. Корманға ол ұнаған жоқ, сондықтан Гриффитке оны қайта жазуды тапсырды. Корман әлі де қанағаттанбағандықтан, сценарийді Питер Богдановичке берді. Богданович Корманмен әлеуметтік ортада танысып, "Арабияның Лоренсі" немесе "Квай өзеніндегі көпір" сияқты оқиғалық сценарий жазуға келісті, "бірақ арзанрақ"; Корман Богдановичті сол жобадан алып тастап, "Жабайы періштелер" фильмінде жұмыс істегені үшін оған 300 доллар төледі. Богданович кейіннен сценарийдің 80 пайызын өзі қайта жазғанын айтты. Содан кейін ол екінші топқа жетекшілік етті және басқа да түрлі жұмыстар атқарды. Корманның айтуынша, сценарийдің барлығы "Жабайы періштелердің" өзі айтқан оқиғаларына негізделген, "дегенмен олар кейбір оқиғаларын әшекейлегенін ойлаймын". Фильмді зерттеу үшін Корман "Жабайы періштелер" үшін кештер ұйымдастырды және Корманның сөзіне сәйкес, Гриффитпен бірге оларға қатысып, жазбалар жасады: "Біз "Жабайы періштелердің" бірнеше кешін өткіздік. Біз оларға марихуана мен сыра сатып алатынбыз – олар үшін қажетті нәрсе. Олар бұл кезде марихуанадан басқа есірткі қолданбады және виски ішкен сияқты емес. Олар үшін сыра мен марихуана жеткілікті болды. Олар бізге жыныстық қатынас, төбелес, басқа топтарға шабуыл туралы әңгімелер айтатын".

Кастинг

Джордж Чакирис пен Питер Фонда бастапқыда басты рөлдерге шақырылған болатын. Бірақ Чакирис мотоцикл айдай алмағандықтан, оның орнына Фонда келді.

Шығару

Корман осы тақырыпқа қауіп-қатерге бара жатты, ал Чарльз Б. Гриффиттің сценарийі, артық көзге түспей, коммерциялық табысқа жеткізді: "Жабайы періштелер" АҚШ және Канадада кинопрокаттан 7 миллион доллар тапты, сол кездегі ең табысты төмен бюджетті фильм болды. Францияда бұл фильмді 531 240 адам көрді. Фильмнің сәттілігі Фонданы "контрмәдениет киножұлдызы" ретінде беделді етті. Фильм көрсетіліп жатқан кезде Фонда марихуана иеленгені үшін айыпталды, кейін ол былай деп еске алды:
Сонымен қатар, мен газет беттерінде марихуана иеленгені үшін тұтқындалдым. Бұл өте ерекше оқиғалар тізбегі болды. Роджер мені экранда культтық батыр ретінде көрсетті. AIP содан кейін менің мотоциклімде отырып, темекі шегетінімді бейнелейтін плакаттарды бүкіл әлемге таратты. Ал Лос-Анджелес полициясы мені тақырыпқа шығарды, сол кездегі наразы жастардың бәрінің назарын өзіме аудардым.

Қабылдау және мұра

Motion Picture Exhibitor: "Бұл жерде болып жатқан көптеген нәрселер жеккөрінішті және қайта-қайта ойға келмейтін, ал қарапайым кино көрермендері, әдетте, осылай сезінеді. Екінші жағынан, кейбір жасөспірімдер осы туындыны өздерінің мазасыз жүректеріне тығып алып, оны өздерінің «өзгешелік» немесе «наразылық» символы деп жариялауы мүмкін. Олар үшін бұл міндетті түрде көруге тиіс фильмге айналуы мүмкін. Бұл туралы пікір жақсы немесе жаман болады, ол қатысушылардың көзқарасына және талғамына байланысты. The New York Times газетінен Босли Кроутер: «Бұл Калифорниядағы мотоциклшілер тобы және олардың зорлық-зомбылық әрекеттері туралы қатыгез кішкентай фильм. Бұл рас, ұятты жағдай – батыс жағалауындағы бірнеше жаман топтың бірі – «Ақ күректілер» тобын бейнелеу үшін мас болу, ұрысу, «марихуана» шегу, вандализм және зорлау туралы әңгіме. Бұл фильмнің соңы сенімсіз, ал Питер Фонда мен Нэнси Синатраның рөлдердегі ойыны дағдысыз болғанымен, бұл фильм осы жауынгерлік мотоциклшілер культтарының қандай екенін жақсы көрсетеді». Киносыншы Леонард Мальтин «Жабайы періштелер» фильмін «24 сырадан кейін жақсы» деп атады. 1966 жылы Венеция кинофестивалінде көрсетілді, бірақ жақсы қабылдамады. 2009 жылғы сұхбатында Корман Мик Гарриске АҚШ Мемлекеттік департаменті фильмді «Американы нақты қалпында көрсетпеді» деген сылтаумен Венецияда көрсетуге тырысқанын айтты, бірақ фильмті көрсетуге рұқсат берілді. Rotten Tomatoes сайтындағы 19 рецензияға негізделген фильмнің «жаңа» рейтингі 63% құрайды. 1960 жылдардағы контрмәдениеттік фильмдерінің бірін – «Саяхатты» (1967) жарнамалап, «Жабайы періштелер» фильмінен Брюс Дерн мен оның бір мотоциклде отырған суретіне автограф қойғанда, Фонда «Easy Rider» фильмін ойлап тапты. Фильмдегі диалогтың монтаждалған үлгілері, Фонданың Блюз кейіпкерінің Лозердің жерлеу рәсімінде дін қызметкеріне өмірге деген көзқарасын түсіндірген көрінесінен, Mudhoney-дің 1989 жылғы «In 'n' Out of Grace» (Superfuzz Bigmuff альбомынан), Primal Scream-нің 1990 жылғы «Loaded» (Screamadelica альбомынан) және Эрис Дрюдің 2021 жылғы «Ride Free» тректерінің басында қолданылды. Фонданың сөйлеген аудиосы Эдгар Райттың «Әлемнің соңы» (2013) фильмінде де бірнеше рет пайдаланылды, сондай-ақ фильмнің соңында Саймон Пеггтің Гэри Кинг кейіпкері оны қайталап айтты. Аудионың бір бөлігі Need for Speed (2015) видео ойынының трейлерінде де пайда болды. Актриса Лора Дерн осы фильмді түсіріп жатқанда оның ата-анасы (Брюс Дерн мен Дайан Лэдд) оны күтіп жүрген.

Үй медиасы

The Wild Angels 2003 жылғы 1 сәуірде MGM Home Video компаниясы тарапынан Hell's Belles фильмімен бірге екі фильмдік жинақ ретінде DVD форматында шығарылды. 2007 жылғы 11 қыркүйекте ол Роджер Корман жинағының (сегіз фильмдік топтаманың жетінші фильмі) бөлігі ретінде, ал 2015 жылғы 17 ақпанда Olive Films (MGM лицензиясы бойынша) Blu-ray форматында жарық көрді.