Кіріспе

Бастапқы акустикалық хабар алмасу құрылғысы

Қалай банкадан жасалған телефон – екі қалай банкадан, қағаз стақандардан немесе осыған ұқсас пішіндегі заттардан тұратын, тартылған арқанның немесе сымның екі шетіне бекітілген акустикалық (электрлік емес) дауыс жеткізу құрылғысының бір түрі. Бұл – механикалық телефонияның нақты мысалы, онда дыбыс (яғни ауадағы дірілдер) сұйық немесе қатты ортада дірілге айналады. Бұл дірілдер орта (арқан) арқылы таратылады, содан кейін қайтадан дыбысқа айналады.

Тарих

Электромагниттік телефон ойлап табылғанға дейін, ауызша сөздер мен музыканы ауадағы дыбыс жылдамдығынан асып түсетін жылдамдықпен, үлкен қашықтыққа жеткізуге арналған механикалық акустикалық құрылғылар болған. Ең алғашқы механикалық телефондар құбырлар немесе басқа физикалық орталар арқылы сигнал беруге негізделген, ал ең ерте тәжірибелердің қатарында 1664 жылдан 1685 жылға дейін британ физигі және ғылымның көп саласын білетін Роберт Хук жасаған тәжірибелер болды. 1664-1665 жылдары Хук керілген сым арқылы дыбыс беруді тәжірибелеп көрді. 1667 жылы акустикалық сымды телефон оған жатқызылды. Оған өте ұқсас акустикалық қаңқа телефон немесе «жастар телефоны» ғасырлар бойы белгілі болды. Ол екі диафрагманы керілген сым немесе жіп арқылы байланыстырады, бұл дыбысты сым арқылы бірінен екіншісіне механикалық дірілдер арқылы (бірақ модуляцияланған электр тогы арқылы емес) жеткізеді. Классикалық мысал – екі қағаз стақанның, металл банкалардың немесе пластик бөтелкелердің түбін тығыз керілген жіппен жалғау арқылы жасалған балалар ойыншығы. Мұндай компаниялардың бірі – Массачусетс штатындағы Лемюэл Меллеттің «Pulsion Telephone Supply Company» компаниясы, ол 1888 жылы өзінің нұсқасын жасап, оны теміржол жолдарында, шамамен 5 км қашықтыққа орналастырды. Қағаз стақандар мен металл банкалар кеңінен таралғанға дейін ғасырлар бойы басқа да ыдыстар қолданылып, олар кейде «жастар телефоны» деп аталды. 20-шы ғасырда олар балабақшалар мен бастауыш мектептерде балаларға дыбыс дірілі туралы білім беру үшін кеңінен қолданыла бастады.

Операция

Сөйлем тартылып, біреу банканың біріне сөйлегенде, оның түбі диафрагма рөлін атқарады, дыбыс толқындарын бойлық механикалық дірілге айналдырады, бұл сөйлемнің кернеуін өзгертеді. Кернеудің осы өзгерісі сөйлемде бойлық толқындарды тудырады, олар екінші банкаға жетеді, оның түбінде бірінші банкадағыдай діріл пайда болады, осылайша екінші адам дыбысты естиді. Сигналды бұрыштардың айналасымен бағыттауға кем дегенде екі тәсіл бар: Біріншісі – сөйлемде иілім жасау, содан кейін оны бұрап, басқа нысанға бекіту. Екіншісі – бұрыштың төбесіне қосымша банка орнату; сигнал бағытталуы тиіс нысанмен жанасудан сақтау үшін сөйлем банканың түбінен өткізіледі.