Кіріспе
Ішек пен ұйқы безге қан жеткізетін артерия. Адам анатомиясында жоғарғы мезентериялық артерия (ЖМА) – ішек қуысының аортасының алдыңғы бетінен, селеу артериясының басталуынан төмен пайда болатын артерия. Ол он екі елі ішектің төменгі бөлігінен бастап көлденең ішектің екі үшін бір бөлігіне және ұйқы безге қан жеткізеді.
In human anatomy, the superior mesenteric artery (SMA) is an artery which arises from the anterior surface of the abdominal aorta, just inferior to the origin of the celiac trunk, and supplies blood to the intestine from the lower part of the duodenum through two thirds of the transverse colon, as well as the pancreas.
Шығу тегі
Ересектерде мезентериалды артерия L1 омыртқасының төменгі жиегінің алдында (транспилорлық жазықтықта) пайда болады. Ол көбінесе целиак артериясынан 1 см төмен орналасқан.
Курс және қатынастар
Алдымен ол алдыңғы/төменгі бағытта қозғалады, қарын безінің мойны мен көкбауыр тамырының артынан/астынан өтеді. Жоғары мезентериялық артерияның осы бөлігінің астында, оның және аортаның арасында мыналар орналасқан: сол бүйрек венасы сол бүйрек пен төменгі қуыс венаның арасында жүреді (Бұл жерде ЖМА мен ішкі аортаның арасында қысылуы мүмкін, бұл «жаңғақ сығу синдромына» әкеледі). он екі елі ішектің үшінші бөлігі, жұқа ішектің сегменті (мұнда ЖМА қысылуы мүмкін, бұл «жоғарғы мезентериялық артерия синдромына» әкеледі). қарын безінің иінтөбесі – бұл ЖМА-ны айналып тұратын қарын безінің кішкентай бөлігі. ЖМА әдетте оған байланысты венаның, жоғарғы мезентериялық венаның сол жағында орналасады. Қарын безінің мойнынан өткеннен кейін, ол өз тармақтарын шығара бастайды.
left renal vein travels between the left kidney and the inferior vena cava (can be compressed between the SMA and the abdominal aorta at this location, leading to nutcracker syndrome). the third part of the duodenum, a segment of the small intestines (can be compressed by the SMA at this location, leading to superior mesenteric artery syndrome). uncinate process of pancreas this is a small part of the pancreas that hooks around the SMA. The SMA typically runs to the left of its associated vein, the superior mesenteric vein. After passing the neck of the pancreas it starts giving off its branches.
Клиникалық маңызы
Басқа ұқсас өлшемді қан тамырларымен салыстырғанда, мезентериялық артерия (МA) көбінесе атеросклероздың әсерінен сақталады. Бұл қорғаушы гемодинамикалық жағдайларға байланысты болуы мүмкін. МA-ның кенеттен бітелуі дерлік жағдайда ішек ишемиясына алып келеді және көбінесе қатерлі салдарлармен аяқталады, МA бітелуінің 80%-ға дейін өлімге соқтырады. МA сол бүйрек венасын қысып, «жаңғақ жару синдромына» немесе он екі елі ішектің үшінші (көлденең) бөлігін қысып, «жоғарғы мезентериялық артерия синдромына» әкелуі мүмкін.