Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1920 жылғы экономикалық дамудың советтік жоспары
1920 Soviet plan for economic development
ГОЭЛРО (ГОЭЛРО) – советтік Ресейдің ұлттық экономиканы жаңғырту және дамыту жөніндегі алғашқы жоспары болды. Ол "Мемлекеттік жоспар комитеті" (Госплан) әзірлеген келесі бесжылдық жоспарлардың прототипіне айналды. ГОЭЛРО – "Ресейді электрлендіру жөніндегі мемлекеттік комиссия" (Lang ru) деген орысша аббревиатураның транслитерациясы. Комиссия мен жоспарды Владимир Ленин бастап, бақылады. Коммунизмге қол жеткізуде электрлендірудің орталық маңызына Лениннің сенімін мына сөзі көрсетеді:
GOELRO (ГОЭЛРО) was the first of Soviet Russia's plans for national economic recovery and development. It became the prototype for subsequent Five Year Plans drafted by Gosplan. GOELRO is the transliteration of the Russian abbreviation for "State Commission for Electrification of Russia" (Lang ru). The Commission and Plan were initiated and supervised by Vladimir Lenin. Lenin's belief in the central importance of electrification to the achievement of communism is represented by his statement:
Шетелдік авторлар жоспар туралы
1920 жылы британ жазушысы Герберт Джордж Уэллс Кеңес Ресейіне сапар шегіп, Владимир Ленинмен кездесті. Уэллс орыс революционерінің жоспарын іске асыру мүмкін емес деп ойлады, және ол өзінің "Көлеңкедегі Ресей" атты кітабында былай деп жазды:
In 1920, British writer Herbert George Wells visited Soviet Russia and met with Vladimir Lenin. Wells believed that it was impossible to realise the Russian revolutionary’s plan, as he wrote in his book Russia in the Shadows:
Іске асыру
GOELRO жоспары 10-15 жыл ішінде іске асырылды. Жоспарға сәйкес Ресей КСРО-сының аумағы сегіз аймаққа бөлінді, әр аймақтың ерекше ерекшеліктеріне байланысты олардың даму стратегиялары айқын болды: Оңтүстік аймақ, Орталық өнеркәсіптік аймақ, Солтүстік аймақ, Орал аймағы, Волга аймағы, Түркістан аймағы, Кавказ аймағы және Батыс Сібір аймағы. Жоспарға 30 өңірлік электр стансасының желісін салу кірді, оның ішінде он ірі су электр стансасы және көптеген электр қуатымен жұмыс істейтін ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар. Ол жалпы ұлттық электр қуатын жылына 8,8 миллиард кВт-сағатқа дейін арттыруды көздеді, бұл 1913 жылы Ресей империясындағы 1,9 миллиард кВт-сағатқа тең еді. 8,8 миллиард кВт-сағат мақсатына 1931 жылы қол жеткізілді, ал ұлттық электр қуаты одан әрі айтарлықтай өсті. 1932 жылы бірінші бесжылдық жоспардың соңында ол 13,5 миллиард кВт-сағатқа, 1937 жылы 36 миллиард кВт-сағатқа, ал 1940 жылы 48 миллиард кВт-сағатқа жетті. Леон Троцкий электрлендіру комиссиясының төрағасы ретінде және Оппозициялық блогы Днепрострой су электр стансасын салуды қамтитын электрлендіру жоспарын ұсынды. Иван Александров кейіннен ГОСПЛАН-ның Аймақтық комиссиясын басқарды, ол Кеңес Одағын он үш еуропалық және сегіз азиялық экономикалық аймаққа бөлді, рационалды экономикалық жоспарлауды қолданды, "жоғалған егемендік құқықтарының қалдықтарына" сүйенбеді. "Ильич шамшасы" (лампочка Ильича) – электр шамшасы, Владимир Ильич Ленинге сілтеме, жоспар кезеңін еске түсіреді.
The GOELRO Plan was implemented during a 10 to 15 year period. According to the Plan, the territory of the Russian SFSR was divided into eight regions, with distinct development strategies due to the specific features of each region: Southern Region, Central Industrial region, Northern Region, Ural Region, Volga Region, Turkestan Region, Caucasus Region and Western Siberia Region. The Plan included the construction of a network of 30 regional power plants, including ten large hydroelectric power plants, and numerous electric powered large industrial enterprises. It was intended to increase the total national power output per year to 8.8 billion kWh, as compared to 1.9 billion kWh in Imperial Russia in 1913. the goal of 8.8 billion kWh was reached in 1931, and national power output continued to increase significantly. It reached 13.5 billion kWh by the end of the first five year plan in 1932, 36 billion kWh by 1937, and 48 billion kWh by 1940. Leon Trotsky as president of the electrification commission and the Opposition bloc also put forward an electrification plan which involved the construction of the hydroelectric Dnieprostroi dam. Ivan Alexandrov later directed the Regionalisation Commission of Gosplan which divided the Soviet Union into thirteen European and eight Asiatic economic regions, using rational economic planning rather than "the vestiges of lost sovereign rights". The term "Ilyich's lamp" (лампочка Ильича) for an electric bulb, a reference to Vladimir Ilyich Lenin, is a reminder of the Plan period.
Мұра
1963 жылы Че Гевара революциялық Кубаны дамытудың үлгісі ретінде ГОЭЛРО жоспарын келтірді. Гевараның пікірінше, электрлендіру дамудың жоғары деңгейіне өту үшін өте маңызды база болды, алайда Гевара кейіннен Ленин электрлендірудің өзінің маңыздылығын артық бағалаған екенін айтты.
In 1963, Che Guevara cited the GOELRO plan as a model for the development of revolutionary Cuba. Guevara's view was that electrification provided a crucial basis for advancing to a higher stage of development, although Guevara stated that in hindsight Lenin had overemphasized the importance of electrification in and of itself.