Кіріспе

Болгарияның бірінші армиясы – Балқан соғыстары, Бірінші дүниежүзілік соғыс және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде болған Болгария далалық әскері.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Болгария патшалығы, патша Борис III басшылығымен, Адольф Гитлердің нацистік Германиясымен одақтасып, нәтижесінде 1940 жылдың қыркүйегінде Крайова шарты бойынша Оңтүстік Добруджаны қайтарып алды, ал 1941 жылдың сәуірінде немістер Югославия мен Грекияны басып алғаннан кейін Батыс Фракияны және Македонияның көп бөлігін оккупациялады. Болгария армиясында төрт-бес далалық армия, оның ішінде Бірінші армия және 30-ға жуық дивизия болды. 1941 жылдың 22 маусымында Бірінші армияның құрамына 1-ші дивизия, 7-ші дивизия (Седма пехотна рилска дивизия), екі шекарашы полкі, пулемет батальоны, басқа да артиллерия бөлімдері, инженерлер және басқа да қолдау бөлімдері кірді. 1942 жылдың көктемінде Гитлер Бориске оккупацияланған Сербияны бақылауда ұстауға көмек сұрады. Патша немістерге өзінің Бірінші армиясын пайдалануға рұқсат берді, сондықтан Бірінші армия Югославияда, партизан қозғалысының белсенді болған аймағында оккупациялық міндетін бастады.

Екінші дүниежүзілік соғыс одақтастар үшін

1944 жылдың қыркүйек айының басында қарқынды алға жылжып келе жатқан Қызыл Армия Болгарияның солтүстік шекарасына жетті. Болгарлар Фракия мен Македониядағы партизандармен күресті жалғастырды, бірақ сонымен қатар қаруларын немістерге бұрды. Айдың соңында Бірінші армия болгар екінші және төртінші армияларымен бірге болгар-югослав шекарасында неміс әскеріне қарсы толыққанды шайқасқа түсті, олардың сол жағында югослав партизандары, ал оң жағында кеңес күштері болды. Ол кезде Бірінші армия үш 10 000 адамдық дивизиядан тұрды. 1944 жылдың желтоқсанына қарай Бірінші армияда 99 662 адам болды. Бірінші армия Болгария армиясының Балқан түбегіне солтүстікке қарай жылжуына қатысты, логистикалық қолдаумен және Қызыл Армияның басшылығымен. Бірінші армия болгар күштерінің қалған бөлігімен бірге 1945 жылдың көктемінде, ауыр жарақаттарға және қыстың қиын жағдайларына қарамастан, Венгрия мен Австрияға қарай жылды. Армияның техникалық жабдығы жетіспегендіктен, 1945 жылдың 14 наурызында Кеңес Одағы болгарларға 344 ұшақ, 65 Т-34 танк, 410 зеңбірек, 115 зениттік зеңбірек, 370 миномет, 370 көлік құралы және шамамен 30 000 кіші қаруды тегін беруге келісті. 1944–1945 жылдары болгар Бірінші армиясына генерал-лейтенант Владимир Стойчев басшылық етті. 1945 жылдың 8 мамырында генерал Стойчев британдық V корпусының командирі Чарльз Кийтлимен Оңтүстік Австриядағы Клагенфурт қаласында шекараны белгілеу туралы келісімге қол қойды.