Кіріспе

Дыбыс өңдеу алгоритмі

QSound – QSound Labs компаниясының кеңістіктік үш өлшемді (3D) дыбыс өңдеу алгоритмі. Ол бірнеше монофониялық көздерден 3D дыбыс эффекттерін жасап, нәтижесін екі арнаға біріктіріп, стандартты стерео динамиктер арқылы жеткізеді. Кейіннен "Q2" – тыңдағыштарға арналған кеңістіктік 3D алгоритмі енгізілгеннен кейін QSound "Q1" деп атала бастады. Кеңістіктік 3D процесіне көп динамиктік қоршау жүйесін қосу кезінде QSound кеңістіктік 3D аудио процесі жай ғана "Q3D" деп танылды. QSound компаниясын Ларри Райкман (генералды директор), Дэнни Лоу және Джон Лис құрды. Алғашқы жылдары Джимми Айовин музыка бойынша аға вице-президент, ал Шелли Якус – дыбыс инженериясы бойынша вице-президент болып қызмет етті.

Технология

QSound негізінен сүзгілеу алгоритмі. Ол уақыт, амплитуда және жиілік жауабын өзгертіп, бинауралық бейне құрайды. QSound сияқты жүйелер тыңдаушының бір жағынан келетін дыбыс бір құлаққа екіншісінен бұрын жететіні және ол ең алыс құлаққа жеткенде, амплитудасы төмендеп, бас кедергісінен спектрлік өзгерістерге ұшырайтыны ескеріледі. Дегенмен, идеалды алгоритм эмпирикалық жолмен, көптеген тыңдау сынақтарының нәтижелеріне сәйкес параметрлерді реттеу арқылы анықталды. QSound сияқты 3D позициялық өңдеу, поп музыкасы мен киноның аудиосын жасауда қолданылатын көп арналы QSystem кәсіби процессоры, QSound QXpander немесе SRS Sound Retrieval System сияқты стерео кеңейтуден өзгеше. Позициялық 3D аудио өңдеу – бұл өндіруші тарапындағы технология. Ол жеке аспаптарға немесе дыбыс эффектілеріне қолданылады, сондықтан музыка мен саундтрек өндірісінің араластыру кезеңінде немесе ойын аудиосын араластыру бағдарламалық құралының нақты уақыт режимінде ғана қолданылуы мүмкін. Стерео кеңейту (жазылған арналарды және фондық дыбысты өңдеу) – бұл негізінен ойнату процесі, ол аналогтық интегралдық схемалар немесе цифрлық сигналды өңдеу (DSP) әдістерін пайдалана отырып, соңғы пайдаланушы ортасында стерео контентке кез келген уақытта қолданылуы мүмкін.

Бала асырап алу

Жүйе Capcom CP System Dash, CP System II ойындары мен Sony ZN 1 және ZN 2 аппараттық аркада ойындарында, мысалы Battle Arena Toshinden 2 сияқты қолданылды. QSound Мадоннаның 1990 жылғы "The Immaculate Collection" альбомында, Стингтің 1991 жылғы "The Soul Cages" альбомында, Лютер Вандростың 1991 жылғы "Power of Love" альбомында, Паула Абдулдың 1991 жылғы "Spellbound" альбомында және Роджер Уотерстің 1992 жылғы "Amused To Death" альбомында пайдаланылды. Electronic Arts, Activision, Microsoft Game Studios, Sega, Virgin Interactive, TDK Mediactive, Bullfrog Productions және Lionhead Studios компаниялары да осы технологияны қолданды, әсіресе QMixer бағдарламалық құралдар жиынтығы арқылы ойын бағдарламалық жасақтамасында дыбыстың орналасуын, араластырылуын және басқаруын тікелей іске асыру үшін. QMixer-дің кейінгі нұсқалары Microsoft DirectSound3D Application Programming Interface арқылы 3D үдетілген аппараттық қолдауды қосты. Sega 1993 жылы Sega CD ойындары үшін осы технологияны қолдана бастады, Ecco the Dolphin-нен бастап, және осы технологияны кейбір ойындар үшін соңғы үй консолі Dreamcast арқылы де жалғастырды. Дегенмен, бұл консольдерде аппараттық жағынан нақты уақыт өңдеуге жеткілікті қуат болмағандықтан, олар Redbook CD стандартына сәйкес алдын ала жазылған тректер ретінде пайдаланылды. Q3D әртүрлі компьютерлік дыбыс карталары мен дыбыс картасының драйверлеріне енгізілді. Көптеген адамдар бұл жүйені видео ойындарда қолданумен байланыстырса да, осы мақсатта қолданылған алғашқы QSound чипі 1991 жылға дейін жасалмады, ал QSound әзірлемесі 1980-ші жылдардың соңында басталды және экран сақтағыштарынан бастап теледидар бағдарламаларына дейін кең ауқымда қолданылды. Кейбір теледидарлар да осы технологиямен шығарылды. 1990-шы жылдардағы бірнеше музыкалық альбомдар QSystem немесе QSystem II аппараттық процессорларын пайдалану арқылы "QSound-та араластырылды" (төменде қараңыз), ал көптеген басқа музыкалық шығарылымдар QSystem және басқа бағдарламалық құралдардың бағдарламалық қосымшаларын пайдалану арқылы QSound эффектілерімен жақсартылды. (QSound веб-сайтында белгілі жобалардың тізімі бар.) 2003 жылы Q3D QSound Labs-тің microQ құрамына қосылды, бұл мобильді нарыққа (яғни ұялы телефондар және т.б.) бағытталған кішкентай, өнімділігі оңтайландырылған бағдарламалық цифрлық аудио қозғалтқышы. Q3D портативті ойындар үшін 3D дыбысты қамтамасыз етеді және Java ойындарында JSR 234 қолданбалы бағдарламалау интерфейсі арқылы басқарылуы мүмкін. QSound сонымен қатар UltraQ QPC 1500 түрінде жалпы үйге қолдануға қолжетімді болды, бұл аппараттық құрылғы RCA ұштамаларын әртүрлі моно және стерео құрылғыларға қосылу үшін және жан-жақты дыбыс сияқты эффектілерді шығару үшін пайдаланды.

Марапаттар

QSound 1993 жылы Electronic Entertainments компаниясының "Ең перспективалы" сыйлығын жеңіп алды; редакторлар оны "қазіргі заманғы ең ыстық аудио технологиясы" деп атады.