Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Курт Клебер (1897–1959), Курт Хелд псевдонимімен жариялаған, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германиядан қоныс аударған жазушы және коммунист.
Kurt Kläber (1897–1959), who published under the pseudonym Kurt Held, was a writer and Communist displaced from Germany during the Second World War.
Ерте өмір
Клябер 14 жасында мектепті тастап, құлыпшылыққа оқуға түсті, кейін Zeiss компаниясында механик болу үшін оқыды. Ол Wandervogelbewegung қозғалысына қосылып, Еуропаның көптеген елдерін шарлады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды және оның саяхаттарына нүкте қойды. 1914 жылы ол неміс әскеріне қатарына қосылып, Бірінші дүниежүзілік соғыста шайқасты, онда жараланды және ішекке қарсы ауруға шалдықты.
Kläber left school at the age of 14 and began training as a locksmith and later trained to be a mechanic at Zeiss. He joined the Wandervogelbewegung and traveled through many countries of Europe. World War I broke out and put an end to his travels. In 1914 he joined the German Army and fought in World War I, where he was wounded and contracted typhoid fever.
Саясат
Соғыстан оралғаннан кейін ол Германия Коммунистік партиясына (КПГ) және «Спартак бунты» ұйымына қосылды. Галле, Гамбург және Берлиндегі қарулы көтерілістерге, сондай-ақ Капп төңкерісіне қарсы күреске қатысты. Өмірін Тюринген мәдениет министрлігінің кітап сатушысы ретінде өткізіп, саяси әдебиетке маманданған: әлеуметтік сынға ұрындыратын өлеңдерге, сондай-ақ жұмысшы табының ауыр тұрмысын бейнелейтін романдарға. 1919 жылы «Жаңа тұқым» атты жұмысшылар поэзиясының алғашқы жинағын жариялады. 1923 жылы АҚШ-қа сапар шегіп, бір жыл бойы лекциялар оқыды, гастрольдік сапарлар жасады және АҚШ-тағы жұмысшылардың жағдайын зерттеді. АҚШ-тағы тәжірибесі 1923 жылы жазылған, бірақ 1927 жылға дейін жарық көрмеген «III класс жолаушылары» атты алғашқы романына айналды. 1924 жылы Германияға оралғанда, жазушы және кәсіби әңгімеші Лиза Тетцнерге үйленді. Олар бірлесіп коммунистік әдебиетті насихаттау үшін саяхаттап жүрді. Жазу, лекция оқу және журналдар мен кітаптарды редакциялаумен қатар, Клябер Кёльн маңындағы шахталарда, сондай-ақ жұмысшы табын жақсырақ түсіну үшін басқа да жұмыстар істеді. «Пролетариат революциялық жазушылар одағы» құрамына кірді және мүшелеріне үнемі жіберілетін «Сол жақ бұрылыс» журналының баспагерлерінің бірі болды. Клябер коммунистік әдебиет бойынша сарапшы ретінде танымал болды. Нацизмге белсенді қарсылық көрсеткендіктен, Рейхстаг өртенген күнінен кейін тұтқындалып, түрмеге қамалды. Әйелінің көмегімен ол тез босатылып, бейтарап Швейцариядағы Тичино облысындағы Каронаға Австрия арқылы жер аударылды. 1938 жылы сталинистік бағытталған партиялық саясатқа наразылық білдіре отырып, КПГ-дан шықты.
Upon returning from the war he joined the Communist Party of Germany (KPD) and the Spartakusbund. He participated in armed uprisings in Halle, Hamburg and Berlin as well as in the strike against the Kapp Putsch. He earned his living as a traveling book salesmen for the Thüringen Ministry of Culture, specializing in political literature: social critical lyrics, as well as novels depicting the hardships of the working class. He published his first volume of workers poetry “Neue Saat” (new seed) in 1919. In 1923 he traveled to the USA and spent a year touring, giving lectures and studying the situation of workers in the USA. His experiences in the USA became his first novel written in 1923, which wasn't published until 1927 “Passagiere der III. Klasse” (Third Class Passengers). Back in Germany in 1924 he married the writer and professional storyteller Lisa Tetzner. Together they traveled promoting communist literature. In addition to writing, giving lectures and editing magazines and books Kläber also worked in mines near Köln, as well as other jobs to aid his understanding of the working class laborers. He joined the Bund proletarisch revolutionäre Schriftsteller (the Association of Proletarian Revolutionary Authors) and was one of the publishers of the journal regularly sent to their members, Linkskurve. Kläber gained a reputation as a leading authority on Communist literature. As a known opponent of Nazism, he was arrested the day after the Reichstag fire and incarcerated. With the help of his wife, he was soon released from prison and sent into exile over Austria to Carona in Ticino in neutral Switzerland. In 1938 he left the KPD as a reaction to the Stalinist orientated party line.
Әдеби мансап
Әйелі Лизаның ынтасымен Клябер өзін жазуға арнады. Шет елге қуылғандықтан өз атымен жариялануға рұқсаты болмады, сондықтан ол Курт Хелд деген псевдонимді қабылдады. Ол соғыс, тап күресі және әділетсіздіктің нағыз құрбандары – балалар деп есептеді. Оның кітаптарында балалар шынайы бейнеленген, сонымен қатар моральдық мәселелер көтерілген. Оның ең үлкен жетістігі – "Ускокен қамалының шеттен келгендері" атты кітабынан кейін, жұмысшы табының балалары туралы "Файдоның домбырашысы", "Маттиас және оның достары" және "Джузеппе мен Мария" төрт томдық сериясы сияқты кітаптары жарық көрді.
With the encouragement of his wife, Lisa, Kläber devoted himself to writing. The conditions of his exile prohibited him from publishing under his own name, so he adopted the pseudonym Kurt Held. He saw children as the true victims of war, class struggle and injustice. His books portrayed children realistically and conveyed messages of morality. His greatest success "The Outsiders of Uskoken Castle" was soon followed by similar books about working class children: “Der Trommler von Faido” (The Drummer of Faido), “Matthias und seine Freunde” (Matthias and his Friends) and the four volume series “Giuseppe und Maria”.
Өлім
Ол 1959 жылдың 9 желтоқсанында Швейцарияның Соренго қаласында Бірінші дүниежүзілік соғыста жұқтырған ішек тасымалының (тиф) салдарынан, жер аударылуда қайтыс болды.
He died in exile on 9 December 1959 in Sorengo, Switzerland from the consequences of the typhoid fever he contracted in World War I.